NFT Türkiye'de Marka Olarak Tescil Edilebilir mi?

Kısa Yanıt

NFT'nin kendisi bir marka türü değildir; ancak bir NFT koleksiyonunun adı veya logosu marka olarak tescil edilebilir. Türkiye'de tescil için TÜRKPATENT'e başvurulur ve özellikle 9. Nice sınıfı (yüklenebilir dijital eserler ve dijital varlıklar) ile 41. Nice sınıfı (çevrimiçi etkinlik, dijital koleksiyon hizmetleri) öne çıkar¹.

Marka Tanımı: SMK md. 4

Türk hukukunda marka tanımı 6769 sayılı SMK md. 4'te yer alır. Hüküm; bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğer teşebbüslerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan, çizimle veya benzer biçimde gösterilebilen her türlü işareti marka olarak kabul eder. NFT'nin teknik bir veri formatı olması, koleksiyonun adının veya logosunun marka olarak tescil edilmesine engel değildir.

Önemli ayrım: tescil edilebilen şey NFT değil, NFT koleksiyonunu tanımlayan işarettir. Örneğin "Bored Ape Yacht Club" bir koleksiyonun adıdır ve marka olarak tescil edilebilir; her bir BAYC NFT'si tek tek tescil edilemez.

Hangi Nice Sınıfları Kullanılır?

Türkiye'de NFT koleksiyonu için tipik tescil sınıfları:

• 9. Sınıf: Yüklenebilir dijital eserler, blockchain üzerinde sertifikalandırılmış dijital varlıklar, dijital görseller.
• 41. Sınıf: Çevrimiçi NFT etkinlikleri, dijital koleksiyon yönetimi, dijital sanat sergileri, eğitim ve eğlence hizmetleri.
• 35. Sınıf: NFT pazaryeri ve dijital varlık ticareti hizmetleri (eğer kendi pazaryeri kurulacaksa).
• 42. Sınıf: Blockchain teknolojisi, akıllı sözleşme geliştirme ve sertifikalandırma hizmetleri.

Sınıf seçimi, koleksiyonun ticari modeline göre özelleştirilir. Tipik bir NFT koleksiyonu için 9 + 41 sınıf ikilisi temel koruma sağlar.

Hermès v. Rothschild Çizgisinin Etkisi

Hermès v. Rothschild Karar Analizi davası, NFT'lerin tanınmış marka korumasına tabi olduğunu federal yargı düzeyinde tescil etti. Türk hukukunda paralel sonuç SMK md. 7/2/c tanınmış marka koruması çerçevesinde işler. Tanınmış marka korumasından yararlanmak için 9 ve 41. sınıflarda tescilin ayrıca yapılması, koruma kapsamını netleştirmesi açısından kritiktir.

Pratik Adımlar

1. Marka taraması: TÜRKPATENT veritabanında ve WIPO Madrid sisteminde aynı veya benzer marka taraması yapılır.
2. Başvuru hazırlığı: Marka örneği (logo, koleksiyon adı), mal/hizmet listesi ve başvuru sahibi bilgileri hazırlanır.
3. Başvuru: e-Devlet veya TÜRKPATENT online sistemi üzerinden başvuru yapılır.
4. Başvuru ücreti: 2026 TÜRKPATENT ücret tarifesine göre ödeme yapılır.
5. İnceleme süresi: Şekli inceleme, mutlak ret değerlendirmesi ve yayın süreci yaklaşık 6-12 ay sürer.

Daha kapsamlı süreç için bkz. Marka Başvurusu Nasıl Yapılır.

Tanınmış Marka Çakışması Kontrolü

NFT koleksiyon adı seçilirken mevcut tanınmış markaların (Hermès, Nike, Yuga Labs, Disney gibi) izinsiz kullanımı SMK md. 7/2/c kapsamında tanınmış marka tecavüzü oluşturur. Bu yönüyle marka başvurusu yapılmadan önce tanınmış marka çakışması analizi de yapılır. NFT Projesi Hukuki Kontrol Listesi bu analizi sistematik biçimde özetler.

Sonuç

NFT'nin kendisi marka değildir; ancak bir NFT koleksiyonunun adı veya logosu SMK md. 4 tanımı çerçevesinde marka olarak tescil edilebilir. Türk hukukunda 9 + 41 Nice sınıfları temel tescil kombinasyonudur. Tescil; ikincil pazardaki koruma, tanınmışlık eşiğine ulaşma ve marka değerinin korunması açısından gereklidir.

---

İlgili içerikler için bkz. Marka Hukuku Rehberi, Marka Başvurusu Nasıl Yapılır, Marka Sınıf Seçimi, NFT Projesi Hukuki Kontrol Listesi, Hermès v. Rothschild Karar Analizi, Marka Hukuku.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, RG 10.01.2017/29944 md. 4. Nice Sınıflandırması 12. baskı (NCL 12). TÜRKPATENT'in dijital varlık ve NFT için sınıf belirlemeye ilişkin uygulamaları. ↩