Tek Renk Marka Olarak Tescil Edilebilir Mi?

Tek Renk Marka Olarak Tescil Edilebilir Mi?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, itiraz ve hükümsüzlük uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Hukuken mümkün, uygulamada istisnaidir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 4. maddesi renkleri marka olabilecek işaretler arasında açıkça sayar. Ancak tek başına bir rengin tescili iki engelle karşılaşır: Soyut rengin kendiliğinden ayırt edici kabul edilmesi çok güçtür ve mahkemeler sektörde yaygın bir rengin tek bir işletmeye bırakılmasına direnir. Tescil, çoğu zaman kullanımla kazanılmış ayırt ediciliğin ispatına bağlıdır¹.

---

Gösterim Şartı Aşılmıştır

Mülga Kanun Hükmünde Kararname döneminde soyut rengin "çizimle görüntülenebilme" şartını karşılayıp karşılamadığı tartışmalıydı. 6769 sayılı Kanun'un 4. maddesi grafik gösterim yerine sicilde gösterilebilirlik ölçütünü getirdi; Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 7. maddesinin dördüncü fıkrası da renk markası için üç koşul öngördü: Başvuru formunda renk markası talebinin belirtilmesi, renk görselinin sunulması ve Kurumca kabul edilen renk kodunun bildirilmesi. Renk kodu, korumanın kapsamını kesinleştirir; kodu belirtilmeyen başvuru şekli eksiklik taşır².

Aynı fıkranın ikinci cümlesi belirleyici bir sınır çizer: Renk, sınırları belli bir şekil, figür, resim veya kelime içinde kullanılıyorsa işaret renk markası sayılmaz; olağan şekil markası olarak incelenir. Ambalaj görsellerinin büyük çoğunluğu bu nedenle renk markası değildir.

---

Asıl Engel: Ayırt Edicilik ve Renk Tekeli

Renkler mal ve hizmetlerin tanıtımında çekici oldukları için yaygın kullanılır; bu yüzden tüketici bir rengi ilk bakışta kaynak işareti olarak algılamaz. Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın Libertel kararında formüle edilen bu ilke Türk uygulamasında da benimsenmiştir. Tek renk, ancak belirli bir mal veya hizmet bakımından uzun ve yoğun kullanım sonucu tüketicinin o rengi tek bir işletmeyle özdeşleştirdiği ispatlanırsa 6769 sayılı Kanun'un 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tescil edilebilir³.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 28.01.2026 tarihli kararında çay ambalajlarında yaygın kullanılan sarı rengin kimsenin tekeline bırakılamayacağını ve davacı markası renk markası olmadığından bu rengin hükümsüzlük gerekçesi yapılamayacağını kabul eden kararı onamıştır⁴. Ürünün doğasıyla ilişkili veya sektörde alışılmış renkler, kullanımla ayırt edicilik iddiasına rağmen tescile elverişli görülmez.

---

Renk Kombinasyonu Farklı Değerlendirilir

İki ya da çok sayıda rengin belirli bir düzen içinde bir araya gelmesi, tek renkten daha kolay tescil edilir; ancak bu kombinasyon bir geometrik form içine yerleştirilmişse artık şekil markasıdır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 16.01.2025 tarihli kararında mavi-gri renk kombinasyonunu dikdörtgen form içinde içeren markaların "yalnızca renk markası olmadığı" ve enerji içeceklerinde yoğun kullanımla davacı markalarıyla özdeşleştiği gerekçesiyle hükümsüzlük istemini reddeden kararı onamıştır⁵. Koruma, rengin kendisini değil, o düzenle birlikte oluşan bütünsel görünümü kapsar.

---

Ne Yapılmalı

Renk üzerinde gerçek bir tekel hedefleniyorsa başvuru soyut renk için, renk kodu belirtilerek ve rengin tek başına, kelime ve logodan bağımsız kullanıldığını gösteren delillerle yapılmalıdır. Kullanımla ayırt edicilik için tüketici araştırması, sektör beyanları ve reklamlarda rengin öne çıkarıldığını gösteren örnekler gerekir. Ambalaj görünümü korunmak isteniyorsa şekil markası ve tasarım tescili birlikte kurgulanmalıdır.

Renk ve ses markalarının hukuki çerçevesi için bkz. Ses ve Renk Markalarında Tescil: Sicilde Gösterim ve Ayırt Edicilik; ayırt edicilik ölçütü için bkz. Ayırt Edicilik Nedir; genel çerçeve için bkz. Marka Hukuku Rehberi.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 4 ve m. 5, RG 10.01.2017/29944. ↩

2. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m. 7/4, RG 24.04.2017/30047. ↩

3. ABAD, C-104/01, Libertel Groep BV v. Benelux-Merkenbureau, 06.05.2003, para. 40-41, 65-67; Beşir Fatih Doğan, "Soyut Renklerin Marka Olarak Tescil Edilebilirliği", Fikrî Mülkiyet ve Rekabet Hukuku Dergisi, Y. 5, C. 5, S. 2005/4, s. 37-65. ↩

4. Yargıtay 11. HD, 28.01.2026, E. 2025/5785, K. 2026/543. ↩

5. Yargıtay 11. HD, 16.01.2025, E. 2024/1009, K. 2025/193. ↩