Çekiliş Yapmak İzne Tabi mi? Sosyal Medya Çekilişi ve Milli Piyango İzni

Çekiliş Yapmak İzne Tabi mi?

İlgili hizmet sayfası → Fikrî Mülkiyet Avukatı: Marka, telif, haksız rekabet ve dijital hukuk uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Evet, kural olarak izne tabidir. Bedelli ya da bedelsiz katılım hakkı verilerek eşya veya benzeri ikramiye dağıtılan her çekiliş için Milli Piyango İdaresinden izin alınması zorunludur (320 sayılı KHK m. 41/2)¹. İstisna, Yönetmeliğin kapsam dışı bıraktığı düşük değerli çekilişlerdir: Bir kişinin kazanabileceği ikramiyenin rayiç bedeli belirli bir eşiğin altındaysa izin aranmaz. "Takip et, etiketle, kazan" biçimindeki Instagram ve TikTok çekilişleri de aynı kurala tabidir; mecra hukuki niteliği değiştirmez.

---

1. Çekiliş, Promosyon ve Şans Oyunu Ayrımı

Belirleyici soru, kazananı şansın seçip seçmediğidir. Koşulu yerine getiren herkese hediye verilen kampanya çekiliş değildir. Kazananın kura, uygulama veya rastgele seçimle belirlendiği kampanya ise Yönetmelikteki tanımıyla "karşılığı nakit olmayan piyango"dur.

Yönetmelik m. 4/1-g bu kavramı geniş tanımlar: Bilet, kupon veya katılım numarasının satılması ya da bedelsiz verilmesiyle katılım hakkı tanınan ve eşya, hak veya benzeri ikramiyeyi kazananların çekilişle belirlendiği ticari, sosyal ve yardım amaçlı düzenlemeler². Bedelsiz katılım, kampanyayı izin dışına çıkarmaz.

Nakit ikramiyeli şans oyunları ayrı bir rejimdir. Karşılığı nakit olan şans oyunlarını tertip etme hakkı İdareye aittir (320 sayılı KHK m. 41/1). Takipçilere para dağıtılan çekiliş, eşya çekilişinin izin rejimine sokulamaz.

---

2. İzin Gerekmeyen Çekilişler: İkramiye Eşiği

Yönetmelik m. 2/1-f, bir kişinin kazanabileceği ikramiyenin rayiç bedelinin, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m. 4/e'deki istisna tutarının yüzde 2'sinin altında kaldığı düzenlemeleri kapsam dışında bırakır. Eşik toplam ikramiyeye değil, tek bir kişinin kazanabileceği ikramiyeye bakar.

Bu tutar her yıl istisna tutarıyla birlikte değişir. Danıştay'ın incelediği 2021 tarihli işlemde eşik 154,06 TL olarak uygulanmıştır. Kampanya planlanırken eşik, çekiliş yılındaki güncel istisna tutarı üzerinden yeniden hesaplanmalıdır.

Danıştay 10. Dairesi'nin 26.03.2025 tarihli, E. 2021/4149, K. 2025/1848 sayılı kararı bu eşiğin sosyal medya çekilişlerindeki sonucunu göstermiştir. Davacı, sosyal medya takipçileri arasında 29,99 TL değerinde bir ajanda için çekiliş düzenlemek istemiş; İdare başvuruyu başvuru bedeli ödenmesi şartına bağlamıştır. Daire, eşiğin altındaki çekilişlerin Yönetmelik kapsamı dışında olduğunu ve "Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünden izin alınmaksızın düzenlenebileceği" sonucuna varmıştır. Yönetmelik dışında kalan çekilişlerden başvuru bedeli alınmasını öngören Yönetim Kurulu kararlarının ilgili kısımları ve bireysel işlem iptal edilmiştir.

Bu kararla düşük değerli ikramiyeli sosyal medya çekilişi için İdareye başvurmak ve bedel ödemek gerekmez. İdare, Yönetmeliğin kapsam dışı bıraktığı bir çekilişi kurul kararıyla yeniden izne bağlayamaz. Karar, metne göre İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyize açık olarak verilmiştir.

---

3. Eşiği Aşan Çekilişte İzin ve Bedeller

Eşiği aşan çekilişte izin, kampanya başlamadan alınır. 7420 sayılı Kanun m. 39 ile 320 sayılı KHK m. 41'e eklenen hükümler bedeli kanunla belirlemiştir: Başvuranlardan maktu bir başvuru bedeli alınır; izin verilirse taahhüt edilen ikramiyelerin toplam rayiç bedelinin yüzde 15'i oranında izin bedeli eklenir. İthal veya başkasınca üretilen mal ve hizmetlerin ikramiye yapılması halinde oran iki katına çıkar.

