DOSYA: KARAR ANALİZLERİ · 2026
024 analiz
Karar Analizleri
Yargıtay ve Hukuk Genel Kurulu kararlarının fikri mülkiyet hukuku perspektifinden analizi — ilke, gerekçe ve uygulama sonuçları.
MARKA HUKUKU
11 ANALİZ
Nike v. StockX: Vault NFT, First Sale Doktrini ve Marka Tükenmesinin Dijital Sınırı
Vault NFT'lerin marka tecavüzü iddiası bakımından Nike'ın özet hüküm talebi reddedildi; ancak StockX'in Nike soruşturmacılarına sattığı 4 çift ile bir müşteriye sattığı 33 çift toplam 37 kopya ayakkabı yönünden taklit (counterfeit) sorumluluğu sabit görüldü. Augustos 2025'te taraflar gizlilik şartlı sulhle bütün davayı kapattı. Karar; NFT bağlantılı ikincil pazar modelinin marka hukuku açısından gri alanını ve Vault NFT yapılarında "physical-linked NFT" argümanının jüri huzurunda test edilmesi gerektiğini tescil etti.
Yuga Labs v. Ripps: NFT Sanat Protestosu Savunmasının Marka Tecavüzü Karşısında Reddi
RR/BAYC NFT koleksiyonu, Bored Ape Yacht Club markasıyla aynı dijital görseli işaret ederek tüketici karıştırılması yaratmıştır. Rogers v. Grimaldi testinin "sanatsal ifade" eşiği uygulanamaz; çünkü taklit bir el çantasının satışı kadar sanatsal değildir. Toplam $8.895.346,50 tazminat: $1.375.362,92 disgorgement + $200.000 cybersquatting statutory damages + $6.983.432,62 avukatlık ücreti. Daimi ihtiyati tedbir verildi. Karar 2024'te Ninth Circuit'in bozma kararıyla tartışmaya açıldı ve sonrasında taraflar sulha vardı.
Google France v. Louis Vuitton: Anahtar Kelime Reklamcılığında Marka Kullanımının Sınırları
Reklam veren bir markayı anahtar kelime olarak satın aldığında, reklam ortalama internet kullanıcısının ürünün marka sahibinden mi yoksa üçüncü kişiden mi geldiğini anlamasını engelliyor veya güçleştiriyorsa marka tecavüzü oluşur. Anahtar kelime reklam hizmeti sağlayıcısı (Google), depoladığı işareti Direktif 89/104 md. 5 anlamında kendisi kullanmış sayılmaz; ancak Direktif 2000/31 md. 14 barınma istisnası yalnızca verilere bilgi veya kontrol sağlayan 'aktif rol' üstlenmemiş sağlayıcılar için uygulanır.
Hermès v. Rothschild: NFT Formundaki Dijital Eserlerde Marka Koruması ve Rogers Testi
Bir dijital eser sanatsal ifade unsuru taşısa dahi; tanınmış markayı *açıkça yanıltıcı* (explicitly misleading) biçimde kullanıyorsa Lanham Act kapsamında marka tecavüzü, sulandırma ve cybersquatting sorumluluğu doğar. Rogers v. Grimaldi testi NFT formatına uygulanır; ancak ortalama tüketicinin kaynağı yanıltıcı biçimde algılayacağı hâllerde First Amendment koruması ortadan kalkar. Jüri kararı Hermès lehine $133,000 tazminat (110.000$ kâr/komisyon + 23.000$ cybersquatting).
L'Oréal v. Bellure: Karşılaştırmalı Reklamda Tanınmış Markanın İtibarından Haksız Yarar
Tanınmış markanın ayırt edici karakterinden veya itibarından haksız yarar sağlama; Direktif 89/104 md. 5(2) anlamında karıştırılma ihtimalinin veya markanın ayırt edici karakteri ya da itibarına zarar verilmesinin varlığını gerektirmez. Karşılaştırmalı reklam listelerinde tanınmış markanın taklit/koku eşdeğeri olarak gösterilmesi, Direktif 84/450 md. 3a(1)(h) kapsamında izin verilen reklam dışındadır ve marka sahibi bu kullanımı yasaklayabilir.
