Ortak Gider Borcunda Zamanaşımı Kaç Yıldır?
Aidat ve ortak gider alacağında zamanaşımı TBK md. 147 uyarınca beş yıldır. Zamanaşımının başlangıcı, icra takibi ve davayla kesilmesi, geçmişe dönük talep sınırı.
Ortak Gider Borcunda Zamanaşımı Kaç Yıldır?
İlgili hizmet sayfası → Kat Mülkiyeti: Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları için çalışma alanı.
Kısa cevap: Aidat ve ortak gider alacağı beş yıllık zamanaşımına tabidir. Ortak gider payı, her ay yeniden doğan dönemsel bir edim olduğundan TBK md. 147 kapsamına girer ve bu alacaklar için öngörülen beş yıllık süre uygulanır. Süre, her ayın ödeme gününün gelmesiyle o ay için ayrı ayrı işlemeye başlar. Zamanaşımı; icra takibi, dava veya borçlunun borcu ikrar etmesiyle kesilir. Beş yılı aşan dönemler yönünden borçlu zamanaşımı def'i ileri sürerse, bu döneme ait ortak gider tahsil edilemez. Konunun genel çerçevesi kat mülkiyeti rehberi sayfasındadır.
1. Neden Beş Yıllık Zamanaşımı Uygulanır?
Ortak gider borcu, bağımsız bölüm mülkiyetine bağlı bir yükümlülüktür ve 634 sayılı Kanun md. 20 uyarınca her kat maliki bu giderlere katılmakla yükümlüdür. Bu borç tek seferlik değil, her dönem yeniden tahakkuk eden bir edimdir.
Dönemsel olarak doğan alacaklar TBK md. 147 uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. Aidat, kira benzeri şekilde belirli aralıklarla yeniden doğduğundan genel on yıllık süre değil, bu özel beş yıllık süre uygulanır. Alacağın hesaplanışı ve tahsili aidat ve ortak gider rehberinde ayrıca yanıtlanır.
2. Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?
Zamanaşımı, alacağın muaccel olduğu, yani ödeme gününün geldiği tarihte işlemeye başlar. Her aylık tahakkuk kendi ödeme gününden itibaren ayrı bir süre yürütür. Ödeme günlerini işletme projesi veya kat malikleri kurulu kararı belirler.
Bu ayrım pratikte önemlidir. Yönetici bir tahsilat davasında sadece son bir dönemi değil, geriye doğru beş yıllık kesiti isteyebilir. Beş yıldan eski aylara ilişkin talepler ise zamanaşımı def'iyle karşılaşmaya açıktır.
Önemli: Zamanaşımı süresi mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz. Borçlu yargılamada zamanaşımı def'ini açıkça ileri sürmezse, beş yılı aşan dönemler de hüküm altına alınabilir. Bu nedenle savunma dilekçesinde def'in kayda geçirilmesi belirleyicidir.
3. Zamanaşımı Nasıl Kesilir?
Zamanaşımı; alacaklının icra takibi başlatması, dava açması veya borçlunun borcu kısmen ödeyip ikrar etmesiyle kesilir. Kesilmeyle birlikte süre sıfırlanır ve o andan itibaren yeniden işlemeye başlar. İcra takibinde her takip işlemi, davada ise dava boyunca süre yeniden başlar.
Yönetici açısından güvenli yol, alacağı biriktirmeden dönem dönem takibe koymaktır. Beş yıla yaklaşan dönemler yönünden takip veya dava, zamanaşımının önünü keser ve alacağın tahsil kabiliyetini korur.
Uygulamada
Bir tahsilat dosyasında en sık yapılan hata, eski dönemleri takipsiz bırakıp beş yılı geçirmektir. Karar defteri, işletme projesi ve tebliğ belgeleri hangi dönemin ne zaman muaccel olduğunu gösterir; bu belgeler zamanaşımı hesabının dayanağıdır. Dönemleri tek tek gösteren bir takip talebi, hem itiraz riskini azaltır hem de kesme anını netleştirir.
4. Geçmişe Dönük Talep Sınırı
Zamanaşımı, geçmişe dönük istenebilecek dönemi fiilen sınırlar. Borçlu def'i ileri sürdüğünde, dava veya takip tarihinden geriye doğru beş yıllık kesit dışındaki aidat kalemleri tahsil edilemez. Bu sınır, alacağın varlığını değil, dava yoluyla istenebilirliğini etkiler.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, ortak gider alacağı dönemsel edim niteliğinde görülerek beş yıllık zamanaşımına tabi tutulur ve zamanaşımı def'i usulüne uygun ileri sürüldüğünde beş yılı aşan dönemler yönünden talep reddedilir. Bu yaklaşım, yöneticinin tahsilatı geciktirmeden yürütmesini gerektiren pratik bir sonuç doğurur. Aidatı hiç ödemeyen malike karşı izlenecek yollar için aidat ve ortak gider rehberine bakılabilir.
İlgili içerikler için bkz. kat mülkiyeti rehberi, aidat ve ortak gider, kat mülkiyeti hukuku.
Sonraki dosya · Soru
Ortak Yerdeki Hasardan Kim Sorumlu?
Dosyayı aç →