Influencer İçeriklerinde Telif Sorumluluğu: Yargıtay'ın Umuma İletim Çizgisinin Sosyal Medya Bağlamında Kıyasi Uygulaması

Influencer içeriklerinde telif ihlali — bir cover şarkının arka planda kullanılması, izinsiz bir görselin reels videoya yerleştirilmesi, başkasının metninin reklam içeriğine aktarılması — çoğu zaman tek bir hesabın sorumluluğu gibi görünür. Oysa Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin dijital telif çizgisi, sorumluluğu zincirin tamamına yayan bir mantıkla işler. Bu yazı; 11. HD'nin 23.10.2025 tarihli kararının influencer içerikleri bağlamında nasıl kıyasen uygulandığını ve reklam veren–ajans–influencer arasındaki paralel sorumluluğun nasıl kurulduğunu inceler.¹

Kararın Müstakil Konusu ve İçtihat Ölçütü

Karar; davacının izni alınmaksızın yapılan dijital paylaşımın FSEK m. 22 çoğaltma ve m. 25 umuma iletim haklarını birlikte ihlal ettiğini, m. 14-16 manevi hakların paralel olarak işlediğini ve maddi ile manevi tazminatın ayrı kalem hesaplandığını teyit eder.

Eser sahibinin izni alınmaksızın yapılan dijital uyarlama, çoğaltma ve umuma iletim, FSEK m. 21, 22 ve 25 hükümlerinin yanı sıra m. 14, 15 ve 16'da düzenlenen manevi haklar yönünden de ihlal teşkil eder; bu nedenle maddi tazminat ile manevi tazminat ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

Kararın influencer içerikleri bağlamına kıyasen aktarılabilen üç ilkesi vardır: (i) dijital paylaşımda bağımsız umuma iletim ilkesi, (ii) mali ve manevi tazminatın paralel hesabı, (iii) hak sahibinin farazi sözleşme bedeli talep edebilmesi.

Kararın müstakil konusunun kapsamlı analizi için sosyal medya telif paylaşımı karar analizini okuyunuz.

Influencer Bağlamına Kıyasi Uygulama

Influencer içeriklerinde tipik üç ihlal türü doğar: (i) marka sponsorlu içerikte üçüncü kişi müzik veya görselinin lisanssız kullanımı; (ii) reels/shorts formatında kısa eser parçalarının umuma iletimi; (iii) cover içeriklerinde işleme hakkının izinsiz kullanımı.

a) Bağımsız Umuma İletim İlkesi

FSEK m. 25, eserin "kullanıcılar tarafından seçilen bir yer ve zamanda erişilebilir kılınması" hakkını eser sahibine münhasıran tanır. Bir influencer'ın hesabından paylaşılan içerik, görüntülenme sayısından bağımsız olarak — kullanıcının istediği zamanda erişebilmesi nedeniyle — umuma iletim eylemini doğrudan oluşturur.

Bu yaklaşım pratik bir sonuç üretir: influencer içeriğinin "küçük hesap, sınırlı görüntülenme" savunması umuma iletim eylemini bertaraf etmez. Hak ihlali, paylaşım anında doğar; sonraki silinme veya kaldırma eylemi tazminat sorumluluğunu sona erdirmez.

b) Mali ve Manevi Tazminatın Paralel Hesabı

FSEK m. 68 mali tazminatın üç katına kadar artırılmasını öngörür; m. 70 manevi tazminatın ayrı kalem hesaplanmasını sabitler. Yargıtay'ın yerleşik çizgisi, dijital ihlallerde her iki kalemin bağımsız hesaplanması yönündedir.

Influencer içeriğinde adın belirtilmemesi — örneğin alıntı yapılan eserin sahibine etiket veya kredi verilmemesi — FSEK m. 15 adın belirtilmesi hakkını ihlal eder ve manevi tazminat doğurur. Bu, mali tazminattan bağımsız bir kalemdir.

c) Farazi Sözleşme Bedelinin Influencer Aleyhine Uygulanması

FSEK m. 68; eser sahibi ile izinsiz kullanan arasında, eylem anında bir sözleşme yapılmış olsaydı ödenecek bedelin üç katına kadar tazminat hesaplanmasını sağlar. Influencer bağlamında bu hesap; kullanıcının takipçi sayısı, sponsorlu içerikten elde edilen gelir ve eserin lisans tarifesindeki konumu üzerinden yapılandırılır.

