Düğün Fotoğrafçısı Fotoğraflarımı İzinsiz Paylaşabilir mi?
Düğün fotoğrafçısının fotoğrafları izinsiz paylaşması: FSEK md. 86 kapsamında portre koruması, KVKK boyutu, sözleşmedeki izin ve kaldırma talebi süreci.
Düğün Fotoğrafçısı Fotoğraflarımı İzinsiz Paylaşabilir mi?
İlgili hizmet sayfası → Telif Avukatı: Telif hakkı ihlalleri, lisans ve eser sözleşmeleri için hizmet sayfası.
Kısa cevap: Hayır; kural olarak paylaşamaz. Düğün fotoğrafçısı çektiği fotoğrafın eser sahibi olsa da, FSEK md. 86 uyarınca portre niteliğindeki fotoğrafların yayımı için fotoğraftaki kişinin izni gerekir. Sözleşmede açık bir paylaşım izni yoksa, fotoğrafçının sosyal medya veya portfolyo paylaşımının hukuka aykırı sayılma riski yüksektir.
İki Hak Karşı Karşıya: Eser Sahipliği ve Portre Koruması
Fotoğrafın telif hakkı fotoğrafçıya aittir; bu doğrudur ama sonucu değiştirmez. FSEK md. 86, resim ve portrelerin tasvir edilen kişinin muvafakati olmadan teşhir edilemeyeceğini ve umuma arz edilemeyeceğini düzenler. Eser sahipliği, fotoğraftaki kişinin rızası olmadan yayın hakkı vermez.
Aynı fotoğraf üzerinde iki ayrı hukuki konum vardır: fotoğrafçının eser sahipliği ve sizin kişilik hakkınız. Fotoğrafçı fotoğrafı başkasının kullanmasını engelleyebilir; siz de fotoğrafçının fotoğrafı izinsiz yayımlamasını engelleyebilirsiniz. İki hak birbirini sınırlar.
Sözleşmedeki Paylaşım İzni Ne Söylüyor?
Uyuşmazlığın kaderini çoğu zaman sözleşme belirler. Fotoğrafçılık sözleşmelerinde "çekimler portfolyo ve tanıtım amacıyla kullanılabilir" tipi kayıtlar yaygındır. Böyle bir kaydı imzaladıysanız, paylaşım o kayıt kapsamında hukuka uygun sayılabilir; kapsamı aşan kullanım (örneğin reklam kampanyası) yine izne tabidir.
Sözleşme yoksa veya kayıt belirsizse, izin dar yorumlanır. Sözlü onay iddiasının ispatı fotoğrafçıya düşer; ispatlanamayan izin yok hükmündedir.
Önemli: Sözleşmeyi imzalamadan önce paylaşım kaydını okuyun ve istemiyorsanız çizdirerek paraf altına alın. İmzadan sonra "farkında değildim" savunması zayıf kalır; kayıt açıkça yazılıysa geçerli kabul edilme ihtimali yüksektir.
KVKK Boyutu: Fotoğraf Kişisel Veridir
Yüzünüzün göründüğü fotoğraf, KVKK anlamında kişisel veridir. Fotoğrafçı bu veriyi işleyen konumundadır ve paylaşım için açık rıza veya başka bir hukuka uygunluk sebebi göstermek zorundadır. Sözleşmede paylaşım izni yoksa açık rıza da yoktur.
Bu katman size ek bir yol açar: fotoğrafçıya KVKK md. 11 kapsamında silme talebi iletebilir, sonuç alamazsanız Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayette bulunabilirsiniz. Kişilik hakkı ihlali için TMK md. 24 ve TMK md. 25 kapsamında koruma ve tazminat talepleri ayrıca gündeme gelir.
Kaldırma Talebi Nasıl Yapılır?
Önce fotoğrafçıya yazılı talep gönderin: paylaşımın kaldırılması, yeni paylaşım yapılmaması ve kopyaların silinmesi. Yazılı talep hem çözümün en hızlı yoludur hem de ileride açılacak davada kötü niyeti gösterir. Sonuç alınamazsa noter ihtarnamesi ve platform şikayeti devreye girer; Instagram ve Facebook, kişilik hakkı ve gizlilik ihlali bildirimlerini ayrı bir kanaldan işler.
Talepten önce tarihli ekran görüntüsü alın. Paylaşım ticari tanıtımda kullanılmışsa görüntüleri noter tespitiyle belgeleyin; tazminat hesabında kullanım kapsamı belirleyicidir.
Uygulamada En Sık Hata
Çiftler paylaşımı fark edince yalnızca telefonla söylenip süreci belgesiz bırakır. Yazılı talep olmadan geçen süre, hem delili hem manevi tazminat talebinin inandırıcılığını zayıflatır. İkinci hata, sözleşmedeki paylaşım kaydını okumadan imzalayıp sonradan tam yasak talep etmektir; kayıt geçerliyse talep sözleşmeyle sınırlanır.
Dava Riski
Fotoğrafçı yönünden tablo ağırdır: izinsiz paylaşım FSEK md. 86 ihlali, kişilik hakkı ihlali ve KVKK yaptırımını aynı anda tetikleyebilir1. Çift yönünden ise fotoğrafları fotoğrafçıdan izinsiz ticari amaçla kullanmak (örneğin bir mekanın tanıtımına vermek) telif ihlali oluşturur. Her iki taraf için güvenli alan, kullanım kapsamını yazılı sözleşmeyle netleştirmektir.
İlgili içerikler için bkz. Telif Hukuku, İnternette Telif İhlali, Müşteri Fotoğraflarını Sosyal Medyada Paylaşmak Yasal mı?, Sosyal Medyada Fotoğraf Kullanımı.
Dipnotlar
-
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 86, RG 13.12.1951/7981; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 5, md. 11, RG 07.04.2016/29677. ↩
Sonraki dosya · Soru
Eser Sahibi Olduğumu Nasıl İspatlarım?
Dosyayı aç →