Kötüniyetli Marka Tescili ve Hükümsüzlük: Yargıtay 11. HD'nin SMK md. 6/9 Yorumu

SMK md. 6/9 tek cümleden oluşur: "Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." Bu tek cümle ne kötüniyetin tanımını verir ne de ispat ölçütlerini. Bu boşluğu dolduran ise Yargıtay kararlarıdır. 11. Hukuk Dairesi'nin 20.10.2025 tarihli bozma kararı, kötüniyetin iltibastan bağımsız bir hükümsüzlük sebebi olduğunu ve kötüniyet tespitinin objektif olgulara dayanması gerektiğini net biçimde ortaya koydu.

Karar Künyesi

Alan	Değer
Mahkeme / Daire	Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Esas No	2025/1618
Karar No	2025/6376
Karar Tarihi	20.10.2025
İlk Derece	Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
BAM	İstinafta bozuldu, daire tarafından bozuldu

Kararın Özü (Holding)

md. 6/9 kötüniyet, bağımsız bir hükümsüzlük sebebidir. İltibasın alt unsuru veya ek koşulu sayılamaz.
İltibas ve kötüniyet birbirini dışlamaz. İltibas bulunmasa bile kötüniyet ayrıca incelenir; iltibas bulunsa bile kötüniyet ayrıca tespit edilir.
Kötüniyet subjektif niyet aramakla tespit edilmez. Davalının sektörel bilgisi, başvuru zamanlaması, ibare benzerliğinin derecesi ve davacının bilinirliği objektif olgu olarak sunulur.
İltibas analizinde baskın unsur incelemesi zorunludur. Genel benzerlik iddiası hükümsüzlük için yetmez.
"İltibas var ama kötüniyet yok" formülü bozma sebebidir. BAM kararının çökmesi bu formülün hukuki temelden yoksun olduğunu gösterir.

Olay

Davacı, birbirine yakın iki ibareli tescilli markanın sahibidir. Davalı, davacı markalarına benzer bir ibare için tescil başvurusunda bulunmuştur. Davacı, TÜRKPATENT nezdinde YİDK'ya itiraz etmiş, itirazı reddedilince YİDK kararının iptali ve davalı markasının hükümsüzlüğü talebiyle dava açmıştır. Davanın üç ayrı dayanağı vardır: md. 6/1 karıştırılma ihtimali, md. 6/6 fikri mülkiyet hakkı ve md. 6/9 kötüniyet.

Hukuki Sorun

Kötüniyet, iltibasın bir alt unsuru mudur, yoksa md. 6/9 kapsamında bağımsız olarak tespit edilip hükümsüzlüğe esas alınabilecek ayrı bir sebep midir?

Mahkeme Süreci

İlk Derece Mahkemesi davayı reddetti — ne iltibası ne de kötüniyeti yeterli buldu. BAM kararı kısmen bozdu: md. 6/1 iltibasın ve md. 6/6 fikri mülkiyet ihlalinin varlığını kabul etti, ancak md. 6/9 kötüniyeti "ayrı kanıt yok" diyerek reddetti. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu ayrımı hatalı buldu ve BAM kararını bozdu — kötüniyetin iltibasın alt unsuru olmadığını, ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirledi.

Yargıtay'ın Gerekçesi

Daire, BAM'ın "iltibas var ama kötüniyet yok" formülünü iki noktadan çürüttü.

Birinci çivi — md. 6/9'un sistemik konumu. Md. 6, nispi ret nedenlerini sayar; her fıkra kendi başına ret sebebidir. Md. 6/1 iltibas, md. 6/4-5 tanınmışlık, md. 6/6 fikri mülkiyet ihlali, md. 6/9 kötüniyet — bunlar birbirinin alt unsuru değildir. SMK md. 25/1 de bu hallerden "birinin mevcut olması" halinde hükümsüzlüğe hükmedileceğini belirtir. Kötüniyet tek başına hükümsüzlüğe yeter.

İkinci çivi — kötüniyet objektif olgu testidir. Daire, subjektif niyet aramayı reddetti. İncelenmesi gereken olgular: davalının davacının markasını bilip bilmediği, ibareler arasındaki benzerliğin tesadüfi olup olmadığı, davalının sektörel yakınlığı, başvurunun zamanlaması, davalının markayı fiilen kullanıp kullanmadığı. Bu olguların bütünü kötüniyete işaret ediyorsa, BAM'ın "ayrıca kanıtlanmadı" formülü çöker.

Daire iltibas analizinde de hata buldu: BAM, ayırt edici ve baskın unsurları yeterince gözetmemiş, bütünsel izlenim testini eksik uygulamıştı. İki eksikliğin birleşimi bozma gerekçesini oluşturdu.