Yüksek erişimli influencer'larda farazi sözleşme bedeli, klasik bireysel kullanımdan ayrışır; ticari boyut nedeniyle birim bedel artırılarak hesaplanır. Sosyal medya ve umuma iletim ekseninde işletme bağlamı için restoranda tv yayını fsek 68 üç kat tazminat karar analizini okuyunuz.

Paralel Sorumluluk: Reklam Veren – Ajans – Influencer

Influencer içeriklerinde sorumluluk dağılımı; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m. 5 sorumluluk ilkesi, 6098 sayılı TBK m. 49 haksız fiil ve 6102 sayılı TTK m. 55-56 haksız rekabet hükümleri ile birlikte değerlendirilir.

Birinci katman — Reklam veren marka sorumluluğu. Yönetmelik m. 5; reklam verenin reklamın doğruluğundan ve hukuka uygunluğundan sorumlu olduğunu düzenler. İçerikteki üçüncü kişi telif eserinin lisanssız kullanımı, reklam verenin yönetmelik kapsamındaki sorumluluğunu doğurur. Sözleşmesel garanti hükümleri rücu hakkı doğursa da, hak sahibinin doğrudan talebine karşı reklam veren birinci derecede muhataptır.

İkinci katman — Reklam ajansının sorumluluğu. Yönetmelik m. 5; reklam ajansının reklam tasarımındaki hukuka uygunluk denetiminden sorumlu olduğunu düzenler. Ajans, sözleşmesel olarak influencer'ın içerik üretiminden uzak dursa bile, kampanyanın brief'inde "telif riski taranmıştır" garantisi vermesi gerekir.

Üçüncü katman — Influencer'ın doğrudan sorumluluğu. İçeriği üreten ve yayımlayan kişi olarak influencer, FSEK m. 22, 25 ve 68 kapsamında doğrudan muhataptır. Sponsorluk sözleşmesi yoksa veya sözleşmede telif sorumluluğu açıkça düzenlenmemişse, sorumluluk öncelikle influencer'da kalır.

DSA ve AB Paralel Düzenlemeleri

AB Digital Services Act (Regulation 2022/2065) m. 6, hizmet sağlayıcının notice-and-takedown rejimi içinde sorumluluğunu düzenler. Türk hukukunda doğrudan karşılığı bulunmasa da; 5651 sayılı İnternet Kanunu m. 9/A içeriğin çıkarılması rejimi ile paralel işleyen bir çerçeve sunar.

DSA m. 16; platformun "ihlali gerçek bilgisine" sahip olduğunda makul süre içinde müdahale etmemesi durumunda sorumluluk doğurur. Türk hukukunda 5651 m. 9/A; içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcının uyar-kaldır yükümlülüklerini düzenler. Influencer'ın platformuna bildirim yapılması ve makul sürede kaldırılmaması, platformun yer sağlayıcı sıfatıyla ek sorumluluk doğurmasına neden olabilir. Konu ayrıntısı için influencer telif sorumluluğu rehberini okuyunuz.

Kıyasi Uygulamanın Sınırı

Kararın influencer bağlamına kıyasi uygulanması doktrinel olarak desteklenebilir niteliktedir. Üç önemli sınır gözetilmelidir.

İlk sınır; karar müstakilen dijital paylaşımdaki telif ihlaline ilişkindir; influencer–reklam veren–ajans üçgenindeki paralel sorumluluk için sözleşmesel ve reklam mevzuatı çerçevesinin de birlikte uygulanması zorunludur.

İkinci sınır; influencer içeriklerinde platform tarafından sağlanan müzik kütüphanesi (Instagram Music, TikTok Sounds) kişisel kullanım için lisanslıdır; markalı/sponsorlu kullanımda ek sync lisansı gerektirir. Bu ayrımın detayı için sosyal medyada müzik paylaşımı lisans sorusunu okuyunuz.

Üçüncü sınır; AI üretimi içerik içeren influencer paylaşımlarında memorization ve eğitim verisi yakınlığı sorunu, klasik telif analizine ek katman ekler. AI bağlamı için yapay zeka reklam karar analizini okuyunuz.

