Ortaklık Bozulunca Marka Kime Kalır?

Ortaklık Bozulunca Marka Kime Kalır?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, ihlal davaları ve uyuşmazlıklar için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Marka, sicilde kimin adına tescilliyse onda kalır. Ortaklığın bozulması markanın sahipliğini kendiliğinden değiştirmez. Marka şirket adına tescilliyse şirkete aittir; ortaklardan biri adına tescilliyse o ortağa aittir. Sahipliğin el değiştirmesi ancak SMK md. 148 uyarınca devir sözleşmesiyle mümkündür.

Uygulamada uyuşmazlıkların çoğu, işin başında markanın kimin adına tescil edildiğine dikkat edilmemesinden doğar. Ayrılık aşamasında ilk yapılacak iş; TÜRKPATENT sicil kaydını çekmek ve tescil sahibini netleştirmektir.

---

1. Sicil Kaydı Belirleyicidir

Marka hakkı tescille doğar ve sicildeki kayda bağlanır. "Markayı birlikte büyüttük" savunması, sicil kaydının karşısında tek başına sonuç doğurmaz. Ortaklardan biri markayı kendi adına tescil ettirmişse; diğer ortağın katkısı, ortaklık iç ilişkisinde alacak veya tazminat talebine dönüşür.

Ortaklığın markayı fiilen birlikte kullanmış olması, ortak mülkiyet karinesi yaratmaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasında; ortaklık ilişkisi içinde bir ortağın markayı kendi adına tescil ettirmesi, koşulları varsa gerçek hak sahipliğine dayalı hükümsüzlük davasına konu edilebilir.

---

2. Adi Ortaklıkta Elbirliği Mülkiyeti

Adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur; ortaklık adına tescil yapılamaz. Marka ya ortaklardan biri ya da tüm ortaklar adına birlikte tescil edilir. Tüm ortaklar adına tescil halinde marka, ortaklar arasında elbirliği mülkiyetine tabidir¹.

Adi ortaklık sona erdiğinde marka, tasfiye kapsamında paylaşılır. Ortaklar anlaşarak markayı birine devredebilir; anlaşma yoksa tasfiye davasında markanın satışı veya bir ortağa özgülenmesi gündeme gelir.

Önemli: Adi ortaklıkta marka tek ortak adına tescilliyse; diğer ortak, ortaklık sözleşmesi, fatura, reklam harcaması ve fiili kullanım delilleriyle gerçek hak sahipliğini ispatlamak zorundadır. Bu deliller ortaklık sürerken toplanmalıdır; ayrılık sonrası delil toplamak güçleşir.

---

3. Limited ve Anonim Şirkette Durum

Marka şirket adına tescilliyse şirket malvarlığına dahildir. Ortağın paylarını devretmesi veya şirketten ayrılması, markayı etkilemez; marka şirkette kalır. Ayrılan ortak markayı kullanmaya devam ederse, şirkete karşı marka ihlali gündeme gelir.

Şirket feshedilir ve tasfiyeye girerse; marka, tasfiye memuru tarafından paraya çevrilir veya ortaklara özgülenir. Tasfiye payı olarak markayı alan ortak, devri SMK md. 148 uyarınca sicile tescil ettirmelidir.

---

4. Devir Nasıl Yapılır: SMK md. 148

Markanın el değiştirmesi için yazılı ve noter onaylı devir sözleşmesi gerekir. Noter onayı geçerlilik şartıdır; taraflar arasında imzalanan adi yazılı protokol devri gerçekleştirmez. Devir, TÜRKPATENT siciline kaydedilmedikçe iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

Ortaklar ayrılık protokolünde markayı paylaştırmışsa; protokol hükmü yeterli değildir, ayrıca noter onaylı devir ve sicil kaydı tamamlanmalıdır. Süreç için marka devri işlem adımlarına bakılabilir.

---

5. Uygulamada Strateji

Ayrılık öncesinde marka sahipliği netleştirilmemişse şu sıra izlenir: sicil kaydı çekilir; markanın kimin adına tescilli olduğu ve devir, lisans, rehin kayıtları belirlenir. Sicil sahibi karşı taraf ise; gerçek hak sahipliği, kötüniyetli tescil ve ortaklık iç ilişkisine dayalı talepler birlikte değerlendirilir.

Ortaklık kurulurken markanın şirket adına tescili, ayrılık halinde devir mekanizmasının ortaklık sözleşmesine yazılması ve ortak marka kullanımının lisansla belgelenmesi; ileride doğacak uyuşmazlığın maliyetini ciddi biçimde düşürür.

---

İlgili içerikler için bkz. Marka Devri Nasıl Yapılır, Marka Hakkı Mirasla Geçer Mi, Marka Devri Ne Kadar Sürer, Marka Hukuku.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 148, RG 10.01.2017/29944; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 620 vd., RG 04.02.2011/27836. ↩