Karşılaştırmalı Reklamda Marka Kullanımı: Yargıtay'ın Dürüstlük ve Yanıltıcı İzlenim Standardı
Karşılaştırmalı reklamda rakibin tescilli markasının kullanımı tek başına ihlal teşkil etmez; ancak dürüstlüğe aykırı kullanım veya yanıltıcı izlenim varsa, bu unsurların somut delillerle ispatlanması ve tüketici algısı düzeyinde değerlendirilmesi gerekir.
Karıştırılma İhtimali ve Baskın Unsur Testi: Yargıtay'ın Onayladığı Değerlendirme Yöntemi
Karıştırılma ihtimali incelemesinde ayırt edici ve baskın unsurlar gözetilerek bütünü itibariyle bıraktığı izlenim esas alınır.
Kötüniyetli Marka Tescili ve Hükümsüzlük: Yargıtay 11. HD'nin SMK md. 6/9 Yorumu
Kötüniyet, iltibasın alt unsuru değil bağımsız bir hükümsüzlük sebebidir. İltibas reddedilse bile kötüniyet ayrıca değerlendirilmelidir.
Kullanımla Ayırt Edicilik Kazanma: HGK'nın Şekil Unsuru ve SMK md. 5/2 Yorumu
Şekil unsuru, karma bir marka başvurusuna soyut ve somut düzeyde ayırt edicilik kazandırabilir. Tanımlayıcılık mal/hizmet bazında incelenmeli; SMK md. 5/2 kullanımla kazanılan ayırt edicilik, somut kanıtlarla desteklendiğinde mutlak ret nedenlerini bertaraf eder.
Marka Tecavüzünde Tazminat ve Kümülatif Koruma: Yargıtay'ın Sınırları Netleştirdiği Karar
Tescilli markanın SMK ile korunduğu hallerde, TTK haksız rekabet hükümleri ancak tescil kapsamı dışında kalan ek unsurların ihlali halinde uygulanabilir. Kümülatif koruma otomatik değildir.
Tanınmış Markanın Farklı Sınıfta Korunması: Yargıtay 11. HD'nin SMK md. 6/5 Yorumu
Tanınmış markanın koruması, SMK md. 6/5 kapsamında mal/hizmet benzerliği şartını aşar. Seri marka algısı, ilişkilendirilme ihtimalini güçlendiren bağımsız bir faktördür.
PATENT HUKUKU
01 ANALİZ
TASARIM HUKUKU
01 ANALİZ
TELİF HUKUKU
08 ANALİZ
AI Ses Klonlama Türk Hukukunda Hangi Mevzuata Tâbi? Ankara BAM 20. HD 22.05.2026 Kararı
Yapay zeka ile ses klonlama davaları FSEK kapsamı dışındadır; KVKK + TMK m. 23-25 + Anayasa m. 20/3 çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde sürdürülür. Davalının ses değiştirildi, davacının değil savunması KVKK m. 3/1-e işleme tanımı karşısında geçersizdir; KVKK m. 5/2-d alenileştirilmiş veri istisnası AI eğitim verisi için otomatik koruma sağlamaz. Karar yalnızca görev konusunda kesindir; esas hakkında değerlendirme Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edecektir.
Miramax v. Tarantino: Pulp Fiction NFT'leri ve 1993 Sözleşmesindeki Saklı Hakların Sınırı
Miramax, Tarantino'nun 1993 tarihli sözleşmesinde tanımlanan "Reserved Rights" hükmünün NFT satışlarını kapsayıp kapsamadığı sorusunu açtı. Karar mahkeme kararı değil, sulhdür: taraflar Eylül 2022'de gizlilik şartlı uzlaşma ile davayı kapattı. Dava, geriye dönük sözleşmelerde "ileride doğacak teknolojiler" yorumu için doktrinel referans değeri taşır.
