Tescilden Sonra Yanıltıcı Hâle Gelen Marka İptal Edilir mi?

Tescilden Sonra Yanıltıcı Hâle Gelen Marka İptal Edilir mi?

Kısa cevap: Evet. SMK m. 26/1-(c) uyarınca marka sahibi tarafından veya izniyle yapılan kullanım sonucunda marka, tescilli mal veya hizmetlerin özellikle niteliği, kalitesi ya da coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltıyorsa Kurum talep üzerine markanın iptaline karar verir.

Hükümsüzlükten Farkı

Tescil anında yanıltıcı olan marka hükümsüzlük davasına (SMK m. 25 ve m. 5/1-(f)), tescilden sonra yanıltıcı hâle gelen marka iptale tabidir. Fark etkidedir: hükümsüzlük kararı marka başvuru tarihinden itibaren hüküm doğurur (SMK m. 27/1), iptal kararı ise iptal talebinin Kurum'a sunulduğu tarihten itibaren etkilidir (SMK m. 27/2). İptal hâlinin daha önceki bir tarihte doğduğu tespit edilirse, talep üzerine bu tarih esas alınabilir.

Hangi Hâllerde Gündeme Gelir?

Doktrinde tipik örnek, marka devridir. Üretim yeri veya üretici değiştiği hâlde bu durum tüketiciye açıklanmazsa, markanın eski kalite ve kaynak algısını sürdürmesi yanıltıcılık yaratabilir. Adalet Divanı, kişi adından oluşan markanın rızayla devrinin kendi başına yanıltıcılık doğurmayacağını kabul etmiştir (C-259/04, Emanuel); aranan, güncel ve ciddi bir aldatma tehlikesidir¹.

Yetki ve Usul

SMK m. 26, m. 192/1-(a) uyarınca Kanun'un yayımından yedi yıl sonra, yani 10.01.2024'te yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten itibaren iptal talepleri TÜRKPATENT'e yapılır. İptal hâlleri markanın yalnızca bir kısım mal veya hizmetiyle ilgiliyse kısmi iptal verilir (SMK m. 26/5). Marka sahibine bir ay içinde delil ve cevaplarını sunma imkânı tanınır (SMK m. 26/7).

İlgili içerikler: halkı yanıltıcı marka makalesi, marka iptal davası süresi ve marka hukuku rehberi.

Dipnotlar

1. Mehmet Evrin, Marka Hukukunda Yanıltıcılık Kavramının TÜRKPATENT Uygulamaları, Mahkeme Kararları ve Tüketici Tercihleri Açısından İncelenmesi, TÜRKPATENT Uzmanlık Tezi, Ankara 2024, s. 63-64; Adalet Divanı, C-259/04, 30.03.2006. 6769 sayılı SMK m. 26/1-(c), m. 27/2, m. 192/1-(a). ↩