Ses Markası Başvurusu Nasıl Yapılır: Nota mı, Ses Kaydı mı?

Ses Markası Başvurusu Nasıl Yapılır: Nota mı, Ses Kaydı mı?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, itiraz ve hükümsüzlük uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Ses kaydı zorunlu, nota isteğe bağlıdır. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 7. maddesinin ikinci fıkrası, ses markası başvurusunda iki şey arar: Başvuru formunda tescilin ses markası olarak talep edildiğinin açıkça belirtilmesi ve sesin elektronik ortamda dinlemeye ve saklamaya elverişli kaydının sunulması. Nota ile gösterim mümkünse ayrıca sunulabilir; ancak notanın yokluğu başvuruyu eksik kılmaz¹.

---

Kaydın Neden Yeterli Olduğu

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 4. maddesi, işaretin "korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir" olmasını arar; grafik gösterim şartı kaldırılmıştır. Elektronik kayıt, sesi olduğu gibi sicile taşıdığı için bu ölçütü karşılar. Bu yaklaşım, Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın Shield Mark kararında yalnızca nota gösterimini yeterli saydığı dönemi geride bırakır; notaya dökülemeyen gürültü, doğa sesi veya konuşma gibi sesler de kayıtla gösterilebilir².

Nota gösterimi yine de faydalıdır. Melodiden oluşan bir ses markasında nota, korumanın kapsamını üçüncü kişiler ve mahkeme için okunabilir kılar; benzerlik incelemesinde bilirkişiye objektif bir karşılaştırma zemini sunar. Kayıt ile nota arasında uyumsuzluk bulunmamalıdır; aksi halde koruma konusunun kesinliği tartışmaya açılır.

---

Hangi Ses Tescil Edilebilir

Kaydın sunulması gösterim şartını karşılar; ayırt edicilik şartını karşılamaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 23.10.2024 tarihli kararında giriş, gelişme ve bitiş yapısına sahip 58 saniyelik bir müzik parçasının, tekrarlayan ve akılda kalıcı ezgi içermediği için ses markası olarak ayırt edici olmadığını kabul eden kararı onamıştır³. Kanunda süre sınırı yoktur; ancak bir müzik eserinin bütünü veya marka olarak algılanamayacak kadar uzun bir bölümü tescil edilemez.

Tescile elverişli olan, kaynağı işaret eden kısa ve tanınabilir kesittir: Bir cıngılın açılış ezgisi, birkaç notalık ses imzası, marka adının belirli bir ezgiyle söylendiği bölüm. Sektörde herkesin kullandığı sesler, örneğin motor sesi veya kapı zili, 6769 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca reddedilir.

---

Sözlü Unsur İçeren Ses Markası

Ses markası bir sözcük veya slogan içeriyorsa, bu sözlü unsur önceki kelime markalarıyla karşılaştırmaya alınır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 08.05.2025 tarihli kararında sözlü unsur ve slogan içeren bir ses markası başvurusunun, aynı sözcüğü içeren önceki kelime markası gerekçesiyle re'sen reddedilemeyeceğini kabul eden kararı onamıştır; ses markasındaki ek slogan cümlesi, markaları "aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer" eşiğinden uzaklaştırmıştır⁴. Başvurudan önce sözlü unsurun tescilli kelime markalarıyla çatışıp çatışmadığı araştırılmalıdır.

---

Başvuru Sırasında Dikkat Edilecekler

Kayıt, yaygın ve dönüştürülebilir bir ses formatında olmalı; başvuru formunda ses markası kutusu işaretlenmeli; koruma istenen mal ve hizmetler, sesin fiilen kullanıldığı veya kullanılacağı sınıflarla sınırlı tutulmalıdır. Kullanımla ayırt edicilik iddiası varsa, yayın süreleri ve reklam harcamalarının yanında tüketicinin sesi kaynakla ilişkilendirdiğini gösteren araştırma delilleri baştan hazırlanmalıdır.

Ses ve renk markalarının hukuki çerçevesi için bkz. Ses ve Renk Markalarında Tescil: Sicilde Gösterim ve Ayırt Edicilik; başvuru sürecinin genel işleyişi için bkz. Marka Başvurusu Nasıl Yapılır ve Marka Hukuku Rehberi.

Dipnotlar

1. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m. 7/2, RG 24.04.2017/30047. ↩

2. ABAD, C-283/01, Shield Mark BV v. Joost Kist, 27.11.2003, para. 55-64. Değerlendirme için bkz. Hasan Tolga Karadenizli, Yeni Marka Türleri ve Tescil Edilebilirlikleri, Uzmanlık Tezi, Türk Patent Enstitüsü, Ankara 2008, s. 88-112. ↩

3. Yargıtay 11. HD, 23.10.2024, E. 2023/5631, K. 2024/7548. ↩

4. Yargıtay 11. HD, 08.05.2025, E. 2024/5490, K. 2025/3228. ↩