Çatı veya Cepheye Uydu Anteni Takılabilir mi?

Kat maliki, binada bütün maliklerin yararlandığı bir ortak anten sistemi yoksa, diğer kat maliklerinin rızasını almadan çatıya bireysel uydu anteni takabilir. Çatı 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 4 uyarınca ortak yerdir ve m. 16 her kat malikine ortak yerde arsa payı oranında kullanma hakkı tanır; Yargıtay'ın yerleşik uygulaması anteni "çağdaş yaşamın zorunlu gereksinimlerinden" sayar. Bu hak, ortak antenin bulunmaması, çatıda her bağımsız bölüme yetecek alan olması, kurulumun arsa payını aşmaması, anayapıya zarar vermemesi ve estetiği bozmaması koşullarına bağlıdır. Cepheye, balkon sınırlarının dışına takılan anten ise m. 19/2'deki beşte dört yazılı rıza kuralına tabidir.

İlgili çalışma alanı: Kat Mülkiyeti. Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları bu sayfada ele alınır.

Bu sayfa, kat malikinin kendi kullanımı için taktığı uydu ve televizyon antenini ele alır. Çatının veya cephenin bir operatöre kiralanması, yani baz istasyonu kurulması farklı bir uyuşmazlıktır; o konu Çatıya Baz İstasyonu Kurulması ve Geliri Kimin sayfasında işlenmiştir.

Çatı ve Anten Tesisatı Kanunen Ortak Yerdir

634 sayılı Kanun m. 4/1, ortak yerler arasında (b) bendinde "telefon, radyo ve televizyon için ortak şebeke ve antenler" ile (c) bendinde "Çatılar, bacalar, genel dam terasları" sayar. Bu yerler sözleşmeyle aksi kararlaştırılsa bile "her halde ortak yer" niteliğindedir.

Ortak yer kimsenin tek başına mülkü değildir, fakat herkesin kullanımına açıktır. m. 16/2 uyarınca "Kat malikleri ortak yerlerde kullanma hakkına sahiptirler; bu hakkın genel kömürlük, garaj, teras, çamaşırhane ve çamaşır kurutma alanları gibi yerlerdeki ölçüsü, aksine sözleşme olmadıkça, her kat malikine ait arsa payı ile oranlıdır." Çatıya anten takılmasının hukuki niteliği bu kullanma hakkından doğar; tartışma, bu hakkın hangi koşullarla ve hangi ölçüde kullanılacağı üzerindedir.

Yargıtay'ın Bireysel Anten için Aradığı Koşullar

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 09.06.2014 tarihli, E. 2014/7219, K. 2014/10135 sayılı kararında, kat malikinin çatıya kurduğu anten ve kabloların kaldırılmasına karar verilmişti. Daire, yerleşik uygulamayı şöyle özetleyerek hükmü bozmuştur:

"Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında, Kat Mülkiyeti Yasasının 16.maddesi uyarınca anataşınmazın ortak yerlerine arsa payları oranında ortak mülkiyet hükümlerine göre malik ve arsa payları oranında kullanma hakkına sahip olan kat maliklerinin çağdaş yaşamın zorunlu gereksinimlerinden olan televizyon anteninin aşağıda açıklanan koşullara uygun bulunması durumunda anayapının ortak yerlerine konulması konusunda diğer kat maliklerinin rızası aranmamaktadır. Anayapının ortak yerlerine kat maliklerinin bireysel antenlerini koyabilmeleri için anten kurulacak olan ortak yerin özel bir amaca özgülenmiş olmaması, binada tüm kat maliklerinin yararlandığı bir anten sisteminin bulunmaması, böyle bir anten yoksa anten kurulmak istenen ortak yerde her bağımsız bölüm için yeterli alanın mevcut olması, sistemin her bağımsız bölüme ait arsa payını aşmaması, bu antenlerin bağımsız bölümlere ve anayapıya zarar vermemesi, binanın estetiğine de olumsuz etki etmemesi gerekir."

Karar, sökme talebinde mahkemenin bu koşulları tek tek araştırmasını zorunlu tutar. Koşullar birlikte gerçekleşmişse anteni takan malik ortak yere haksız müdahalede bulunmuş sayılmaz; Daire, kabloların davacının bağımsız bölümüne ve görüntüsüne zarar vermeyecek şekilde geçirilmesi kaydıyla sökme isteminin reddi gerektiğini belirtmiştir. Koşullardan biri eksikse, örneğin binada çalışan bir ortak anten varsa, sökme talebi kabul edilir.

Merkezi Anten Varsa veya Kurulmak İsteniyorsa

Binada bütün maliklerin yararlandığı merkezi bir sistem bulunuyorsa, Yargıtay'ın aradığı koşullardan biri baştan gerçekleşmez ve bireysel çanak antenin ortak yere konulması diğer maliklerin rızasına bağlı hâle gelir. Uygulamada birçok yönetim, cephe ve çatıdaki dağınık çanakları toplamak için merkezi anten kurulmasına karar verir.

Bu karar, ortak yerden yararlanmayı kolaylaştıran bir yenilik niteliğindedir. 634 sayılı Kanun m. 42/1 uyarınca bu tür yenilik ve ilaveler "kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır." Toplantıya katılanların salt çoğunluğu bu nisabı karşılamaz. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 20.01.2014 tarihli, E. 2013/17143, K. 2014/674 sayılı kararında, Daire, kararın başka bentlerini bozmakla birlikte, aralarında müşterek anten tesisinin de bulunduğu kurul kararlarının iptalinde isabetsizlik görmemiştir: "müşterek anten tesisi ve kablosuz ADSL sisteminin her eve ulaştırılması kararları nitelikli çoğunlukla alınması gereken kararlar olması nedeniyle Kat Mülkiyeti Yasası ve yönetim planına aykırılık teşkil ettiğinden bu kararların iptali yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir." m. 42/3 uyarınca bu işlerin giderleri yenilikten faydalananlar tarafından faydalanma oranına göre ödenir.

