Karıştırılma İhtimali ve Baskın Unsur Testi: Yargıtay'ın Onayladığı Değerlendirme Yöntemi

SMK md. 6/1 uygulamasında tekrar eden soru şudur: baskın unsur aynıysa, sınıf farkı iltibası bertaraf eder mi? Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 22.10.2025 tarihli kararı bu sorunun kapısını kapatıyor. Karar, farklı sınıflardaki başvurularda bile baskın unsur ortaklığının iltibas doğurmaya yeteceğini net biçimde ortaya koyuyor.

Karar Künyesi

Alan	Değer
Mahkeme / Daire	Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Esas No	2025/1226
Karar No	2025/6417
Karar Tarihi	22.10.2025
İlk Derece	Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
BAM	İstinaf onamıştır

Kararın Özü (Holding)

md. 6/1 iltibas testi parçalı yapılamaz. Markalar ayırt edici ve baskın unsurlar üzerinden bütünsel izlenimle karşılaştırılır.
İki markada baskın unsur aynıysa iltibas karinesi doğar. Münferit farklılıklar bu karineyi bozmaz.
Sınıf farkı iltibası bertaraf etmez. Baskın unsur özdeşse, farklı sınıfta yapılan başvuru hükümsüzdür.
35. sınıf perakende hizmetleri, satışa konu mal sınıflarıyla doğrudan bağlıdır. Bu bağ mal-hizmet benzerliği içinde hesaplanır.
Seri marka algısı, ilişkilendirilme ihtimalini bağımsız olarak güçlendirir. Kök unsuru paylaşan portföy varlığı mahkemeye ayrıca delil olarak sunulur.

Olay

Davacı, 05, 29 ve 30. sınıflarda tescilli tanınmış bir markanın sahibidir. Marka portföyünün tamamında aynı ayırt edici ibare baskın unsur olarak yer alır. Davalı, aynı ibareyi aynen alarak 35. sınıf perakende hizmetlerinde marka tescil başvurusunda bulunmuştur. Davacı, başvurunun kendi marka serisiyle iltibas yarattığını ileri sürerek hükümsüzlük davası açmıştır.

Hukuki Sorun

Baskın unsuru ortak olan iki marka, farklı sınıflarda tescil edilmiş olsa dahi SMK md. 6/1 kapsamında karıştırılma ihtimali doğurur mu?

Mahkeme Süreci

İlk Derece Mahkemesi baskın unsurun iki markada aynı olduğunu tespit etti ve davalı başvurusunu hükümsüz kıldı. BAM kararı onadı. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi BAM'ı onayarak baskın unsur testinin doğru uygulandığını teyit etti.

Yargıtay'ın Gerekçesi

Daire iki temel çivi çaktı.

Birinci çivi — parçalı karşılaştırma yasak. md. 6/1, markaların "şu harf farklı, şu renk farklı" şeklinde tek tek karşılaştırılmasıyla uygulanmaz. Aranan şey, ayırt edici ve baskın unsurlardan çıkan bütünsel izlenimdir. Baskın unsur iki markada da aynıysa tüketici hafızasında kalan izlenim aynıdır; iltibas riski soyut değil, somuttur.

İkinci çivi — sınıf farkı kalkan değil. md. 6/1 mal/hizmet benzerliği şartı arar. 35. sınıf perakende hizmetleri, satışa konu mal sınıflarıyla doğrudan ilişki içindedir. 05, 29 ve 30. sınıf gıda/sağlık ürünleri ile 35. sınıf perakende hizmetleri arasında tüketici algısı düzeyinde bir köprü kurulur. Baskın unsur özdeşse, sınıf farklılığı iltibası kendiliğinden bertaraf etmez.

📌 Yargıtay 11. HD, 22.10.2025, E. 2025/1226, K. 2025/6417

Neden önemli: Karar, baskın unsur testinin uygulanma biçimini sabitler. Ayırt edici ve baskın unsurlar gözetilerek bütünsel izlenim kurulması gerektiğini teyit eder; farklı sınıflarda yapılan başvurularda bile iltibasın doğabileceğini onaylar. Marka portföy koruması için doğrudan kullanılabilir içtihat çizgisi üretir.

