Ortaklığın Giderilmesinde Satışın Umuma Açık Artırmayla Yapılması

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Ortaklığın giderilmesi, önalım, ecrimisil ve tapu uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 06.05.2026 tarihli ve 2025/4932 E., 2026/2525 K. sayılı kararıyla, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin hükmün iki zorunlu unsurunu netleştirdi: Satışın umum arasında yapılacağı hüküm fıkrasında açıkça gösterilecek ve karar ve ilam harcı, maktu değil satış bedeli üzerinden nispi olarak kurulacak. Karar, izale-i şüyu hükümlerinin infaz aşamasında nasıl yazılması gerektiğini gösterir.

Uyuşmazlığın Konusu

Davacı, ortak muristen kalan üç parsel taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim, mümkün olmazsa satış yoluyla giderilmesini istedi. Davalılardan biri davanın haksız açıldığını savundu. Sulh hukuk mahkemesi, keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporları ve belediyenin ifraza ilişkin olumsuz cevabi yazıları doğrultusunda taşınmazların taksiminin mümkün olmadığını belirledi; ortaklığın açık artırma yoluyla satış suretiyle giderilmesine karar verdi. Kararı bir davalı temyiz etti; aynen taksimin mümkün olduğunu ve incelemenin eksik yapıldığını ileri sürdü.

Kararın Gerekçesi

Daire, taksime ilişkin temyiz itirazlarını reddetti; ancak hükmün kuruluşunda iki hata saptadı:

Mahkemece, nispi harcın alınmış olmasına rağmen ayrıca maktu karar ilam harcına hükmedilmesi ile satışın umum arasında yapılması gerektiğinin hükümde gösterilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirir. Ne var ki; bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7 hükmü gereğince hüküm sonucunun düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Daire hükmü yeniden yazdı: Açık artırma ibaresinin önüne umuma yönelik ibaresi eklendi; harç fıkrası, satış bedeli üzerinden binde 11,38 oranında nispi karar ve ilam harcı alınması, yatırılan harcın mahsubu ve kalanın davacı ile davalılardan payları oranında tahsili biçiminde düzeltildi.

Kararın Anlamı

Kararın ilk belirlemesi paylaşma biçimine ilişkindir. 4721 sayılı Kanun m. 699 uyarınca paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa açık artırmayla satışa hükmolunur; satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılması bütün paydaşların rızasına bağlıdır. Oybirliği yoksa satış umuma açıktır. Daire, bu kuralın hüküm fıkrasına yansıtılmasını arar: Satışın umum arasında yapılacağı hükümde gösterilmezse, infaz aşamasında satış memurluğu önünde artırmanın kimlere açık olduğu tartışması doğar. Bu belirsizlik ihale bedeline ve ihalenin feshi risklerine doğrudan yansır.

İkinci belirleme harca ilişkindir. Ortaklığın satış yoluyla giderilmesinde karar ve ilam harcı maktu değil nispidir; satış bedeli üzerinden hesaplanır ve davanın iki taraflı yapısına uygun olarak paydaşlardan payları oranında alınır. Mahkemenin nispi harç yanında ayrıca maktu harca hükmetmesi mükerrer yükleme oluşturur.

Üçüncü nokta usul ekonomisidir. Daire her iki hatayı bozma nedeni saymakla birlikte, yeniden yargılama gerektirmedikleri için hükmü düzelterek onadı. Böylece yıllardır süren paylaşma uyuşmazlığı, salt hüküm yazımından kaynaklanan gecikmeye uğramadı.

Önemli: Aynen taksim incelemesi bu dosyada ifraz olanağının idareden sorulmasıyla yapılmıştır. Belediyenin imar mevzuatı yönünden olumsuz görüşü ve bilirkişi raporları, taksim talebinin reddi için yeterli görülmüştür. Taksim isteyen paydaşın, ifrazın imar hukuku bakımından mümkün olduğunu somut verilerle ortaya koyması gerekir.

Uygulamada

Satış kararına yönelik hüküm fıkrası üç unsuru içermelidir: Satışın açık artırmayla ve umuma yönelik yapılacağı, bedelin tapudaki paylar oranında dağıtılacağı ve nispi harcın satış bedeli üzerinden paydaşlara payları oranında yükletileceği. Taraf vekili, hüküm fıkrasını bu yönlerden denetlemeli; eksiklik varsa istinaf ve temyizde açıkça ileri sürmelidir. Paydaşlar satışın kendi aralarında yapılmasını istiyorsa, bütün paydaşların rızasını duruşmada tutanağa geçirtmek gerekir; tek bir paydaşın karşı çıkması umuma açık satışı zorunlu kılar. Davanın bütünü için ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası rehberi ile ortaklığın giderilmesinde satış paydaşlar arasında yapılabilir mi içerikleri birlikte okunmalıdır.

İlgili içerikler için bkz. Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası Rehberi, Önalım (Şufa) Davası Rehberi ve İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku.

Ortaklığın Giderilmesinde Satışın Umuma Açık Artırmayla Yapılması