El Atmanın Önlenmesi Davası Nedir?

El Atmanın Önlenmesi Davası Nedir?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: El atmanın önlenmesi, müdahalenin men'i ve mülkiyet uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: El atmanın önlenmesi davası, bir taşınmaza yönelik haksız müdahalenin durdurulmasını ve tekrarının engellenmesini isteyen mülkiyet davasıdır. Müdahalenin men'i olarak da anılır. Dayanağı 4721 sayılı Kanun md. 683'tür; malik, her türlü haksız el atmanın önlenmesini bu hükümle talep eder. Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Dava, geçmiş dönem için ecrimisil talebiyle birlikte açılabilir.

---

Davanın Konusu ve Amacı

El atmanın önlenmesi davası, mülkiyet hakkının koruyucu davasıdır. Malik, taşınmazına yönelen ve süregelen bir müdahalenin durdurulmasını ister. Amaç geçmişi tazmin etmek değil, hukuka aykırı kullanımı geleceğe dönük olarak sona erdirmektir.

Müdahale fiziki olabilir: taşınmaza girip kullanmak, üzerine yapı yapmak, geçişi engellemek. Kullanım hakkına dayanmayan her fiili el atma bu davanın konusudur. Geçmiş dönemin karşılığı ise ecrimisil davasıyla istenir; iki dava sıkça birlikte açılır.

---

Kim Açabilir, Kime Karşı Açılır?

Davayı taşınmazın maliki açar. Paylı mülkiyette her paydaş, kendi payına yönelen müdahale bakımından tek başına dava açma ehliyetine sahiptir. Kullanan bir paydaş ise talep, paya vaki el atmanın önlenmesiyle sınırlı değerlendirilir; kullanan paydaş değilse, müdahalenin tümüyle önlenmesi istenebilir.

Önemli: Bir paydaşın rızasıyla taşınmazda bulunan üçüncü kişi, diğer paydaşlara karşı fuzuli şagil sayılır. Verilen rıza diğer paydaşları bağlamaz ve dava açılmakla geri alınmış kabul edilir. Bu nedenle "bir paydaş izin vermişti" savunması, diğer paydaşların açtığı el atmanın önlenmesi davasında sonuç doğurmaz.

---

Görevli Mahkeme, Ecrimisille Birleşim ve Dava Değeri

El atmanın önlenmesinde görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; yetki taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir. Dava, geçmiş dönem işgalinin karşılığını isteyen ecrimisil talebiyle birleştirilebilir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 24.12.2025 tarihli, E. 2025/1849, K. 2025/5616 sayılı kararı; el atmanın önlenmesi ile ecrimisil birlikte istendiğinde dava değerinin iki talebin toplamı üzerinden belirleneceğini ortaya koyar. Bu, harç ve vekâlet ücreti hesabında sık gözden kaçan bir noktadır. Paydaşlar arası ecrimisilde ayrıca intifadan men koşulunun sağlanması gerekir; bu koşul intifadan men koşulu nedir içeriğinde açıklanır.

---

Uygulamada

Davadan önce tapu kaydı ve varsa onaylı proje incelenerek mülkiyet durumu ve müdahalenin kapsamı belgelenmelidir. Fotoğraflı ve tarihli tespit, keşif aşamasında yönü belirler ve tanık ihtiyacını azaltır. Kullananın sıfatı baştan doğru saptanmalı; paydaş ile fuzuli şagil ayrımı, talebin tam el atma mı yoksa paya vaki el atma mı olacağını belirler.

Uyuşmazlığın bütünü ve ecrimisil hesabının ayrıntısı ecrimisil ve el atmanın önlenmesi rehberi ile paylı mülkiyette el atmanın önlenmesi ve ecrimisil analizinde işlenir.

---

İlgili içerikler için bkz. Ecrimisil ve El Atmanın Önlenmesi Rehberi, Ortak Taşınmazı Bir Paydaş Kullanırsa Ne Yapılabilir, İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku.