Apartmanda Kedi Köpek Beslemek Yasak mı?

Apartmanda kendi dairesinde kedi veya köpek beslemek kanunen yasak değildir; ne 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ne de 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu bağımsız bölümde evcil hayvan bulundurmayı genel olarak yasaklar. Belirleyici olan yönetim planıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2022 tarihli kararında, yönetim planındaki evcil hayvan yasağını KMK m. 28 uyarınca bütün kat maliklerini bağlayan sözleşme hükmü saymış ve yasağa rağmen beslenen köpeğe karşı açılan davanın kabulü gerektiği yönündeki bozma kararını benimsemiştir. Yönetim planında yasak yoksa ölçüt, hayvanın gürültü, koku, hijyen veya güvenlik bakımından komşuyu KMK m. 18 anlamında rahatsız edip etmediğidir.

İlgili çalışma alanı: Kat Mülkiyeti. Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları bu sayfada ele alınır.

Bu sayfa, kat malikinin veya kiracının kendi bağımsız bölümünde sahiplendiği evcil hayvana ilişkindir. Sitenin bahçesinde sokak hayvanı beslenmesi Sitede Sokak Hayvanı Beslenebilir mi sayfasında, çok sayıda hayvan bulundurmanın sınırlandırılması Sitede Hayvan Besleme Yasağı Kararı analizinde, havlama sorunu ise Komşunun Köpeği Sürekli Havlarsa Ne Yapılır sayfasında işlenmiştir.

Kanunda Genel Bir Besleme Yasağı Yoktur

5199 sayılı Kanun, hayvan sahiplerine yükümlülük yükler; konutta hayvan bulundurmayı yasaklamaz. Kanun'un m. 4/k bendi uyarınca "Kontrolsüz üremeyi önlemek amacıyla, toplu yaşanan yerlerde beslenen ve barındırılan kedi ve köpeklerin sahiplerince kısırlaştırılması esastır. Kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdürler." Aynı maddenin (g) bendi, hayvanların korunmasında "insanlarla diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri de dikkate alınmalıdır" der.

Kat mülkiyeti tarafında temel hüküm m. 18'dir. Kat malikleri bağımsız bölümlerini, eklentilerini ve ortak yerleri kullanırken "doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler." Hükmün son unsuru, yani yönetim planına uyma borcu, evcil hayvan uyuşmazlıklarının çoğunu belirler.

Yönetim Planındaki Evcil Hayvan Yasağı Bağlayıcıdır

Yönetim planının bağlayıcılığı m. 28'den doğar: Plan "bütün kat maliklerini bağlıyan bir sözleşme hükmündedir" ve m. 28/4 uyarınca kat maliklerinin külli ve cüzi haleflerini de bağlar. Daireyi planı okumadan satın alan malik, plandaki yasaktan habersiz olduğunu ileri sürerek kurtulamaz; plan tapuda beyanlar hanesinde gösterilir (m. 28/5).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.01.2022 tarihli, E. 2017/3018, K. 2022/6 sayılı kararında site yönetim planı "Yüksek katlı binalarda kedi köpek gibi evcil hayvan beslenemez" hükmünü içeriyordu. Yerel mahkeme, çevreyi rahatsız etmeyen köpeğin uzaklaştırılmasını isteyen yasağın kanuna, ahlaka ve kişilik haklarına aykırı olduğunu kabul ederek direnmişti. Hukuk Genel Kurulu bu gerekçeyi benimsememiştir:

"Bu niteliği gereği yönetim planı, yöntemince iptal edilmiş olmadıkça veya anataşınmazda kat mülkiyeti sona ermedikçe üzerinden ne kadar süre geçerse geçsin (zamanaşımına uğramaksızın) geçerlidir ve bağlayıcılığını korur [...]. Bu nedenle hayvanların gerek bağımsız bölümlerde gerek ortak alan ve eklentilerinde bulundurulup bulundurulamayacağına ilişkin meselede öncelikle yönetim planı incelenmelidir [...]."

Kurul, direnme kararını bozmuş ve yönetim planına aykırı beslenen köpeğin daireye ve siteye girişinin önlenmesi gerektiği yönündeki Özel Daire bozma kararını benimsemiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir; görüşmelerde köpeğin fiilen rahatsızlık verip vermediğinin araştırılması gerektiği görüşü ileri sürülmüş, ancak çoğunlukça kabul görmemiştir. Bu itibarla yönetim planında açık bir yasak varsa, hayvanın sakin ve bakımlı olduğu savunması tek başına davayı kurtarmaz.

Yasağın Kapsamı Lafzıyla Sınırlıdır

Yönetim planındaki yasak bağlayıcı olsa da kapsamı genişletilerek uygulanmaz. Plan belirli cinsleri yasaklamışsa veya yasağı kurulun izin vermemesine bağlamışsa, uyuşmazlık o metnin sınırları içinde çözülür.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 29.04.2025 tarihli, E. 2025/1224, K. 2025/6361 sayılı kararında yönetim planı, kat malikleri kurulunca izin verilmedikçe kedi ve köpek beslenemeyeceğini öngörüyor; kurul da sonradan belirli köpek cinslerinin yetiştirilmesini yasaklamıştı. Davacı, komşunun üç köpeğinin siteden uzaklaştırılmasını istemişti. Daire, davanın reddine ilişkin kararı şu gerekçeyle onamıştır:

"Dava konusu kat mülkiyetli ana gayrimenkulün tapu kütüğünde tescilli olan yönetim planında 29.05.2011 tarihli yapılan değişiklikle cinsleri açıklanan köpeklerin yetiştirilmesinin yasaklandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalının köpeklerinin yasaklı cins olmadığı, ayrıca davalının dava konusu köpekleri bahçesinde yaptırdığı özel bölmelerde beslemesinin ve site içerisinde başıboş bırakmaması koşuluyla gerek hayvan refahı, gerekse insan ve çevre güvenliği açısından bir sakınca yaratmadığı belirtildiğinden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir."