Hukuki İlke

Baskın unsur iki markada ortaksa ve mal/hizmetler arasında tüketici düzeyinde köprü kurulabiliyorsa, sınıf farklılığı iltibası ortadan kaldırmaz ve md. 6/1 kapsamında hükümsüzlük doğar.

Uygulama (Strateji)

Dilekçede "Baskın Unsur Analizi" ayrı bir H3 başlık altında işlenir. Baskın unsur ibare bazında tespit edilir, ayırt edici fonksiyonu açıklanır, tüketici hafızasındaki konumu yazılır.
Bütünsel izlenim tablo halinde sunulur. Görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik üç sütun olarak gösterilir; her sütunun altına davacı markası ve davalı başvurusu yan yana konur.
Pazar araştırması, tüketici anketi veya satış verisi dosyaya eklenir. Soyut iddia değil, ölçülebilir veri sunulur; aksi halde Yargıtay standardı karşılanmaz.
Seri marka portföyü madde madde listelenir. Kök unsuru paylaşan tescillerin sınıf numaraları, başvuru tarihleri ve tescil no'ları tabloya yazılır.
Davalı cevap dilekçesinde baskın unsurun farklı olduğunu kanıtlar. "Biz farklı sınıfa başvurduk" yeterli değildir — pasif sınıf argümanı reddedilir.
Portföy yönetiminde 35. sınıf perakende hizmetleri ayrıca tescil edilir. Bu tescil, seri marka algısının hukuki zeminini kurar.

Uygulama notu: "İki marka benzer" argümanı tek başına iltibas iddiasını kurmaz. Baskın unsur analizi dilekçede yoksa itiraz boşluktadır; somut veriyle desteklenmemiş iddia Yargıtay standardını karşılamaz.

Karşı Senaryo

Risk 1 — parçalı savunma. Davalı, markalar arasındaki harf, renk veya ek unsur farklılıklarını tek tek sayarak benzerlik itirazını çürütmeye çalışır. Daire bu argümanı dışlar; baskın unsur aynıysa münferit farklar korumaz. Sonuç: hükümsüzlük kararı.

Risk 2 — sınıf argümanı. Davalı yalnızca "biz farklı sınıfa başvurduk, iltibas olmaz" der. 35. sınıf perakende hizmetlerinde baskın unsur özdeşliği tespit edildiğinde mahkeme sınıf savunmasını dikkate almaz. Sonuç: dava cevap dilekçesinde kaybedilmiş olur.

Kararın Sınırı

Bu içtihat şu durumlarda uygulanmaz:

Baskın unsur zayıf ayırt edici nitelikteyse (tanımlayıcı veya jenerik ibare). Koruma alanı daralır, farklı sınıflardaki başvurulara karşı aynı koruma talep edilemez.
Mal-hizmet ilişkisi zayıfsa. Gıda ürünleri ile inşaat hizmetleri gibi tüketici düzeyinde köprü kurulamayan uzak sınıflar arasında baskın unsur özdeşliği tek başına yetmez.
Koruma md. 6/5 tanınmışlık talebi için değilse. Karar md. 6/1'in kendi sınırları içindedir; tanınmış marka korumasının yerine geçmez.

Sonuç

Karıştırılma ihtimali analizinin kalbi baskın unsur testidir — parçalı karşılaştırma değil. Dilekçesine bu testi yerleştirmeyen, yalnızca sınıf farklılığına sığınan avukat davayı salona girmeden kaybeder.

→ Karıştırılma İhtimali Değerlendirmesi · Markalarda Karıştırılma İhtimali · Ayırt Edicilik Nedir · Marka İtiraz Süreci

→ Marka Hukuku Rehberi · Marka Hukuku