Cepheye ve Balkon Dışına Takılan Anten

Yukarıdaki serbesti, Yargıtay kararlarında esas olarak çatı için kabul edilmiştir. Aynı 2014 tarihli kararda Daire, çatı elverişli değilse kat maliklerinin antenlerini "kendi bağımsız bölümlerinin sınırları içinde kalmak kaydıyla balkonlarına" taktırdıklarını ve bu uygulamanın Yargıtay'ca da kabul edildiğini belirtmiştir. Balkon korkuluğunun iç tarafında kalan anten için bu nedenle rıza aranmaz.

Anten balkon sınırını aşıp dış cepheye sabitlenirse durum değişir. Dış cephe ana duvar olarak ortak yerdir ve m. 19/2 uyarınca kat maliki, "bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler" yaptıramaz. m. 19/1 ise kat maliklerine binanın "mimarı durumu ile güzelliğini" koruma yükümü yükler. Cephenin delinmesi, mantolamaya kablo geçirilmesi veya antenin cephe görünümünü bozması, sökme ve eski hâle getirme davasının konusu olur. Klima ünitesindeki aynı sorun Klima Dış Ünitesi Cepheye Takılabilir mi sayfasında açıklanmıştır.

Çatıya Çıkış Engellenirse

Antenin arızası veya bakımı için çatıya çıkmak, ortak yer kullanma hakkının parçasıdır. Çatıya çıkışın son kat malikinin bölümünden veya kilitli bir kapıdan geçtiği binalarda bu hak sık engellenir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 03.02.2025 tarihli, E. 2024/9027, K. 2025/1097 sayılı kararında Daire, daha önce verdiği bozma kararının içeriğini şöyle aktarmış ve bozmaya uyularak verilen kabul hükmünü onamıştır:

"ortak yer çatıda kurulu davacıya ait antenin arızasının giderilmesi isteminin, davalılar tarafından çatıya çıkış izni verilmemesi sebebiyle giderilemediğinden ortak yer çatının kullanıma açılması da istendiğine göre, yerinde inceleme yapılarak davacının istemi yönünden bir tespitin varlığı halinde davalıların, ortak çatının kullanımını engelleme suretiyle müdahalelerinin varlığının kabulü ile gerekli tamirat işlemleri için davalıların bağımsız bölümlerinden geçiş izni verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir."

Karar, çatıya çıkışı fiilen engelleyen malike karşı hâkimin müdahalesi isteminin ve gerektiğinde onun bölümünden geçiş izni verilmesinin mümkün olduğunu gösterir. Talep, hangi bakım işinin yapılacağı ve geçişin hangi yoldan sağlanacağı belirtilerek somutlaştırılmalıdır.

Uygulamada Sızıntı, Zarar ve Dava Yolu

Antenin çatı örtüsüne veya teras yalıtımına sabitlenmesi, alt kattaki bölümde su sızıntısına yol açabilir. m. 19/3 uyarınca "Her kat maliki anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere, kusuru ile verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumludur." Sızıntı tespit edilirse anteni takan malikten zararın giderilmesi istenebilir; bu nedenle kurulumun yalıtımı delmeden, ağırlıklı ayak veya platformla yapılması hem zarar hem dava riskini azaltır.

Anten uyuşmazlığında dava açılmadan önce 6325 sayılı Kanun m. 18/B-1-c uyarınca arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Görevli mahkeme 634 sayılı Kanun Ek m. 1 uyarınca sulh hukuk mahkemesidir. Delil olarak onaylı mimari proje, yönetim planı, merkezi anten bulunup bulunmadığını gösteren kurul kararları ve çatının fotoğrafları toplanır; mahkeme koşulların varlığını keşif ve bilirkişiyle saptar.

Uygulama notu: Sökme davası açmadan önce binada gerçekten çalışan ve bütün bölümlere hizmet veren bir ortak anten olup olmadığı tespit edilmelidir. Ortak anten yoksa ve çatıda yer varsa, salt rıza alınmadığı gerekçesine dayanan dava Yargıtay'ın ölçütleri karşısında zayıf kalır.

Uydu Anteni Hangi Durumda Takılabilir

Binada ortak anten yoksa, çatıda her bölüme yetecek alan varsa ve kurulum anayapıya zarar vermeden, estetiği bozmadan yapılıyorsa kat maliki çatıya rıza almadan anten takabilir; balkon sınırları içinde kalan anten için de rıza aranmaz. Merkezi anten bulunan binada veya dış cepheye yapılan kurulumda ise beşte dört yazılı rıza ya da bu yönde bir kurul kararı gerekir. Ortak yerin bir operatöre kiralanmasına ilişkin karar ve ecrimisil sorunu Ortak Cepheye İzinsiz Baz İstasyonu karar analizinde, ortak yer kullanımının genel çerçevesi ise Ortak Alan Uyuşmazlıkları Rehberi, Kat Mülkiyeti Hukuku Rehberi ve Kat Mülkiyeti çalışma alanı sayfasındadır. Somut durumda hukuki destek yerinde olur.