REHBER
Marketplace'te Marka İhlali: Trendyol, Hepsiburada, Amazon
E-ticaret marketplace'lerinde marka ihlali, platform şikayet mekanizmaları, delil toplama ve hukuki takip stratejisi.
Marketplace platformları, dijital marka ihlallerinin en yoğun yaşandığı alanlardan biridir. Trendyol, Hepsiburada ve Amazon gibi platformlarda markanızla aynı veya benzer isimle satış yapan satıcılar, taklit ürün listeleyen hesaplar veya marka izinsiz kullanımı — hepsi günlük karşılaşılan durumlardır. Bu rehber, üç büyük platformun şikayet mekanizmalarını, marketplace şikayeti ile hukuki yolların entegrasyonunu ve delil toplama stratejisini ele almaktadır.
Hukuki Çerçeve: SMK md. 7/2-d ve md. 29
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) md. 7/2-d, internet ortamındaki marka kullanımını açıkça kapsar. Alan adı, yönlendirme kodu ve anahtar sözcük kullanımı, ticari etki yaratacak biçimde gerçekleşirse tescilli marka sahibine engelleme hakkı doğar.
SMK md. 29 ise marka hakkına tecavüz sayılan fiilleri listeler. Marketplace bağlamında en sık uygulanan hükümler:
- SMK md. 29/1-a: Aynı işaretin aynı mal veya hizmette kullanımı.
- SMK md. 29/1-b: Benzer işaretin karıştırılma ihtimali yaratacak biçimde kullanımı.
Marketplace satıcısı, ihlal eylemini fiziksel piyasada yapmış gibi sorumludur. Platform, özel hükümler çerçevesinde aracı sorumluluk taşıyabilir (6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun md. 9).
Trendyol: Fikri Mülkiyet Şikayet Mekanizması
Trendyol, yapılandırılmış bir fikri mülkiyet şikayet sistemi işletir:
- Başvuru. Trendyol Satıcı Destek veya Fikri Mülkiyet Şikayet Formu üzerinden başvuru yapılır.
- Belge sunumu. Marka tescil belgesi (TÜRKPATENT onaylı), vekaletname ve ihlali somutlaştıran ekran görüntüleri eklenir.
- İnceleme. Platform ekibi bildirimi değerlendirir; ihlal tespit edilirse ürün listeden kaldırılır.
- Satıcı itirazı. Satıcı karşı belge sunabilir; itiraz haklıysa ürün yeniden listelenebilir.
Stratejik uyarı: Platform kararı bağlayıcı hukuki nitelik taşımaz. Tescil belgeniz ve delilleriniz yeterli olsa bile platform ürünü kaldırmayabilir veya satıcının itirazıyla geri koyabilir. Marketplace şikayetini acil müdahale aracı olarak kullanın, arkasından hukuki süreci planlayın.
Hepsiburada: Hak Sahipliği Bildirimi
Hepsiburada'nın "Hak Sahipliği Bildirimi" süreci benzer şekilde işler:
- SMK kapsamındaki tescil belgesi gereklidir.
- Yanıt süresi ortalama 3-7 iş günüdür.
- Tekrarlayan ihlalcilere karşı mağaza kapatma imkanı vardır.
Hepsiburada, satıcı kimlik bilgilerinin talep edilmesi konusunda 6563 sayılı Kanun md. 3 çerçevesinde yükümlüdür. Şikayet dilekçesiyle birlikte ihlalcinin kimlik bilgileri talep edilebilir.
Amazon Brand Registry
Amazon'un Brand Registry programı, tescilli marka sahiplerine en kapsamlı araç setini sunar:
- Otomatik tarama. Marka adınızla eşleşen ihlal şüpheli ürünler otomatik tespit edilir.
- Report a Violation aracı. Doğrudan ürün ASIN numarasıyla şikayet bildirilir.
- Hızlı kaldırma. Amazon, açık ihlallerde 24-48 saat içinde aksiyon alabilir.
- Marka tasarım koruması. Logo ve ambalaj tasarımları için ek koruma modülleri.
Amazon'un uluslararası yapısı, sınır ötesi satıcılara karşı da koruma sağlar. Ancak Amazon kararı yalnızca platform içi geçerlidir; hukuki tecavüz tespiti için Türk mahkemelerinin kararı gerekir.
Marketplace Şikayeti + Hukuki Süreç: Entegre Yaklaşım
Marketplace şikayetini tek başına yeterli görmek, sık karşılaşılan bir hatadır. Platform ürünü kaldırsa bile satıcı farklı hesapla yeniden satışa başlayabilir. Kalıcı çözüm için entegre bir strateji uygulanmalıdır:
- Marketplace şikayetini delil toplama ile eş zamanlı yürütün. İhlalcinin ürünü kaldırılmadan önce ekran görüntüleri, URL'ler, fiyat bilgileri kayıt altına alınmalı.
- İhlalcinin kimlik bilgilerini platformdan talep edin. 6563 sayılı Kanun md. 3 kapsamında platform, resmi talepte ihlalci satıcının kimlik bilgilerini sağlamakla yükümlüdür.
- Noter tespiti ile teknik delil oluşturun. Platform ekran görüntüleri noter tespit tutanağına eklenerek delil gücü artırılır.