📌 Yargıtay 11. HD, 20.10.2025, E. 2025/1618, K. 2025/6376

Neden önemli: Karar, md. 6/9 kötüniyetin bağımsız bir hükümsüzlük sebebi olduğunu teyit eder; tespit yönteminin objektif olgulara dayanması gerektiğini netleştirir. Davacı vekili için hüküm şudur: kötüniyet iltibasa ek değil, iltibasla birlikte ve ayrı bir gerekçe olarak işlenir. BAM'ın "iltibas var, kötüniyet ayrıca kanıtlanmadı" formülü artık savunma kalkanı değil, bozma gerekçesidir.

Hukuki İlke

Davalının sektörel bilgisi, başvuru zamanlaması ve ibare benzerliği objektif olgu olarak kötüniyete işaret ediyorsa, iltibas bulunup bulunmadığına bakılmaksızın md. 6/9 kapsamında bağımsız bir hükümsüzlük sebebi doğar.

Uygulama (Strateji)

Dava dilekçesinde "Kötüniyet (md. 6/9)" ayrı bir H3 başlığı olarak açılır. İltibas başlığıyla aynı bölümde işlenmez.
Objektif olgular beş belge grubuyla sunulur: (1) davalının ticaret sicil kaydı ve sektör üyeliği belgesi, (2) davalının sosyal medya/web site arşivi (markayı bilme karinesi için), (3) davacının lansman tarihleriyle davalı başvuru tarihinin karşılaştırma tablosu, (4) davacının bilinirliği (medya kupürleri, pazar payı raporu, reklam harcaması), (5) davalının marka yaratma sürecine ilişkin delil yokluğu.
Talepte md. 6/1 + md. 6/6 + md. 6/9 üç ayrı gerekçe olarak yazılır. Tek bir gerekçeye yüklenen dava, o gerekçe reddedilince çöker.
Davalı vekili iyi niyetin objektif delillerini sunar: tasarım brief'leri, iç yazışmalar, bağımsız marka yaratma süreç belgeleri, sektörel farklılık verisi.
YİDK kararında "kanıt yok" formülü kullanılmaz. Objektif olgu testi uygulanmadan verilen ret kararları Yargıtay'da bozulur.

Uygulama notu: md. 6/9 kötüniyet iddiası dilekçede ayrı başlık altında işlenir ve davalının sektörel bilgisi, başvuru zamanlaması, davacının bilinirliği somut delille sunulur. Aksi halde Yargıtay, iltibas kabul edilmiş olsa bile kötüniyetin yeniden incelenmesi için dosyayı bozar.

Karşı Senaryo

Risk 1 — iltibasa odaklanıp kötüniyeti yan nota bırakmak. Davacı tüm dosyayı md. 6/1 üzerine kurarsa, BAM iltibası reddettiğinde elinde bağımsız bozma gerekçesi kalmaz. Sonuç: dava reddedilir, temyiz şansı daralır.

Risk 2 — kötüniyet savunmasını subjektif niyet inkarına indirgemek. Davalı "kötüniyetli değildim" iddiasıyla yetinirse, objektif olgu bütünlüğü aleyhine döndüğünde savunma çöker. Sonuç: hükümsüzlük kararı verilir, davalı markayı kaybeder.

Kararın Sınırı

Bu ilke şu durumlarda uygulanmaz:

Davalı ile davacı arasında sektörel yakınlık yoksa. Bilme karinesi kurulamaz; kötüniyet iddiası dayanaksız kalır.
Başvuru zamanlaması masum bir yaratım sürecine işaret ediyorsa. İç yazışma ve tasarım brief'leri mevcutsa objektif olgu bütünlüğü sarsılır.
İbare benzerliği tesadüfi ise. Ortak bir kök unsur veya zorunlu tanımlayıcı kelime kullanımı kötüniyet kurmaz.
İspat yükü davacıdadır. Karar bu yükü kaldırmaz — subjektif niyet yorumu delil yerine geçmez.

Sonuç

Bu bozma kararı, md. 6/9 kötüniyetin bağımsız bir hükümsüzlük sebebi olduğunu ve objektif olgu temelli bir tespit yöntemi gerektirdiğini sabitliyor. İltibasa odaklanıp kötüniyeti yan notta bırakan davacı stratejisi artık eksik kalır; md. 6/9'u ayrı bir silah olarak kullanmayan vekil, davayı dilekçe aşamasında dar tutmuş olur.

→ Marka Hükümsüzlük Davası Rehberi · Hükümsüzlük Davasında Nedenler · Markalarda Karıştırılma İhtimali

→ Marka Hukuku Rehberi · Marka Hukuku