Thaler v. Perlmutter: Yapay Zekâ Tek Başına Eser Sahibi Olamaz
Telif kanunu kapsamında koruma yalnızca insan eli ürünü eserlere tanınır. Tamamen yapay zekâ tarafından — insan yaratıcı müdahalesi olmaksızın — üretilen bir görselin USCO nezdinde tescili Telif Kanunu çerçevesinde reddedilebilir. Hâkim Howell özet hüküm aşamasında bu çizgiyi teyit etmiş ve ABD'nin AI telif politikasının temelini oluşturmuştur.
Influencer İçeriklerinde Telif Sorumluluğu: Yargıtay'ın Umuma İletim Çizgisinin Sosyal Medya Bağlamında Kıyasi Uygulaması
Eserin izinsiz dijital paylaşımı FSEK m. 22 çoğaltma ve m. 25 umuma iletim haklarını birlikte ihlal eder; manevi tazminat ayrı kalem olarak hesaplanır. Bu içtihat çizgisi, influencer içeriklerinde reklam veren–ajans–influencer arasında paralel sorumluluk doğmasına kıyasen uygulanır.
Restoranda TV Yayını ve FSEK m. 68 Farazi Sözleşme Bedeli: İşletmenin Bağımsız Lisans Yükümlülüğü
Yayıncı kuruluşun yayın lisansı, işletmenin umuma iletim faaliyeti için ayrı bir lisans alma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; ceza davasında verilen beraat, FSEK m. 68 kapsamındaki mali hak sorumluluğunu sona erdirmez.
Yapay Zekâ Üretimi Reklam İçeriklerinde Sorumluluk: Yargıtay'ın Karıştırılma İhtimali Çizgisinin Kıyasi Uygulaması
Karıştırılma ihtimali değerlendirmesinde ayırt edici ve baskın unsurlar gözetilerek bütünsel izlenim esas alınır; sınıf farklılığı tek başına iltibası bertaraf etmez. Bu test, AI üretimi içeriklerin tüketici düzeyinde değerlendirilmesinde kıyasen uygulanabilir.
Sosyal Medyada İzinsiz Paylaşımın Umuma İletim İhlali Sayılması: Yargıtay'ın FSEK m. 25 Uygulaması
Eserin sahibinin izni alınmaksızın sosyal medyada veya dijital ortamda paylaşılması, FSEK m. 21, 22 ve 25 kapsamında mali hakları ihlal ettiği gibi, FSEK m. 14, 15 ve 16'daki manevi hakları da ihlal eder; tazminat her iki hak türü için ayrı kalemler hâlinde hesaplanmalıdır.
İzinsiz Uyarlamada Mali ve Manevi Hak İhlali: FSEK Kapsamında Ayrı Tazminat Hesabı
Eser sahibinin izni alınmaksızın yapılan uyarlama, FSEK kapsamında mali ve manevi hak ihlali doğurur; tazminat her iki hak türü için ayrı hesaplanır.
HAKSIZ REKABET
02 ANALİZ
Fikri Mülkiyet Hakkının Hâkim Durum Aracı Olarak Kullanılması: Rekabet Kurulu Tetrapak Kararı (24-32/758-319) Üzerine Değerlendirme
Fikri mülkiyet hakkının münhasır kullanımı tek başına RKHK m. 6 ihlali oluşturmaz; ancak hak sahibinin pazar gücü, bağlama uygulamaları, dışlayıcı sözleşme şartları veya yan pazara erişimin engellenmesi yoluyla rekabeti sınırlaması, fikri hakkı bir hâkim durumun kötüye kullanılması aracı hâline getirir.
Marka Reddi ile Haksız Rekabet Birlikte Değerlendirme: Yargıtay'ın İspat Standardı
Marka tescil reddi ile birlikte haksız rekabet iddiasının değerlendirildiği dosyada, dürüstlüğe aykırı kullanımın ve yanıltıcı izlenimin somut delillerle ispatı belirleyicidir.
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI
01 ANALİZ