Site Yönetiminin SGK ve Vergi Borcundan Kim Sorumlu?
Site çalışanlarının SGK primi ve vergisinde asıl yükümlü kat malikleri topluluğudur; gecikme zammı gibi fer'i yükler basiretsiz yöneticinin sorumluluğundadır.
Site Yönetiminin SGK ve Vergi Borcundan Kim Sorumlu?
İlgili hizmet sayfası → Kat Mülkiyeti: Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları için çalışma alanı.
Kısa cevap: Kapıcı, güvenlik ve temizlik görevlisi gibi site çalışanlarının SGK primleri ile vergilerinin asıl yükümlüsü, işveren konumundaki kat malikleri topluluğudur. Ödemeleri malikler adına yönetim yapar. Borç zamanında ödenmezse gecikme zammı ve idari yaptırım doğar; bu fer'i yükler basiretsiz yönetimin sorumluluğuna girer. Malikler, ödedikleri fazlalık ölçüsünde yöneticiye rücu edebilir.
1. İşveren Kimdir?
Site çalışanlarının işvereni yönetici değil, kat malikleri topluluğudur. Yönetici, KMK md. 35 kapsamındaki görevleri gereği bildirgeleri verir, primleri yatırır ve vergi kesintilerini öder; bunu kendi adına değil, maliklerin temsilcisi sıfatıyla yapar. Ücret, prim ve vergiler ortak giderdir ve maliklere payları oranında dağıtılır. Bu yüzden kurum alacağı doğduğunda muhatap topluluktur; yöneticinin rolü, bu yükümlülüklerin zamanında ve doğru yerine getirilmesini sağlamaktır. Kurumun tahsilat işlemleri de bu çerçevede topluluğa yönelir; yöneticinin şahsi malvarlığına gidilmesi, kusurun ve kaynak aktarımının ispatına bağlı ayrık bir ihtimaldir.
2. Ödenmezse Ne Olur?
Süresinde ödenmeyen prim, gecikme zammıyla birlikte büyür; bildirge yükümlülüklerinin aksaması ayrıca idari yaptırım doğurur. Düzenli ödeme koşuluna bağlı prim teşviklerinden yararlanma hakkı da düşer; kaybedilen teşvik ve indirimler, topluluk açısından ayrı bir zarar kalemidir. Vergi tarafında da tablo benzerdir: kesintilerin geç beyanı veya geç ödenmesi, asıl borcun üzerine ceza ve gecikme yükü ekler. Borç büyüdükçe topluluğun hareket alanı daralır; yapılandırma imkanlarından yararlanmak da ancak başvuru sürelerine uyulursa mümkün olur.
3. Asıl Borç ile Fer'i Yük Ayrımı
Asıl prim ve vergi borcu topluluğa aittir; çalışan istihdamının doğal maliyetidir ve her malik payına düşeni öder. Buna karşılık gecikme zammı, yaptırımlar ve teşvik kayıpları istihdamın değil, ödememenin sonucudur. 634 sayılı Kanun md. 38 uyarınca kat maliklerine karşı vekil gibi sorumlu olan yönetici1, Türk Borçlar Kanunu'ndaki özen borcu gereği2 bu fer'i yükleri doğurmamakla yükümlüdür. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında yönetici, özen borcuna aykırı davranışıyla doğan zararı kat maliklerine karşı karşılamak zorundadır.
Önemli: Aidatların düzenli toplandığı bir sitede primlerin ödenmemesi tek başına açıklanamaz. Kasa ve banka hareketlerini prim tahakkuklarıyla karşılaştırın; para toplanmış ama kuruma yatırılmamışsa sorun gecikme değil, kaynak kullanımıdır ve tablo yöneticinin aleyhine ağırlaşır.
4. Rücu ve Tazminat Yolu
Kurum, alacağını önce topluluktan tahsil eder. Malikler ise ödedikleri gecikme zammı, yaptırım tutarları ve teşvik kayıplarını yöneticiden isteyebilir. İbra edilmemiş yöneticiye karşı tazminat davası açık bir yoldur. İbra verilmişse ibranın hangi dönemi kapsadığı ve prim borcunun ibra tarihinde malikler tarafından bilinip bilinmediği tartışılır; gizlenen borç, ibranın koruyucu etkisini zayıflatır. Rücu talebinde zamanaşımını gözden kaçırmayın; vekâlet ilişkisine dayanan talepler süre yönünden ayrıca incelenir.
Uygulamada
SGK tahakkuk fişlerini, ödeme dekontlarını ve banka hesap dökümünü aynı tabloya işleyin; hangi ayın priminin ne zaman ödendiği tek bakışta görünsün. Kurulda yazılı hesap isteyin, sonucu karar defterine geçirtin ve ibra oylamasını bu tablo netleşmeden yaptırmayın. Rücu davasında zarar hesabını bilirkişi çıkarır; malik tarafının işi, belge zincirini eksiksiz kurmak ve fer'i yükleri asıl borçtan ayrıştırarak sunmaktır.
İlgili içerikler için bkz. Kat Malikleri Kurulu ve Yönetim, Yönetici Usulsüz Harcama Yaptı, Aidat ve Ortak Giderler, Kat Mülkiyeti.
Dipnotlar
Sonraki dosya · Soru
Sitede Lüks Yenilik İçin Hangi Çoğunluk Gerekir?
Dosyayı aç →