Eski Yönetici Defter ve Parayı Devretmiyor, Ne Yapılır?

Eski Yönetici Defter ve Parayı Devretmiyor, Ne Yapılır?

İlgili hizmet sayfası → kat mülkiyeti hukuku: Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Görevi sona eren yönetici, işletme defterini, tüm belgeleri ve topluluğa ait parayı yeni yöneticiye ya da kat maliklerine devretmek zorundadır. Devretmezse önce yazılı ihtar gönderilir; sonuç alınmazsa hesap verme ve alacak davası açılır, para yönünden icra takibi başlatılır. Belgeleri ve parayı kendine mal etme boyutu varsa güveni kötüye kullanma suçu gündeme gelir. 634 sayılı Kanun md. 39, hesap verme ve devir yükümünü açık bir borç olarak düzenler.

---

Yöneticinin Devir Yükümü Nereden Doğar?

Yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur (634 sayılı Kanun md. 38). Vekil sıfatı, göreve ilişkin her belgeyi ve teslim aldığı parayı iş sahibine iade etme borcunu da içinde taşır. Görev bitiminde ortaya çıkan tablo bir nezaket meselesi değil, yasal bir yükümlülüktür.

İşletme defteri, gelir gider kayıtları, sözleşmeler, banka dekontları ve kasadaki nakit topluluğa aittir. Yönetici bunların sahibi değil, emanetçisidir. Görevi bittiği anda elindeki kayıt, belge ve para üzerindeki tasarruf yetkisi de sona erer.

---

İşletme Defteri, Belge ve Kasa Devri

Yönetici, işletme defterini tutmak ve harcama belgelerini saklamakla yükümlüdür; her takvim yılı sonunda hesap verir ve görevi sona erdiğinde bütün kayıt, belge ve parayı yeni yöneticiye veya kat maliklerine devreder (634 sayılı Kanun md. 39). Devir üç kalemi birlikte kapsar: defter ve belgeler, banka hesapları ve kasadaki nakit.

Devrin usulüne uygun yapılması için bir devir teslim tutanağı düzenlenmesi yerinde olur. Tutanakta defterin son sayfası, kasa bakiyesi, banka bakiyesi ve teslim edilen belgelerin dökümü yer alır. Bu tutanak, sonradan çıkacak açıkların kime ait olduğunu belirlemede belirleyici delildir.

Önemli: Devir talebinizi mutlaka yazılı yapın ve karar defterine geçirtin. Sözlü talep ispatsız kalır. Noterden çekilecek bir ihtar, hem devir borcunu muaccel hale getirir hem de ileride açılacak davada yöneticinin devirden kaçındığını gösteren temel delil olur.

Yönetim organının işleyişine dair çerçeve kat malikleri kurulu ve yönetim rehberinde ayrıca yer alır.

---

Devretmeyen Yöneticiye Karşı Dava ve İcra

Yazılı ihtara rağmen devir gerçekleşmezse iki hukuki yol birlikte yürür. Defter ve belgelerin teslimi ile dönem hesabının aydınlatılması için hesap verme davası açılır; kasada ya da banka hesabında eksik çıkan tutar için alacak davası veya doğrudan icra takibi başlatılır. Kat malikleri kurulu, bu davaların açılması için yeni yöneticiye veya bir kat malikine yetki verebilir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında yönetici, göreve ilişkin defter, belge ve parayı devretmekle yükümlüdür; devretmeyen yöneticinin hesap verme ve iade sorumluluğu görevin bitmesiyle sona ermez, aksine muaccel hale gelir. Bu yaklaşım, devir borcunun görev sonrası da takip edilebilir bir borç olduğunu ortaya koyar.

Kasa açığı iddiasında bilirkişi incelemesi çoğu dosyada belirleyicidir. Banka dökümü, harcama belgeleri ve defter kayıtları karşılaştırıldığında belgesiz kalan tutar yöneticinin üzerinde bırakılır.

---

Cezai Boyut

Aidat olarak yöneticiye teslim edilen para, hizmet ilişkisi kapsamında emanet edilmiş sayılır. Yöneticinin bu parayı kendi hesabına aktarması veya amacı dışında kullanması güveni kötüye kullanma suçunu gündeme getirir. Ceza yolu, tazminat ve iade talebinin yerine geçmez; hukuk davası ile ceza şikayeti ayrı ayrı yürütülür.

Uygulamada

Süreci hızlandırmak için üç adımı sırayla işletin. Önce noter ihtarıyla devir borcunu muaccel kılın. Ardından kurul kararıyla dava ve takip yetkisini yeni yöneticiye verin. Son olarak banka hesabının eski yönetici imzasından çıkarılması için bankaya kurul kararını sunun; aksi halde hesaptaki para üzerinde tasarruf riski sürer. Belgeleri ne kadar erken toplarsanız hesap açığı o kadar net ortaya çıkar.

---

İlgili içerikler için bkz. kat mülkiyeti hukuku, kat mülkiyeti rehberi, kat malikleri kurulu ve yönetim.