Rakip Firma Çalışanlarımı Ayartıyor, Ne Yapabilirim?
Rakip firmanın çalışan ayartması hangi durumda haksız rekabet oluşturur: TTK md. 55 sınırı, serbest transfer ayrımı, TTK md. 56 tazminat ve tespit davası.
Rakip Firma Çalışanlarımı Ayartıyor, Ne Yapabilirim?
İlgili hizmet sayfası → Fikri Mülkiyet Avukatı: Marka, telif, haksız rekabet ve dijital hukuk uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.
Kısa cevap: Rakip firmanın çalışanlarınıza iş teklif etmesi tek başına hukuka aykırı değildir; işgücü piyasasında transfer serbesttir. Haksız rekabet; rakibin çalışanlarınızı görev süreleri içinde yükümlülüklerini ihlale yöneltmesi veya onlar aracılığıyla iş sırlarınızı ele geçirmeye çalışması halinde doğar. Bu durumda TTK md. 55 ve TTK md. 56 kapsamında tespit, men ve tazminat talep edebilirsiniz.
1. Normal Transfer ile Ayartma Farkı
Serbest piyasada çalışan, dilediği işverenle sözleşme yapabilir; rakip de daha iyi ücret ve koşul önerebilir. Tek tek yapılan iş teklifleri, kariyer platformları üzerinden ulaşma veya ayrılmış bir çalışanı işe alma; kural olarak hukuka uygundur. Bu alanda dava açmak sonuç üretmez.
Hukuka aykırılık yönteme ve amaca bağlıdır. Çalışanın mevcut sözleşmesini ihlale yöneltilmesi, ihbar süresi tanımadan ayrılmaya teşvik edilmesi, hak etmediği menfaatler önerilerek işini aksatmaya itilmesi veya transferin asıl amacının sizin bilgilerinize ulaşmak olması; tabloyu değiştirir.
2. Hukuki Dayanak: Sözleşmeyi İhlale Yöneltme
TTK md. 55/1-b; üçüncü kişilerin işçilerine, yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek yararlar sağlayarak veya önererek çıkar elde etmeye çalışmayı haksız rekabet sayar. Aynı hüküm; işçileri, işverenlerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltmeyi de yasaklar.
Uygulamada tipik görünüm; kilit bir ekibin kısa aralıklarla topluca transfer edilmesi, transfer öncesinde müşteri ve fiyat verilerinin kopyalanması, transfer sonrasında da aynı müşterilere birebir tekliflerle gidilmesidir. Bu üçlü birlikte gerçekleştiğinde; yerleşik yargı uygulaması olayı serbest transfer değil, planlı bir ayartma ve sır ele geçirme eylemi olarak nitelendirme eğilimindedir.
3. Sır Ele Geçirtme Amacının İspatı
Ayartma iddiasının zayıf halkası ispattır. Rakibin teklif görüşmeleri gizli yürür; elinizde çoğu zaman yalnızca sonuç (istifalar) bulunur. Dosyayı güçlendiren deliller şunlardır: ayrılık öncesi olağan dışı veri erişim ve indirme kayıtları, kurumsal e-postadan kişisel adreslere yönlendirmeler, transfer sonrası rakibin ürün veya fiyat stratejisinde sizin verilerinizle açıklanabilir ani değişimler, müşterilerinizden gelen "aynı ekip aynı teklifle geldi" beyanları.
Önemli: Toplu istifa tek başına delil değildir; çalışma koşullarından memnuniyetsizlik de aynı sonucu doğurur. Mahkemeler; ayartmanın ötesinde sözleşme ihlaline yöneltme veya sır aktarımı gibi somut bir dürüstlük kuralı ihlali arar. Dava öncesinde bilgi işlem kayıtlarını adli bilişim yöntemiyle tespit ettirmek, dosyanın omurgasını oluşturur.
4. Çalışana Karşı ve Rakibe Karşı Talepler Ayrışır
Rakip şirkete karşı dayanak haksız rekabet hükümleridir. Ayrılan çalışana karşı ise; iş sözleşmesindeki gizlilik ve rekabet yasağı kayıtları ile TTK md. 55/1-d kapsamındaki sır ihlali gündeme gelir. İki talep grubu birlikte, ancak ayrı hukuki temellerde yürütülür.
Çalışanla yapılmış geçerli bir rekabet yasağı sözleşmesi varsa cezai şart talebi eklenir. Sözleşme yoksa çalışanın yeni işverende çalışması engellenemez; yalnızca hukuka aykırı bilgi kullanımı hedef alınabilir.
5. Dava Yolu: Tespit, Men ve Tazminat
TTK md. 56; haksız rekabetin tespitini, önlenmesini, hukuka aykırı durumun ortadan kaldırılmasını ve kusur halinde maddi ve manevi tazminatı talep etme imkanı tanır. Devam eden bir sır kullanımı varsa ihtiyati tedbirle kullanımın durdurulması istenebilir. Tazminat hesabında; kaybedilen müşteri cirosu, yeniden yapılanma maliyeti ve rakibin elde ettiği kazanç veriye dayalı biçimde ortaya konmalıdır.
Stratejik not: Bu uyuşmazlıklarda erken ihtarname iki yönlü çalışır. Rakibi uyarır ve ileride açılacak davada kötüniyet ile kusurun ispatını kolaylaştırır; ancak elinizdeki delilleri erken ifşa etme riski de doğurur. İhtarname zamanlaması, delil tespiti tamamlandıktan sonraya bırakılmalıdır1.
İlgili içerikler için bkz. Haksız Rekabet Rehberi, Eski Çalışanım Rakip Firma Kurdu, Ne Yapabilirim?, Rakibim Hakkımda Kötü Yorumlar Yaptırıyor, Ne Yapabilirim?, Haksız Rekabet.
Dipnotlar
-
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 55, md. 56, RG 14.02.2011/27846. ↩
Sonraki dosya · Soru
Şirketten Kişisel Verilerimin Silinmesini Nasıl İsterim?
Dosyayı aç →