Fasoncum Ürünlerimi Kendi Markasıyla Satıyor, Ne Yapabilirim?
Fasoncu ürünlerimi kendi markasıyla satıyor: fazla üretip piyasaya sürmek sözleşme ihlali, TTK kapsamında haksız rekabet ve marka hakkına tecavüzdür.
Fasoncum Ürünlerimi Kendi Markasıyla Satıyor, Ne Yapabilirim?
İlgili hizmet sayfası → Fikri Mülkiyet Avukatı: Marka, telif, haksız rekabet ve dijital hukuk uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.
Kısa cevap: Fasoncu ürünlerimi kendi markasıyla satıyor durumunda üç ayrı dayanağınız bulunur. Birincisi sözleşme ihlalidir: fason üreticinin sipariş dışında fazladan üretip piyasaya sürmesi imalat sözleşmesinin sınırını aşar. İkincisi TTK md. 55 kapsamında haksız rekabettir. Üçüncüsü, ürün tescilli markanızı taşıyorsa SMK md. 29 anlamında marka hakkına tecavüzdür.
Bu üç eksen çoğu olayda iç içe geçer ve birlikte ileri sürülür.
1. Fason Sözleşmesinin Sınırı
Fason (imalat) sözleşmesi, üreticiye yalnızca sipariş edilen miktarı, sizin adınıza üretme yetkisi verir. Üretici bu sınırın dışına çıkıp fazladan üretim yaparsa ve bunu kendi ya da üçüncü kişinin markasıyla piyasaya sürerse, sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı davranmış olur.
Sözleşmede fazla üretim, artık ürünlerin imhası ve gizlilik açıkça düzenlenmişse, ihlalin ispatı kolaylaşır. Bu hükümler yoksa dahi, üreticinin edimin niteliğinden doğan sadakat borcu vardır.
Önemli: Kalıp, kesim şablonu ve teknik veri size aitse, bunların üretici tarafından başka ürünlerde kullanılması ayrı bir ihlaldir. Sözleşmede kalıp mülkiyeti ve know-how sahipliğini yazılı olarak sabitlemek, uyuşmazlıkta belirleyici olur.
2. Haksız Rekabet Boyutu
Fazla üretilen ürünlerin piyasaya sürülmesi, sizinle üretici arasında dürüst olmayan bir rekabet yaratır. Üretici; sizin tasarımınızdan, kalıbınızdan ve iş organizasyonunuzdan yararlanarak, sizinle aynı pazarda haksız üstünlük sağlar. Bu, TTK md. 55 anlamında başkasının iş ürününden yararlanma ve iltibas kapsamına girer.
Ürün ambalajı veya sunumu sizinkiyle karışıklık yaratıyorsa, iltibas daha da belirginleşir. Haksız rekabetin kapsamına dair genel çerçeve için marka hakkı ve rekabet sınırı makalesine bakılabilir.
3. Marka Hakkına Tecavüz
Fazla üretilen ürün sizin tescilli markanızı taşıyorsa, üreticinin bunları izinsiz satması SMK md. 29 kapsamında marka hakkına tecavüzdür. Bu durumda marka sahibinin talep haklarına, ürünlere el konulması ve toplatılması da eklenir.
Tescilli marka olmadan da haksız rekabet yolu açıktır; ancak tescil, talep yelpazesini genişletir ve ispatı güçlendirir. Orijinal ürünün izinsiz satışına ilişkin sınır için orijinal ürünü izinsiz satmak marka ihlali mi? sorusuna bakılabilir.
4. Delil, İhtiyati Tedbir ve Dava
Önce delil toplayın: fazla üretilen ürünlerin satıldığı ilan ve mecraların tarihli kayıtları, numune alımı, üretim miktarı ile sipariş miktarı arasındaki fark. Devam eden satışı durdurmak için ihtiyati tedbir talep edilir; bu, ürünlere el konulmasını ve satışın durdurulmasını sağlar.
Ardından esas davada; sözleşme ihlalinden doğan tazminat, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, marka tecavüzü varsa ek talepler birlikte ileri sürülür.
Uygulamada
En sık yapılan hata; ilişkiyi yalnızca ticari anlaşmazlık sayıp sözlü uyarıyla yetinmektir. Bu süre içinde üretici stoğu eritir ve zarar büyür. İlk adım, ihtiyati tedbirle fiili durdurmak olmalıdır1.
Pratik strateji: sözleşme, haksız rekabet ve marka eksenlerini birlikte kurgulayıp, üretim ile sipariş miktarı arasındaki farkı erken belgelemektir. Gizlilik ve kalıp mülkiyeti hükümlerini içeren yazılı bir fason sözleşmesi, bu tür uyuşmazlıkların en güçlü önleyicisidir.
İlgili içerikler için bkz. Haksız Rekabet Rehberi, Marka Hakkı ve Rekabet Sınırı, Orijinal Ürünü İzinsiz Satmak Marka İhlali mi?, Haksız Rekabet.
Dipnotlar
-
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 55, RG 14.02.2011/27846. ↩
Sonraki dosya · Soru
Filmden Kısa Klip Paylaşmak Telif İhlali mi?
Dosyayı aç →