Rakibim Ürün Fotoğraflarımı Kendi İlanında Kullanıyor, Ne Yapabilirim?

Rakibim Ürün Fotoğraflarımı Kendi İlanında Kullanıyor, Ne Yapabilirim?

İlgili hizmet sayfası → Fikri Mülkiyet Avukatı: Marka, telif, haksız rekabet ve dijital hukuk uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Rakip ürün fotoğrafımı kullanıyor durumunda iki ayrı hukuki dayanağınız vardır. Birincisi telif boyutudur: özenle çekilmiş ürün fotoğrafı FSEK kapsamında eser olarak korunur ve izinsiz kullanan kişiden FSEK md. 68 uyarınca bedel istenebilir. İkincisi haksız rekabet boyutudur: rakibin sizin fotoğrafınızı kendi ilanında kullanması TTK md. 55 kapsamında iltibas ve başkasının iş ürününden yararlanma sayılır.

Bu iki dayanak birbirini dışlamaz; çoğu olayda birlikte ileri sürülür.

---

1. İki Katmanlı Koruma

Ürün fotoğrafı, sıradan bir kayıt değilse eser niteliği taşır. Işık, kompozisyon ve düzenlemede sahibinin özelliğini taşıyan fotoğraf FSEK korumasındadır; izinsiz kullanım FSEK md. 68'e göre bedel talebini doğurur.

Aynı kullanım, rakipler arasında olduğunda ikinci bir boyut kazanır. Rakibin sizin fotoğrafınızı kullanması; müşteride ürünün ondan kaynaklandığı izlenimini yaratır ve sizin emeğinizden dürüstlük dışı yararlanır. Bu, TTK md. 55 anlamında haksız rekabettir.

Önemli: İki dayanağı ayrı ayrı kurgulayın. Telif talebi eser sahipliğini, haksız rekabet talebi ise rakiplik ilişkisini ve müşteri nezdindeki karışıklığı ispata dayanır. Delil stratejisi bu iki eksene göre kurulmalıdır.

---

2. Önce Delil Tespiti

Harekete geçmeden önce kullanımı belgeleyin. İhlalin yapıldığı ilan sayfasının tarihli ekran görüntüsünü alın; URL ve satıcı bilgisi görünür olsun. Yaygın veya inatçı kullanımlarda noter aracılığıyla dijital tespit tutanağı düzenletin.

Kendi hak sahipliğinizi de gösterin: fotoğrafın orijinal dosyası, çekim tarihi, EXIF verisi ve ilk yayın yeri. Rakip, uyarıyı alır almaz görseli değiştirir; delil önceden alınmazsa talep ispatsız kalır.

---

3. İhtarname ve Platform Bildirimi

Noter kanalıyla gönderilen ihtarnamede; kullanımın durdurulması, fotoğrafın kaldırılması ve bedel talep edilir. E-ticaret platformlarında ayrıca fikri hak ihlali bildirim mekanizması işletilir; hak sahipliği belgeleriyle yapılan bildirimde ilan çoğu zaman kaldırılır.

İki yol paralel yürütülür: ihtarname hukuki zemini kurar, platform bildirimi ise devam eden zararı hızla durdurur. Benzer bir kopyalama biçimi için ürün açıklamalarımı rakibim kopyalıyor sorusuna bakılabilir.

---

4. Men ve Tazminat Davası

İhtar ve bildirim sonuç vermezse dava açılır. Talepler; fiilin haksız rekabet olduğunun tespiti, kullanımın önlenmesi (men) ve maddi-manevi tazminattır. Telif ekseninde ise FSEK md. 68 üç kata kadar bedeli mümkün kılar.

Devam eden kullanımı derhal durdurmak için ihtiyati tedbir talep edilir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, rakibin ürün görsellerini birebir kullanması hem iltibas hem de başkasının iş ürününden yararlanma olarak değerlendirilir.

---

Uygulamada

En sık yapılan hata; yalnızca platforma şikayet edip hukuki süreci başlatmamaktır. İlan kaldırılsa bile, geçmiş kullanımdan doğan zarar ve haksız kazanç devam eder. Platform bildirimi zararı durdurur; tazminat ve men için dava gerekir¹.

Pratik yol: aynı fiili hem telif hem haksız rekabet ekseninde değerlendirip, delil tespitinden sonra ihtar ve dava yolunu birlikte kurgulamaktır. Web varlıklarının kopyalanmasına ilişkin bir başka örnek için web sitemin tasarımı kopyalandı sorusuna bakılabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Haksız Rekabet Rehberi, Ürün Açıklamalarımı Rakibim Kopyalıyor, Web Sitemin Tasarımı Kopyalandı, Haksız Rekabet.

Dipnotlar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 55, RG 14.02.2011/27846. ↩