Web Sitemin Tasarımı Kopyalandı, Ne Yapabilirim?

Web Sitemin Tasarımı Kopyalandı, Ne Yapabilirim?

İlgili hizmet sayfası → Fikri Mülkiyet Avukatı: Marka, telif, haksız rekabet ve dijital hukuk uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Web sitenizin tasarımı kopyalandığında iki koruma katmanı birlikte işler. Özgün arayüz, metin ve kod FSEK kapsamında eser olarak korunur; sitenin genel görünümünün taklidi ise müşteride karışıklık yaratıyorsa TTK md. 55 uyarınca haksız rekabet oluşturur. Delil tespitinin ardından uyar-kaldır bildirimi yapılır; sonuç alınamazsa dava yolu açıktır.

---

1. Arayüz FSEK Korumasından Yararlanır mı

Web sitesi tek bir eser değil, eser adaylarından oluşan bir bütündür. Grafik arayüz, sahibinin özgün tercihleri taşıyorsa güzel sanat eseri veya işlenme düzeyine göre ilim ve edebiyat eseri olarak korunur. Koruma şartı hususiyettir: standart şablonlar, sektörde herkesçe kullanılan yerleşim düzenleri ve işlevin zorladığı tasarım tercihleri tek başına eser vasfı taşımaz.

Uygulamada ayrım şöyle çizilir: Hazır temadan üretilmiş bir sitenin genel görünümü zayıf korunur; özel tasarlanmış illüstrasyonlar, ikon setleri, özgün sayfa kurgusu ve marka diline özgü görsel dil güçlü korunur. Kopyalayan tarafın "bu yerleşim herkeste var" savunması, özgün ögeler tek tek gösterildiğinde etkisini yitirir.

---

2. Kod, Tasarım ve Metin Ayrımı

Talebi doğru kurmak için üç katman ayrılmalıdır. Kaynak kod, FSEK md. 2 uyarınca bilgisayar programı olarak korunur; kodun birebir veya büyük ölçüde alınması doğrudan telif ihlalidir ve kod karşılaştırma incelemesiyle ispatlanır. Site metinleri dil eseri olarak korunur; ürün açıklamalarının ve sayfa içeriklerinin kopyalanması ayrı bir ihlal kalemidir¹.

Tasarım katmanı ise en tartışmalı alandır. Renk paleti ve yerleşim tek tek serbest olabilir; ancak bunların bütün halinde, ayırt edici kompozisyonuyla devralınması hem telif hem haksız rekabet yönünden sorumluluk doğurur. Dava dilekçesinde hangi katmanın hangi hukuki temele dayandığı ayrı ayrı gösterilmelidir.

---

3. Haksız Rekabet: İltibas

TTK md. 55/1-a-4, başkasının iş ürünleriyle karıştırılmaya yol açan önlemleri haksız rekabet sayar. Sitenin genel görünümünü, renk dilini ve sayfa kurgusunu devralan rakip; ziyaretçide iki işletme arasında bağlantı bulunduğu izlenimi yaratıyorsa bu hükmün kapsamındadır.

İltibas korumasının pratik avantajı şudur: Tasarımın eser düzeyine ulaşmadığı durumlarda bile uygulanır. Telif iddiası hususiyet tartışmasına takılsa dahi, karışıklık tehlikesi gösterildiğinde haksız rekabet hükümleri sonuç üretir. Aynı sektörde faaliyet, benzer alan adı ve müşteri yönlendirmesine ilişkin somut örnekler bu tehlikeyi ispatlar.

---

4. Delil Tespiti

Kopya site her an değiştirilebilir veya kapatılabilir; ispat hazırlığı bu yüzden ilk iştir. Noter aracılığıyla kopya sitenin sayfaları tarih ve URL bilgisiyle tespit ettirilir. Kendi sitenizin önceliğini gösteren kayıtlar da toplanır: alan adı tescil tarihi, tasarım teslim sözleşmeleri, arşiv kayıtları ve yayın geçmişi.

Kod ihlali iddiasında HMK md. 400 uyarınca mahkeme kanalıyla delil tespiti istenmeli; bilirkişi eliyle kod karşılaştırması yaptırılmalıdır. Kopyalayan taraf kodu sonradan değiştirebileceği için bu tespit dava öncesinde talep edilmelidir.

Önemli: Uyar-kaldır bildirimini delil tespitinden önce göndermeyin. Bildirimi alan taraf siteyi hızla değiştirir; değişiklik sonrası ekran görüntüleri ihlalin boyutunu göstermez. Önce tespit, sonra bildirim sırası bozulmamalıdır.

---

5. Uyar-Kaldır ve Dava Yolu

Tespit tamamlandıktan sonra ihtarname gönderilir: kopya içeriğin kaldırılması, kullanımın durdurulması ve zararın tazmini talep edilir. FSEK Ek md. 4 uyarınca servis ve yer sağlayıcıya uyar-kaldır bildirimi yapılabilir; içerik kaldırılmazsa erişim engeli gündeme gelir. Yurt dışı barındırma hizmetlerinde platformların kendi telif bildirim mekanizmaları işletilir.

Dava aşamasında telif talepleri fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde görülür; FSEK md. 68 uyarınca sözleşme yapılsaydı istenebilecek bedelin üç katına kadar talep mümkündür. Haksız rekabet talepleri için TTK md. 56'daki tespit, men ve tazminat davaları açılır. İki temelin birlikte ileri sürülmesi, uygulamada tazminat hesabına ve tedbir kararına daha sağlam zemin oluşturur.

---

Uygulamada Yol Haritası

Sıra şudur: Noter ve mahkeme kanalıyla delil tespiti; ihtarname ve uyar-kaldır bildirimi; sonuç yoksa ihtiyati tedbir talebiyle birlikte dava. Kendi tasarım süreçlerinizi belgeleyen sözleşme ve teslim kayıtlarının düzenli saklanması, bu sürecin her aşamasında ispat yükünü hafifletir.

---

İlgili içerikler için bkz. İnternette Telif İhlali, Sosyal Medyada Telif İhlali, Sahte Ürün Satan Site Nasıl Kapatılır?, Haksız Rekabet.

Dipnotlar

1. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 2, md. 68, Ek md. 4, RG 13.12.1951/7981; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 55, md. 56, RG 14.02.2011/27846. ↩