Yanıltıcı Markada Kullanım Ayırt Edicilik Kazandırır mı?

Yanıltıcı Markada Kullanım Ayırt Edicilik Kazandırır mı?

Kısa cevap: Hayır. Kullanım yoluyla ayırt edicilik kazanma istisnası yalnızca SMK m. 5/1-(b), (c) ve (d) bentleri için geçerlidir. Halkı yanıltıcı işaretleri düzenleyen (f) bendi bu istisnanın dışındadır.

Kanun Metni Ne Diyor?

SMK m. 5/2'ye göre başvuru tarihinden önce kullanılmış ve kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmış marka, birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez. SMK m. 25/4 aynı sınırlamayı hükümsüzlük aşamasında yineler: (b), (c) ve (d) bentlerine aykırı tescil edilmiş marka, hükümsüzlük talebinden önce ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz.

Neden (f) Bendi Dışarıda?

Ayırt edicilik, işaretin kaynağı gösterme işlevini sorgular; kullanım bu işlevi kazandırabilir. Yanıltıcılık ise tüketiciyi koruma amacıyla düzenlenmiş bir kuraldır ve doktrinde kamu düzeniyle ilişkilendirilir. İşaret ürünün niteliği veya coğrafi kaynağı hakkında gerçeğe aykırı bir izlenim bırakıyorsa, markanın kullanılmış olması bu izlenimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz¹.

Uygulamada

Kullanım delilleri (b), (c) ve (d) bentlerine dayanan itirazlarda işe yarar; (f) bendi için savunma, ibarenin ürünle bağlantısının gerçekten bulunduğunu (örneğin üretim yeri) göstermek ve mal listesini buna göre daraltmaktır. Yargıtay 11. HD'nin 20.05.2025 tarihli kararında (E. 2024/5695, K. 2025/3450), MADRAN ibaresini içeren başvuru 32. sınıfın tamamı yönünden yanıltıcı sayılmış, başvurudaki diğer unsurların varlığı sonucu değiştirmemiştir².

İlgili içerikler: halkı yanıltıcı marka makalesi, kullanımla ayırt edicilik kazanma kararı ve marka hukuku rehberi.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı SMK m. 5/1-(f), m. 5/2 ve m. 25/4. Yanıltıcılığın kamu düzeniyle ilişkisi hakkındaki doktrin görüşleri için bkz. Mehmet Evrin, TÜRKPATENT Markalar Dairesi Başkanlığı Uzmanlık Tezi, Ankara 2024, s. 34-35. ↩

2. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 20.05.2025, E. 2024/5695, K. 2025/3450. ↩