- İhtiyati tedbir ve dava sürecini paralel yürütün. Marketplace aksiyonu geçici olabilir; kalıcı yaptırım için mahkeme kararı şarttır.
Marka tecavüzü davalarının genel çerçevesi için bkz. Marka İhlali ve Tecavüz Davaları Rehberi.
Delil Toplama: Marketplace'e Özgü Teknikler
Ekran görüntüleri. URL, tarih ve saat bilgisi görünür şekilde kaydedilmeli. Tam ürün sayfası, satıcı profili ve kullanıcı yorumları ayrı ayrı alınmalı.
Archive.org entegrasyonu. Ürün sayfasının Wayback Machine üzerinde arşivlenmesi, sonradan silinen içeriklere karşı delil sağlar.
Deneme satın alma. Satın alınan ürün, fatura ve kargo belgeleriyle birlikte delil olarak sunulabilir. Taklit ürünün fiziksel niteliği, sahtecilik iddiasının temelini oluşturur.
Satıcı profil ve iletişim bilgileri. Tüzel kişi satıcıların vergi numarası, gerçek kişi satıcıların ad-soyad bilgileri, e-posta ve telefon numaraları kaydedilmeli.
Fiyat ve satış hacmi. Ürünün "en çok satanlar" listesinde olması veya yüksek satış hacmi, tazminat hesabında değerlendirilir.
Tanınmışlığın Dava Tarihinde İspatı
Marketplace'lerde marka tanınmışlığa dayalı geniş koruma talep ediliyorsa (SMK md. 6/5), tanınmışlığın dava tarihinde de sürdüğü ispat edilmelidir. Yargıtay 11. HD, tanınmışlığın tescil başvurusundan sonra da devam edip etmediğinin dava anında araştırılmasını; bir dönem tanınmış olan ancak sonradan pazar payı kaybeden markaların SMK md. 6/5 kapsamında koruma talep edemeyeceğini vurgulamıştır.1
Bu nedenle marketplace ihlallerinde tanınmışlık delilleri güncel tutulmalı: son 12 ay içinde reklam harcamaları, satış rakamları ve medya görünürlüğü dosyada bulunmalıdır.
Talep Edilecek Yaptırımlar
Marketplace marka ihlali davasında SMK md. 149 çerçevesinde talep edilebilecek başlıca yaptırımlar:
- Tecavüzün tespiti ve durdurulması. İhlal eyleminin platform üzerinden devam etmemesine yönelik karar.
- Ürün imhası. Tecavüz ürünü malların platform stoklarından veya satıcının deposundan imhası.
- Platform yönelik kararlar. İhlal eden satıcı listelerinin kaldırılması, ürünlere erişimin engellenmesi.
- Maddi ve manevi tazminat. Yoksun kalınan kazanç, tecavüzcünün elde ettiği kazanç veya emsal lisans bedeli yöntemleri.
Tazminat hesaplama yöntemleri için bkz. Marka İhlalinde Tazminat Hesaplama.
Sık Yapılan Hatalar
- Sadece platform şikayetine güvenmek. Platform aksiyonu geçicidir; hukuki süreç olmadan ihlal tekrarlanır.
- Delil geç toplamak. Ürün kaldırıldıktan sonra delil güçlenmesi zorlaşır.
- Sınır ötesi satıcıları görmezden gelmek. Türkiye dışından satış yapan ihlalciler, Türk mahkemesi kararıyla platforma erişim engelleme uygulanabilir.
- Tazminat hesaplamasını sonraya bırakmak. Dava başlangıcında tazminat metodu belirlenmeli, delil toplama buna göre şekillendirilmelidir.
Sonuç
Marketplace'te marka ihlali, platform şikayet mekanizmaları ve hukuki süreç bir arada planlandığında etkili biçimde bastırılabilir. Trendyol, Hepsiburada ve Amazon'un kendi araçları hızlı müdahale sağlar; ancak kalıcı koruma için SMK kapsamında dava süreci şarttır. Delil toplama, dava stratejisinin temelidir ve platform aksiyonuyla eş zamanlı yürütülmelidir.
İlgili içerikler için bkz. E-Ticarette Marka İhlali (Hub), Google Ads ile Marka İhlali, Marka İhlali ve Tecavüz Davaları Rehberi, Marka İhlalinde Tazminat Hesaplama, Domain Adı ve Marka Uyuşmazlıkları, Marka Hukuku Rehberi.
Kaynakça
ÇOLAK, Uğur: Türk Marka Hukuku, On İki Levha Yayıncılık, 4. Bası, 2018.
SULUK, Cahit / Karasu, Rauf / Nal, Temel: Fikri Mülkiyet Hukuku, Seçkin Yayınevi, 5. Bası, 2022.
Dipnotlar
-
Yargıtay 11. HD, 14.10.2025, E. 2025/1562, K. 2025/6198. Daire, tanınmış marka korumasına dayalı taleplerde tanınmışlığın tescil başvurusundan sonra da devam edip etmediğinin dava anında araştırılmasını; bir dönem tanınmış olan ancak sonradan pazar payı kaybeden markaların SMK md. 6/5 kapsamında koruma talep edemeyeceğini; güncel kullanım ve reklam harcamalarının delil olarak sunulmasını aramıştır. ↩