Uygulama Notları

Influencer telif dosyalarında dilekçe stratejisinin üç katmanlı yapılandırılması önerilir.

Birinci katman — Hak sahibi tarafı. İhlal eden içeriğin paylaşım tarihinin ekran görüntüsü ve metaverisi ile sabitlenmesi; erişim sayısı, etkileşim verisi ve marka sponsorluğu işaretlerinin (#reklam, #işbirliği etiketleri) belgelenmesi; eserin tanınırlık derecesi ve lisans tarifesinin dosyaya getirilmesi.

İkinci katman — Reklam veren marka tarafı. Sponsorluk sözleşmesinde telif garantisi ve rücu hükmünün dosyaya sunulması; ajansın brief'inde telif denetiminin yapıldığına ilişkin yazışmaların korunması; içeriğin kaldırılması talebinin influencer'a iletildiğinin yazılı belgelenmesi.

Üçüncü katman — Influencer tarafı. Platform müzik kütüphanesinin kullanım koşullarının (kişisel/ticari ayrımı) korunması; sponsorlu içerikte ek lisans alındığının belgelenmesi; sözleşmede marka tarafından dayatılan içerik unsurlarının (ürün, müzik, görsel) reklam veren tarafından sağlandığının ortaya konulması.

Influencer sözleşmelerinde telif risk dağılımının nasıl kurulacağına ilişkin sistematik bir liste için influencer marka sözleşmesi kontrol listesini okuyunuz.

Sonuç

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 23.10.2025 tarihli telif kararı; müstakilen dijital paylaşımdaki ihlale ilişkin olsa da, üç temel ilkesi (bağımsız umuma iletim, mali–manevi paralel hesap, farazi sözleşme bedeli) influencer içeriklerinin değerlendirilmesine kıyasen uygulanabilir. Bu kıyasi uygulama; reklam veren marka, ajans ve influencer arasında paralel sorumluluk doğmasına ve hak sahibinin tüm zincire karşı talep yöneltebilmesine zemin hazırlar.

Influencer ekosisteminin Türk yargı pratiğindeki yerleşmesi; müstakil bir Yargıtay içtihadının zaman içinde oluşmasını beklenir kılar. Mevcut çizgi, dijital telif rejiminin sosyal medya bağlamında sözleşmesel ve mevzuata uygunluk denetimi ile birlikte uygulanmasını gerekli kılar.

İlgili içerikler için bkz. Sosyal Medyada Telif İhlali, Influencer Telif Sorumluluğu, Influencer Marka Sözleşmesi Kontrol Listesi, İnternette Telif Sosyal Medya Paylaşımı, Telif Hukuku.

Kaynakça

Mevzuat

5846 sayılı FSEK md. 14, 15, 16 (manevi haklar), md. 22 (çoğaltma), md. 25 (umuma iletim), md. 68 (farazi sözleşme bedeli ve üç katına kadar artırım), md. 70 (manevi tazminat). 6502 sayılı TKHK md. 61-62 (haksız ticari uygulama, yanıltıcı reklam). 6102 sayılı TTK md. 55-56 (haksız rekabet hükümleri). 6098 sayılı TBK md. 49 (haksız fiil). 5651 sayılı İnternet Kanunu md. 9/A (içeriğin çıkarılması). Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği md. 5, 28. Regulation (EU) 2022/2065 (Digital Services Act) md. 6, 16.

İçtihat

Yargıtay 11. HD, 23.10.2025, E. 2025/1710 K. 2025/6470 (dijital telif ihlalinde mali ve manevi tazminatın ayrı kalem hesaplanması). Yargıtay 11. HD, 07.04.2022, E. 2021/1024 K. 2022/2931 (yayıncı lisansı–işletme lisansı ayrımı; FSEK m. 68 farazi sözleşme bedeli rejimi).

Doktrin

TEKİNALP, Ünal: Fikrî Mülkiyet Hukuku. ATEŞ, Mustafa: Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku. EROĞLU, Sevilay: Sinematografik Eser Sahibinin Hakları. Regulation (EU) 2022/2065 on a Single Market for Digital Services (Digital Services Act), OJ L 277, 27.10.2022.