Danıştay 10. Dairesi, 02.12.2025 tarihli, E. 2022/5228, K. 2025/5658 sayılı kararında 2022 değişikliğiyle Yönetmelik m. 12/2'ye eklenen ve başvuru ile izin bedelini ikramiye rayiç bedelinin yüzde 40'ına kadar Yönetim Kurulu'nca belirlenebilir kılan cümleyi ve m. 5/1'deki buna atıf yapan ibareyi iptal etmiştir. Gerekçe, kanunun maktu başvuru bedeli ile yüzde 15 ve yüzde 30 oranlarını emredici biçimde koyması ve İdareyi bağlı yetki içinde bırakmasıdır. Başvuru ve izin bedelinin ödenmesini şart koşan diğer Yönetmelik hükümleri yönünden dava reddedilmiştir.

Buna göre izne tabi çekilişte bedel, idarenin takdirine değil kanundaki orana bağlıdır. Kanundaki oranları aşan bir bedel talebi, idari dava konusu yapılabilir.

---

4. Katılımcı Verileri ve KVKK

Çekiliş katılımcılarından ad, telefon ve adres gibi veriler toplanır; bu işlem kişisel veri işlemedir. Katılımcılara aydınlatma yapılmalı, veriler çekilişin yürütülmesi amacıyla sınırlı işlenmelidir. Toplanan verilerin sonradan pazarlama iletisi için kullanılması ayrı bir hukuki sebep ister; 6698 sayılı Kanun m. 5'teki şartlar ayrıca değerlendirilir.

Kazananın kullanıcı adının ilan edilmesi de veri işlemedir. Katılım koşullarında ilanın yapılacağı ve hangi bilginin paylaşılacağı açıkça yazılmalıdır.

---

5. Reklam ve Haksız Rekabet Boyutu

Çekiliş duyurusu ticari iletişimdir. Katılım koşulları, ikramiye, çekiliş tarihi ve sonucun ilan yöntemi açıkça duyurulmalıdır. Koşulları belirsiz, sonucu ilan edilmeyen veya ikramiyesi teslim edilmeyen kampanyalar tüketici mevzuatı yönünden aldatıcı uygulama riski taşır.

Rakipler yönünden de sonuç doğabilir. Dürüstlük kuralına aykırı satış yöntemi niteliğindeki bir kampanya, 6102 sayılı TTK m. 55 kapsamında haksız rekabet tartışmasına konu olabilir. Genel çerçeve için haksız rekabet rehberine bakılabilir.

---

6. Ne Yapmalı: Kampanyadan Önce Kontrol

Uygulamada en sık hata, toplam ikramiye ile kişi başı ikramiyenin karıştırılmasıdır. Eşik hesabı tek kazananın alabileceği ikramiye üzerinden yapılır; on kişiye birer küçük hediye dağıtan kampanya ile tek kişiye yüksek değerli ürün veren kampanya farklı sonuç doğurur.

Kampanya yayına alınmadan önce şu kontrol yapılır:

• Kazananı şans mı belirliyor, yoksa koşulu sağlayan herkes mi kazanıyor?
• Tek bir kişinin kazanabileceği ikramiyenin rayiç bedeli, çekiliş yılındaki eşiğin altında mı?
• Eşik aşılıyorsa izin başvurusu kampanya duyurusundan önce yapıldı mı?
• İkramiye nakit mi? Nakit ise eşya çekilişi rejimi uygulanmaz.
• Katılım koşulları, çekiliş tarihi, kazananın ilan yöntemi ve aydınlatma metni yazılı hale getirildi mi?

Önemli: İzin gerekip gerekmediği konusunda tereddüt varsa ikramiyeyi kişi başı eşiğin altına çekmek ya da çekilişi herkesin kazandığı promosyona dönüştürmek, kampanya kurgusunu sadeleştirir. Büyük ikramiyeli kampanyada ise izin süreci takvime baştan eklenmelidir.

Marka adının ve ürün görsellerinin çekilişte kullanımı ayrı bir konudur; başkasına ait markayla ürün çekilişi yapılması marka hakkı tartışması doğurabilir. Bu yön için Marka Hukuku Rehberi ve sosyal medyada marka ihlali sayfaları esas alınabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Dijital Pazarlama KVKK Uyumu, Gizli Reklam Cezası Ne Kadar?, Sosyal Medyada Aldatıcı Reklam, Haksız Rekabet, Marka Hukuku.

Dipnotlar

1. 320 sayılı Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m. 41 (7420 sayılı Kanun m. 39 ile eklenen hükümler dahil); Danıştay 10. Daire, 26.03.2025, E. 2021/4149, K. 2025/1848 ve 02.12.2025, E. 2022/5228, K. 2025/5658 kararlarındaki aktarımlar. ↩

2. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik, RG 04.10.2006/26309 (RG 16.06.2022/31868 değişikliğiyle); 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 5, RG 07.04.2016/29677. ↩