Karar, yasağı dayanak gösteren tarafın önce planın ve kurul kararlarının tam metnini ortaya koyması gerektiğini gösterir. Yasak belirli cinslerle sınırlıysa, o cinsten olmayan ve güvenli biçimde barındırılan hayvan için uzaklaştırma kararı verilmemektedir.

Yönetim Planında Hüküm Yoksa Ölçüt Rahatsızlıktır

Yönetim planı sessizse, m. 28/2 uyarınca uyuşmazlık Kanun'a ve genel hükümlere göre çözülür; bu durumda ölçüt m. 18'deki rahatsız etmeme yüküdür. Mahkeme, hayvanın sayısını, sürekli havlama veya koku yaratıp yaratmadığını, ortak alanlarda başıboş bırakılıp bırakılmadığını, merdiven ve asansörde güvenlik sorunu doğurup doğurmadığını keşif ve bilirkişi incelemesiyle saptar. Tek bir kedinin dairede bulunması bu eşiği kural olarak aşmazken, çok sayıda hayvanın bakımsız koşullarda tutulması aşar.

Kat malikleri, evcil hayvanı yasaklamak istiyorsa bunu sıradan bir kurul kararıyla değil, yönetim planı değişikliğiyle yapmak durumundadır. m. 28/3 uyarınca "Yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu şarttır." Toplantıya katılanların çoğunluğuyla alınan bir "hayvan beslenemez" kararı yönetim planı hükmü niteliği kazanmaz; plan değişikliğinin usulü Yönetim Planı Nasıl Değiştirilir sayfasında anlatılmıştır.

Kiracının Hayvanı ve Ortak Alan Kullanımı

Yönetim planındaki yasak ve m. 18'deki yükümlülük yalnız kat malikini değil kiracıyı da bağlar. m. 18/2 uyarınca kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümler kiracılara ve bölümden sürekli yararlananlara da uygulanır ve bu borçları yerine getirmeyenler "kat malikleriyle birlikte, müteselsil olarak sorumlu olur." Dava, hayvanı fiilen bulunduran kiracıya ve gerektiğinde kat malikine birlikte yöneltilir.

Ortak alanlar bakımından m. 16/2 her kat malikine kullanma hakkı tanır; bu hak, hayvanın ortak alanda tasmasız dolaştırılmasını veya dışkısının temizlenmemesini kapsamaz. Yönetim planları çoğu zaman bağımsız bölümde beslemeyi serbest bırakıp ortak alanlarda kullanım kuralı koyar; bu kurallar da aynı bağlayıcılıktadır.

Uygulamada Dava Yolu ve Delil

Uygulamada ilk iş, yönetim planının tapudan onaylı örneğini ve hayvanla ilgili kurul kararlarını edinmektir. Yasak varsa, aykırılığı gösteren fotoğraf ve tanık beyanı yeterli olabilir; yasak yoksa rahatsızlığın sürekliliğini gösteren tarihli şikâyetler, yönetime yazılı başvurular ve gerekirse veteriner ve fen bilirkişisi incelemesi gerekir. Hayvan sahibi ise kısırlaştırma ve dijital kimliklendirme kaydını (5199 m. 4/k) ve barınma koşullarını belgelemelidir.

6325 sayılı Kanun m. 18/B-1-c uyarınca 634 sayılı Kanun'dan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Görevli mahkeme Ek m. 1 uyarınca sulh hukuk mahkemesidir ve talep m. 33 uyarınca hâkimin müdahalesi biçiminde kurulur: Hayvanın bağımsız bölümden uzaklaştırılması, ortak alana sokulmaması veya belirli tedbirlerin alınması.

Uygulama notu: Davada en sık hata, yönetim planındaki yasağa dayanmak ve planın güncel metnini dosyaya koymamaktır. Planda yapılan değişiklikler tapuda ayrı tarihle şerh edilir; dava tarihinde yürürlükte olan metin esas alınır.

Hangi Durumda Evcil Hayvan Beslenebilir

Yönetim planında yasak yoksa kat maliki ve kiracı bağımsız bölümde kedi veya köpek besleyebilir; sınır, komşuyu rahatsız etmeme yükü ve 5199 sayılı Kanun'daki sahip yükümlülükleridir. Yönetim planı evcil hayvanı açıkça yasaklıyorsa yasak bağlayıcıdır ve uzaklaştırma davası kabul edilebilir; yasak belirli cinslerle veya kurul iznine bağlı biçimde sınırlanmışsa, o sınırın dışında kalan hayvan için uzaklaştırma kararı çıkmaz. Konunun genel çerçevesi Kat Mülkiyeti Hukuku Rehberi ve Kat Mülkiyeti çalışma alanı sayfasında yer alır. Somut durumda hukuki destek yerinde olur.