NFT Koleksiyonunda Başkasının Eserini Kullanmak Telif İhlali midir?

Kısa Yanıt

Evet. NFT koleksiyonunda eser sahibinin yazılı izni olmadan başkasının eserini kullanmak telif ihlalidir. FSEK md. 22 çoğaltma, md. 25 umuma iletim ve md. 26 yayma haklarının izinsiz kullanılması üç ayrı ihlal türü oluşturur¹.

Hangi Haklar İhlal Edilmiş Olur?

Bir başkasının eserini izinsiz NFT olarak satışa çıkardığınızda, üç telif hakkını aynı anda ihlal etmiş olursunuz.

FSEK md. 22 — Çoğaltma Hakkı

Eseri NFT olarak basmak için dijital kopya yaratırsınız; bu çoğaltma işlemidir. FSEK md. 22 çoğaltma hakkını eser sahibine tanır. İzinsiz çoğaltma — eserin dijital ortamda kopyalanması veya yüklenmesi dahil — bu hakkı ihlal eder.

FSEK md. 25 — Umuma İletim Hakkı

NFT'nin OpenSea, Blur, Rarible veya başka bir pazaryerinde listelenmesi, eserin internet üzerinden umuma iletilmesidir. FSEK md. 25 hükmü eserin "her türlü ses ve görüntü iletim araçları ve internet aracılığıyla umuma iletimini" eser sahibine bırakır. NFT pazaryerinde görselin gösterilmesi bu hakkın izinsiz kullanımıdır.

FSEK md. 26 — Yayma Hakkı

NFT'nin alıcıya satılması, eserin yayılması anlamına gelir. FSEK md. 26 eseri yayma hakkını eser sahibine tanır. İkincil pazardaki her satış da bu hakkın izinsiz kullanımıdır.

Hangi Yaptırımlarla Karşılaşırsınız?

Üç hakkın izinsiz kullanımı durumunda eser sahibinin başvurabileceği hukuki yollar:

• Tazminat davası: FSEK md. 70 ve md. 71 çerçevesinde maddi ve manevi tazminat. Maddi tazminat için "üç katı tazminat" rejimi (FSEK md. 68) uygulanabilir.
• İhtiyati tedbir: NFT pazaryerinin listelemeyi geçici olarak durdurması için mahkeme kararı.
• Ceza davası: FSEK md. 71 uyarınca eser sahibinin manevi veya mali haklarını ihlal etmek suçtur; 1 ila 5 yıl hapis cezası öngörülür.
• Pazaryeri takedown: OpenSea, Blur gibi pazaryerleri DMCA ve telif şikayetleri çerçevesinde listelemeleri kaldırır.

Miramax v. Tarantino Çizgisi

Miramax v. Tarantino Karar Analizi davası, NFT'lerin telif hukuku açısından nasıl değerlendirileceğini sözleşme yorumu üzerinden inceledi. Eser sahibinin yazılı izni olmadan başkasının eserini NFT olarak kullanmak; Miramax'ın Tarantino'ya karşı ileri sürdüğü temel iddianın aynısıdır.

Yargıtay'ın Yaklaşımı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasında dijital ortamda eser kullanımı katı denetlenir. İnternet üzerinden eserin paylaşılması, gösterilmesi veya indirilebilir hale getirilmesi FSEK md. 25 kapsamına girer ve eser sahibinin yazılı izni olmadan yapılamaz. NFT bağlamında bu denetim aynı şekilde uygulanır.

Sözleşme Çözümü

NFT'de başkasının eserini kullanmak istiyorsanız, FSEK md. 48 ve md. 52 çerçevesinde yazılı bir lisans sözleşmesi imzalamalısınız. Sözleşmede şunlar açıkça düzenlenir:

1. Hangi eserin lisansı verildiği.
2. Lisansın çoğaltma, yayma, umuma iletim haklarını kapsayıp kapsamadığı.
3. NFT olarak kullanım yetkisinin açıkça belirtildiği.
4. Royalty (telif bedeli) yapısı.
5. Lisansın süresi ve coğrafi kapsamı.

Sonuç

Başkasının eserini izinsiz NFT olarak kullanmak FSEK md. 22, 25 ve 26 kapsamında telif ihlalidir; tazminat, ihtiyati tedbir, pazaryeri takedown ve ceza davası riski yaratır. NFT projelerinde her görsel, video veya ses içeriği için eser sahibinden FSEK md. 48 mali hak devri veya lisans sözleşmesi alınmalıdır.

---

İlgili içerikler için bkz. Miramax v. Tarantino Karar Analizi, NFT Meta Verisinde Değişken İçerik, NFT Projesi Hukuki Kontrol Listesi, Sosyal Medyada Telif İhlali, Telif Hukuku.

Dipnotlar

1. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, RG 13.12.1951/7981 md. 22, 25, 26. NFT bağlamında bu üç hakkın birlikte ihlal edilmesi tipiktir. ↩