Şirket Unvanı ile Marka Aynı Şey Mi?

Şirket Unvanı ile Marka Aynı Şey Mi?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, ihlal davaları ve uyuşmazlıklar için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Hayır. Ticaret unvanı taciri, marka ise mal ve hizmeti ayırt eder. Unvan ticaret siciline, marka TÜRKPATENT nezdinde marka siciline tescil edilir. Şirket kuruluşunda unvanın tescil edilmiş olması, o ibare üzerinde marka hakkı doğurmaz. Ürün ve hizmetlerinizi unvanınızla pazarlıyorsanız; ayrıca marka tescili gerekir.

Bu ayrımın atlanması, uygulamada en sık karşılaşılan hatalardan biridir. Yıllarca unvanıyla iş yapan bir şirket, aynı ibareyi başkasının marka olarak tescil ettirdiğini fark ettiğinde savunma pozisyonuna düşer.

---

1. İki Farklı Hak, İki Farklı Sicil

Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesine ilişkin işlemlerinde kullandığı addır; işlevi işletme sahibini tanıtmaktır. TTK md. 50 uyarınca usulüne uygun tescil edilen unvanı kullanma hakkı, sadece sahibine aittir¹.

Marka ise bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerinkinden ayırt eden işarettir. Koruması 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na tabidir ve tescille TÜRKPATENT nezdinde doğar. Marka kavramının kapsamı unvandan belirgin biçimde geniştir; logo, renk ve şekil de marka olabilir.

---

2. Unvan Tescili Marka Koruması Sağlar Mı?

Sağlamaz. Ticaret sicili müdürlüğü unvanı tescil ederken marka sicilini taramaz; TÜRKPATENT de marka başvurusunu incelerken ticaret sicilini resen taramaz. İki sicil birbirinden bağımsız işler. Bu yüzden aynı ibare, bir kişinin unvanı ve başka bir kişinin markası olarak aynı anda tescilli olabilir.

TTK md. 52, unvanın tescilden sonra başkaları tarafından kullanılmasına karşı koruma tanır; ancak bu koruma unvan işlevine bağlıdır. İbareyi ürün ambalajında, tabelada veya reklamda markasal biçimde kullanan tacir, unvan korumasının sınırını aşar ve marka hukuku alanına girer.

Önemli: Unvanınızın çekirdek ibaresini müşteriye dönük biçimde kullanıyorsanız; unvan tescili sizi başkasının marka tesciline karşı korumaz. Ters yönde de risk vardır: markasal kullanım, üçüncü kişinin tescilli markasına tecavüz oluşturabilir.

---

3. Çatışma Halinde Hangisi Üstün Gelir?

Çatışmada öncelik tarihi ve kullanım biçimi belirleyicidir. Önceki tarihli ve ciddi biçimde kullanılan ticaret unvanı, SMK md. 6/3 anlamında önceki hak oluşturabilir ve sonraki marka başvurusuna itiraz dayanağı yapılabilir. Buna karşılık tescilli marka sahibi de; unvanın markasal kullanımına karşı tecavüz hükümlerine başvurabilir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasında; unvan ile marka çatışmasında salt sicil kaydı değil, ibarenin fiilen hangi işlevle kullanıldığı esas alınır. Unvanın dürüst ticari kullanımı ile markasal kullanım arasındaki çizgi, her somut olayda ayrı çizilir.

---

4. Pratikte Ne Yapılmalı?

Şirket kurarken unvan seçimiyle yetinmeyin; çekirdek ibare için marka başvurusu yapın. Başvuru öncesinde hem marka sicilinde hem ticaret sicilinde tarama yaptırın. Faaliyet alanınızı karşılayan sınıflar doğru belirlenmelidir; sınıf hatası korumayı işlevsiz bırakır.

Mevcut bir şirkette unvan yıllardır kullanılıyor ama marka tescili yoksa; kullanım delillerini arşivleyin ve gecikmeden başvuru yapın. Aynı ibare üçüncü kişi adına tescilliyse; hükümsüzlük, önceki hak ve kötüniyet argümanları birlikte değerlendirilir. Tescilin gerekip gerekmediği tartışması için marka tescilinin zorunlu olup olmadığı sorusuna bakılabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Marka Hukuku Rehberi, Marka Nedir, Marka Tescili Zorunlu Mu, Marka Hukuku.

Dipnotlar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 50, md. 52, RG 14.02.2011/27846; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 6/3, RG 10.01.2017/29944. ↩