Yapay Zekâ ile Üretilen Resim Ticari Olarak Kullanılabilir Mi?

Yapay Zekâ ile Üretilen Resim Ticari Olarak Kullanılabilir Mi?

İlgili hizmet sayfası → Telif Avukatı — FSEK kapsamında telif ihlali ve sözleşmeleri için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Çoğu büyük platform (OpenAI DALL-E, Midjourney, Stability AI, Adobe Firefly) ücretli planlarda ticari kullanıma açıkça izin verir. Ancak izin yalnızca platform sözleşmesi düzleminde geçerlidir; AI eğitim verisinden kaynaklanan üçüncü kişi telif ve marka risklerini bertaraf etmez. Ticari kullanımdan önce üç katmanlı kontrol gerekir: platform plan kategorisi, üçüncü kişi haklarına temas ve hedef pazarın hukuki çerçevesi.

Platform Kategorisine Göre Durum

OpenAI DALL-E (ChatGPT içinde): Tüm planlarda ticari kullanıma izin verir. Çıktı üzerindeki haklar kullanıcıya devredilir. Ücretli planlar daha yüksek çözünürlük ve filigran muafiyeti sunar. Enterprise plan kullanıcıları için Copyright Shield tazminat taahhüdü mevcuttur.

Midjourney: Ücretli planlarda (Basic, Standard, Pro, Mega) ticari kullanıma izin verilir. Ücretsiz plan ticari kullanıma kapalıdır. Yıllık geliri 1 milyon USD'yi aşan şirketler için Pro veya Mega plan zorunludur. Çıktı üzerindeki haklar kullanıcıya devredilir; platform yalnızca kendi galerisinde gösterme hakkını saklı tutar.

Stability AI / Stable Diffusion: Açık kaynak modeller (SD 1.5, SDXL) CreativeML Open RAIL-M lisansı kapsamında ticari kullanıma izinlidir. Stability AI'ın ücretli API ve Stable Diffusion 3 modeli için ayrı lisans şartları geçerlidir. Modelin yerel makinede çalıştırılması durumunda platform sözleşmesi devreye girmez.

Adobe Firefly: Ücretli planlarda ticari kullanıma izin verir. Adobe; modelin Adobe Stock kütüphanesi ve kamuya açık görsellerle eğitildiğini ve bu nedenle "ticari olarak güvenli" (commercially safe) olduğunu öne sürer. Adobe ayrıca kurumsal müşteriler için sınırlı IP tazminat taahhüdü verir.

Platform İzni Yetmez: Üç Risk Katmanı

Platform kullanım hakkı verse de, üretilen görselin ticari kullanımında üç bağımsız risk katmanı vardır.

Birinci Risk: Üçüncü Kişi Telif İhlali

AI modelinin eğitim verisindeki bir eseri önemli oranda yeniden ürettiği durumlarda (memorization), çıktının kullanımı eserin telif sahibi tarafından FSEK md. 22 (çoğaltma) ve md. 23 (yayma) ihlali iddiasıyla dava konusu olabilir. Andersen v. Stability AI (ND Cal) ve Getty Images v. Stability AI (UK & US) davaları bu olgu temelinde yürür.

Platform garanti reddi klozları nedeniyle bu risk genellikle kullanıcıya kalır. Kontrol yöntemi: üretilen görseli tersine imge arama (Google Lens, TinEye) servislerinde tarayarak benzer kaynak tespit edilirse o çıktı kullanılmaz.

İkinci Risk: Üçüncü Kişi Marka İhlali

AI çıktısında tanınabilir bir başka marka unsuru (logo, ambalaj, tasarım, karakter) varsa kullanım SMK md. 29 marka tecavüzü oluşturabilir. Tanınmış markalar için SMK md. 7/2/c haksız yarar hükmü sınıf farkından bağımsız uygular. Detaylı çerçeve için Yapay Zekâ Üretici Aracın Başkasının Markasını Üretmesi makalesine bakınız.

Üçüncü Risk: Kişilik Hakkı İhlali

AI üretimi görselde tanınabilir bir kişinin yüzü/benzerliği varsa o kişinin rızası olmadan kullanım TMK md. 24 kişilik hakkı ihlali oluşturur. AI eğitim verisinden kaynaklı ünlü yüzleri özellikle yüksek risklidir.

Çıktı Üzerinde Telif Sahipliği Soru İşaretli

Önemli not: Ticari kullanıma izin verilmesi, çıktının üzerinde telif hakkı doğduğu anlamına gelmez. Türk hukukunda FSEK md. 1/B "hususiyet" şartı tamamen AI çıktısı için karşılanmaz. Pratik sonuç: üçüncü kişiler aynı veya benzer çıktıyı bağımsız olarak üretip kullanabilir; siz münhasır koruma iddia edemezsiniz.

Bu durum özellikle marka olarak tescil edilecek logolar için kritiktir. AI ile üretilen bir logo tescil edilebilir, ancak başka bir kişinin benzer prompt'la benzer logo üretmesi engellenemez. Tescil öncesi insan eliyle modifikasyon yapılması ve süreç belgelemesi tutulması güvenli yoldur.

Üç Senaryoda Pratik Cevap

Birinci senaryo: Reklam kampanyasında AI üretimi görsel kullanımı. Platform planı ticari kullanıma açıksa platform yönünden sorun yok. Görselde tanınabilir başka marka veya kişi yoksa, üçüncü kişi telif yönünden tersine imge arama temizse, kullanım güvenli. Ayrıca Reklam Kurulu Yönetmeliği md. 13 örtülü reklam yasağı uyarınca "AI ile üretildi" ifşası önerilir.

İkinci senaryo: Bir AI görseli logo olarak tescil ederek satışa sunmak. Görsel üzerinde insan eliyle modifikasyon yapılır; süreç belgelenir; SMK md. 5 mutlak ret nedenleri yönünden marka clearance yapılır. Ardından TÜRKPATENT nezdinde tescil başvurusu yapılır.

Üçüncü senaryo: AI görseli kitap kapağı, müzik albümü kapağı veya kurumsal sunum için kullanmak. Genellikle düşük risk. Görselde başka marka/kişi unsuru yoksa platform planı yeterlidir. Yayın evi sözleşmesinde AI kullanımı ifşa edilir.

İlgili İçerikler

Operasyonel çerçeve için Yapay Zekâ Üretici Çıktısını Ticari Olarak Kullanmak rehberini, platform sözleşmesi analizi için AI Platform Kullanım Hakları Rehberi rehberini, çıktının telif statüsü için Yapay Zekâ Çıktısında Telif Sahipliği makalesini inceleyiniz. Genel çerçeve için Telif Avukatı hizmet sayfasına bakabilirsiniz.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 1/B, 22, 23; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 5, 7/2/c, 29; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 24; Andersen v. Stability AI, No. 3:23-cv-00201 (N.D. Cal.); Getty Images v. Stability AI, [2025] EWHC (UK).