Aydınlatma Metni ile Açık Rıza Metni Aynı Sayfada Olabilir mi?

Aydınlatma Metni ile Açık Rıza Metni Aynı Sayfada Olabilir mi?

İlgili çalışma alanı → Kişisel Verilerin Korunması: Veri işleme şartları, Kurul kararları ve uyum süreçleri için çalışma alanı.

Kısa cevap: Aynı sayfada yer alabilirler; ancak tek metin ve tek onay kutusu olarak birleştirilemezler. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 18.02.2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararına göre, açık rızaya dayanan işlemelerde aydınlatma metni ile açık rıza metni ayrı ayrı düzenlenir ve her birinin kendi konumu ve beyanı bulunur.¹

---

1. İlke Kararının İçeriği

Karar, 24.03.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Kararın dayandığı kural, Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ m. 5/1-(f) hükmüdür; hükme göre kişisel veri işleme faaliyeti açık rıza şartına dayalı olarak gerçekleştirildiğinde aydınlatma yükümlülüğü ve açık rızanın alınması işlemleri ayrı ayrı yerine getirilir. Kurul, şikayet dosyalarında iki metnin birleştirilmesinin sık görülen bir aykırılık olduğunu belirtmiştir.

Kararda iki kavramın hukuki niteliği ayrılır. Aydınlatma 6698 sayılı Kanun m. 10 uyarınca, Tebliğ m. 5/1-(a) gereği hukuki sebepten bağımsız bir bilgilendirme ödevidir. Açık rıza ise belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir onaydır. Bilgilendirme hiçbir işleme dayanağında eksik bırakılamaz; rıza ise yalnızca rızaya dayanan işlemelerde aranır.

---

2. Aynı Sayfada Bulunmanın Koşulları

Ayrım fiziksel sayfa ayrımı değil, metin ve beyan ayrımıdır. Aynı sayfada iki bölüm bulunabilir; her bölümün kendi başlığı, kendi içeriği ve kendi onay beyanı olmalıdır. Rıza kutusu aydınlatma metnini kapsamamalı, aydınlatmanın okunduğu teyidi rıza beyanına bağlanmamalıdır.

Aydınlatma metni bir sözleşme veya onay metni olmadığından, ilgili kişiden alınacak teyidin "okudum ve anladım" yönünde olması tercih edilir. "Okudum ve kabul ediyorum" ifadesi aydınlatmayı rıza gibi gösterdiği için riskli sayılır.

Önemli: Aydınlatma metninin sonuna eklenen "kişisel verilerimin işlenmesine onay veriyorum" kutusu, ayrı bir rıza metni sayılmaz. İlke kararına göre bu düzenleme, birleştirilmiş metin riski taşır.

---

3. İspat Yükü ve Sonuçlar

Hem aydınlatmanın yapıldığını hem de geçerli açık rızanın alındığını ispat yükü veri sorumlusundadır. İki metnin birleşik olması durumunda rızanın hangi bilgiye dayanarak verildiği tartışmalı hale gelir ve rızanın belirli ve bilgilendirilmiş olduğu ispatlanamayabilir. Geçersiz rıza ise dayanaksız veri işleme sonucunu doğurur.

Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi 6698 sayılı Kanun m. 18 kapsamında idari para cezasının konusudur. Yükümlülüklerin bütünü için KVKK'da veri sorumlusunun yükümlülükleri makalesine, aydınlatma metninin içeriği için KVKK aydınlatma metni rehberine bakılabilir.

---

Uygulamada

Web sitesi ve mobil uygulamalarda en sık hata, üyelik formunun altına tek bir kutu koyup hem aydınlatmayı hem rızayı birlikte onaylatmaktır. Doğru kurguda aydınlatma metni bağlantı veya açılır bölüm olarak sunulur, açık rıza ise ayrı ve işaretlenmemiş bir kutuyla, hangi amaç için istendiği yazılarak alınır.

Mevcut metinler gözden geçirilirken sürüm tarihi, sunum kanalı ve onay kaydı birlikte saklanmalıdır. Rıza gerektirmeyen işlemeler için ise yalnızca aydınlatma yapılmalı, bu işlemeler rıza kutusuna bağlanmamalıdır. Rıza ile aydınlatma dışında kalan genel çerçeve için kişisel verilerin korunması rehberi başvurulabilecek kaynaktır.

Dipnotlar

1. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 18.02.2026, 2026/347 (ilke kararı), RG 24.03.2026/33203; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, RG 07.04.2016/29677, md. 10 ve md. 18. ↩