Yapay Zeka ile Tasarlanan Logo Tescil Edilebilir Mi?

Yapay Zeka ile Tasarlanan Logo Tescil Edilebilir Mi?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, ihlal davaları ve uyuşmazlıklar için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Evet, yapay zeka ile tasarlanan logo marka olarak tescil edilebilir. Marka tescili için logonun telif hukuku anlamında eser olması veya bir eser sahibinin bulunması şart değildir; SMK md. 4 yalnızca ayırt edicilik ve sicilde gösterilebilirlik arar. Asıl riskler başka yerdedir: AI aracının kullanım şartları, çıktının üçüncü kişi markalarına benzeme ihtimali ve telif katmanındaki koruma boşluğu.

---

Marka Tescili Eser Sahipliği Aramaz

Marka hukuku ile telif hukuku farklı sorulara cevap verir. TÜRKPATENT, başvuruda logonun kim tarafından veya nasıl üretildiğini sormaz; incelediği şey işaretin SMK md. 4 ve md. 5 karşısındaki durumudur. Logo ayırt ediciyse ve mutlak ret engellerine takılmıyorsa, Midjourney veya benzeri bir araçla üretilmiş olması tescile engel değildir¹.

Bu nedenle "AI çıktısı tescil edilemez" yargısı hatalıdır. Tescil edilemeyen şey AI çıktısı değil; ayırt edicilikten yoksun veya önceki markalarla çakışan işarettir.

---

Telif Katmanı: Eser Sahipliği Sorunu

FSEK, eser sahipliğini gerçek kişiye ve sahibinin hususiyetini taşıma şartına bağlar. Tamamen otonom üretilen AI çıktısında insan hususiyeti tartışmalıdır; yapay zeka çıktılarında telif sahipliği sorunu henüz yerleşik bir çözüme kavuşmamıştır.

Pratik sonuç şudur: Logonuz marka tesciliyle korunur; ancak telif koruması zayıf veya belirsiz kalabilir. Üçüncü kişi logoyu markasal olmayan biçimde kullanırsa, telif talebiniz eser niteliği tartışması yüzünden zayıflar. Prompt üzerinde yoğun insan katkısı, seçme ve düzenleme faaliyeti bu tartışmada lehe delildir.

---

AI Aracının Kullanım Şartları

Her üretici araç, çıktı üzerindeki hakları kendi sözleşmesiyle dağıtır. Ücretli planlarda çıktı hakları genellikle kullanıcıya bırakılır; ücretsiz planlarda ise ticari kullanım kısıtları ve platforma tanınan geniş lisanslar bulunabilir. Tescilden önce aracın güncel kullanım şartları okunmalı ve ticari kullanım ile münhasırlık hükümleri doğrulanmalıdır.

Münhasırlık noktası kritiktir: Çoğu araç, benzer prompt ile benzer çıktıyı başka kullanıcılara da verebilir. Sözleşmesel münhasırlık yoksa, benzer logonun piyasada belirmesi ihtimali marka stratejisine dahil edilmelidir. Araç seçiminde yapay zeka araçlarına ilişkin hukuki kontrol listesi ölçüt sunar.

Önemli: AI araçları mevcut görsellerden öğrenir; çıktı, farkında olmadan tescilli bir markaya veya korunan bir esere yaklaşabilir. Tescil başvurusundan önce TÜRKPATENT sicilinde benzerlik taraması yapılmalıdır. Benzer önceki marka varsa yayına itiraz ve hükümsüzlük riski doğar; bu risk aracın değil başvuru sahibinin üzerindedir.

---

Tasarımcıdan ve Araçtan Hak Devri

Logo bir ajans veya tasarımcı eliyle, AI destekli üretilmişse klasik kural değişmez: Mali hakların yazılı sözleşmeyle devri gerekir. Sözleşmede AI kullanımı açıkça beyan edilmeli; tasarımcı, çıktının üçüncü kişi haklarını ihlal etmediğine ve araç şartlarına uygun üretildiğine dair taahhüt vermelidir.

Sözleşmeye ayrıca tazminat hükmü eklenir: Logo üçüncü kişi hakkını ihlal ederse sorumluluğun tasarımcıya rücu edilebilmesi, marka sahibinin en güçlü güvencesidir.

---

Uygulamada: Tescil Öncesi Kontrol Sırası

Sağlıklı bir AI logo tescili dört kontrolle kurulur. Birincisi: Araç sözleşmesinde ticari kullanım hakkının doğrulanması. İkincisi: Sicilde ve piyasada benzerlik taraması. Üçüncüsü: İnsan katkısının, prompt geçmişinin ve revizyon sürecinin belgelenmesi. Dördüncüsü: Doğru sınıflarla başvurunun yapılması.

Bu sıra izlendiğinde AI ile üretilen logo, klasik yolla çizilen logodan farksız bir marka koruması elde eder. Başvuru usulü için marka başvurusuna ilişkin rehber esas alınabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Marka Hukuku, Marka Hukuku Rehberi, Yapay Zeka Çıktılarında Telif Sahipliği, Yapay Zeka Üretici Görsellerin Ticari Kullanımı.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 4, md. 5, RG 10.01.2017/29944; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 1/B, md. 8, RG 13.12.1951/7981. ↩