Aidat Borcunun Ev Sahibine Bildirilmesi: KVKK Kurul Kararı

Aidat Borcunun Ev Sahibine Bildirilmesi: KVKK Kurul Kararı

İlgili çalışma alanı → Kişisel Verilerin Korunması: Veri sorumlusu yükümlülükleri, Kurul kararları ve uyum süreçleri için çalışma alanı.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK Kurulu), 29.09.2020 tarihli ve 2020/755 sayılı kararıyla site yönetimlerinin gündelik pratiğindeki bir soruyu çözdü: Kiracının aidat borcu bilgisi, kiracının rızası olmadan ev sahibiyle paylaşılabilir mi? Kurul, kat mülkiyeti hukukundaki müteselsil sorumluluk düzenlemesini KVKK'daki işleme şartlarına bağlayarak paylaşımı hukuka uygun buldu.

Uyuşmazlığın Konusu

Kiracı konumundaki ilgili kişiye ev sahibinden bir SMS ulaştı; mesajda aidatının bazı aylarda eksik, bazı aylarda hiç yatırılmadığı yazıyordu. Kiracı, aidat ödeme bilgilerinin bilgisi ve rızası dışında site yönetimi tarafından ev sahibiyle paylaşıldığını ileri sürdü; 6698 sayılı Kanun m. 11 kapsamında yönetime başvurdu, aldığı cevabı yeterli bulmayınca site yönetimi hakkında idari para cezası uygulanması talebiyle Kurula şikâyette bulundu.

Site yönetimi verdiği cevapta, aidat ödeme bilgilerinin ev sahibinin talebi üzerine paylaşıldığını belirtmiş; ancak aydınlatma yapıldığına veya açık rıza alındığına dair belge sunmamıştı. Uyuşmazlık böylece tek soruya indirgendi: Bu paylaşım için açık rıza gerekli miydi, yoksa rıza dışı bir işleme şartı mevcut muydu?

Kararın Gerekçesi: Müteselsil Sorumluluk ve Hakkın Korunması

Kurul, çözümü 634 sayılı Kanun m. 22 üzerine kurdu. Hükme göre kat malikinin ortak gider ve avans borcundan, bağımsız bölümden kira sözleşmesine dayanarak sürekli biçimde yararlanan kiracı da müştereken ve müteselsilen sorumludur; kiracının sorumluluğu ödemekle yükümlü olduğu kira miktarıyla sınırlıdır ve yaptığı ödeme kira borcundan düşülür.

Söz konusu hüküm uyarınca ev sahibi ile kiracının ortak giderler ve gecikme tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu dikkate alındığında, ev sahibinin, kiracısının oturduğu dairenin aidat gibi apartmanın ortak giderlerinden payına düşen kısımlarını ödeyip ödemediğinden haberdar olmasında gerek ev sahibi gerek site yönetiminin menfaati bulunduğu, dolayısıyla söz konusu veri işleme faaliyetinin; 6698 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (e) bendi kapsamında bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması çerçevesinde gerçekleştirildiği

KVKK Kurulu, 29.09.2020, 2020/755

Kurul bu gerekçeyle, veri sorumlusunun ilgili kişiye verdiği cevabı açıklayıcı nitelikte buldu ve şikâyet hakkında Kanun kapsamında yapılacak bir işlem bulunmadığına karar verdi.¹

Analiz: Kararın Kurduğu Denge

Kararın dogmatik değeri, 6698 sayılı Kanun m. 5/2-e'deki hakkın tesisi, kullanılması veya korunması şartının sınırlarını somutlaştırmasındadır. Ev sahibi, kiracının ödemediği aidattan kendi malvarlığıyla sorumlu olduğu için borcun durumunu bilmek zorundadır; paylaşılan veri, bu sorumluluğun yönetilmesi bakımından gerekli olanla sınırlıdır. Açık rıza aranmaz, çünkü işleme başka bir hukuka uygunluk sebebine oturmaktadır.

Kararın söylemediği şey de en az söylediği kadar önemlidir. Hukuka uygun bulunan aktarım, borçtan hukuken sorumlu olan tek kişiye yapılan bildirimdir. Aynı borç bilgisinin borçla ilgisi bulunmayan komşulara duyurulması, panoya asılması veya site genelinde mesaj gruplarında paylaşılması bu gerekçeden yararlanamaz; 6698 sayılı Kanun m. 4'teki amaçla bağlantılılık ve ölçülülük ilkeleri, alıcı çevresi genişledikçe işlemeyi hukuka aykırı hale getirir. Bu ayrımın soru formatındaki karşılığı apartman panosuna borçlu listesi asılabilir mi sayfasındadır.

Dikkat çeken bir başka nokta, aydınlatma eksikliğinin kararda yaptırıma bağlanmamış olmasıdır. Site yönetimi aydınlatma yapıldığını belgeleyememişti; buna rağmen Kurul, verdiği cevabın açıklayıcı olmasını yeterli saydı. Bu sonucu, aydınlatma yükümlülüğünün önemsizleştiği biçiminde okumak yanıltıcı olur; sonraki kararlarında Kurul, aydınlatma eksikliğini bağımsız bir ihlal olarak yaptırıma bağlamaktadır.

Uygulamada

Site yönetimi tarafında karar, borç bildirimlerinin güvenli kanalını gösterir: Bildirim yalnızca malike, malikin sorumluluğunu ilgilendiren kalemlerle sınırlı yapılmalıdır. Yazışmanın saklanması, ileride Kurula veya mahkemeye karşı ispat aracıdır. Kiracı ve malikin ortak giderlerden sorumluluğunun borçlar hukuku boyutu kiracı ve malikin ortak giderlerden müteselsil sorumluluğu makalesinde, aidat takibinin usulü ise aidat ve ortak gider rehberi sayfasında işlenmiştir.

Kiracı tarafında ise şikâyet öncesi değerlendirme ölçütü nettir: Paylaşımın alıcısı ve kapsamı m. 5/2-e'nin çizdiği çerçevede kalıyorsa şikâyetin sonuç doğurma ihtimali düşüktür. Buna karşılık borç bilgisi üçüncü kişilere yayılmışsa hem Kurula şikâyet hem de kişilik hakkı ihlaline dayalı hukuk davası gündeme gelir. Site yönetimlerinin KVKK karşısındaki genel konumu için apartman ve site yönetimlerinde kişisel verilerin korunması makalesi bütüncül çerçeveyi sunar.

Sonuç

2020/755 sayılı karar, kat mülkiyeti hukuku ile veri koruma hukukunun kesişiminde ölçü koyan kararlardandır: 634 sayılı Kanun m. 22'deki müteselsil sorumluluk, aidat borcu bilgisinin malikle paylaşılmasını 6698 sayılı Kanun m. 5/2-e kapsamında rıza aranmaksızın hukuka uygun kılar. Sınır, bilginin sorumlu kişiyle ve sorumluluğun kapsamıyla sınırlı tutulmasıdır; alıcı çevresi genişlediği anda aynı paylaşım ihlale dönüşür.

İlgili içerikler için bkz. Apartman ve Site Yönetimlerinde Kişisel Verilerin Korunması, Kiracının Aidat Borcu Ev Sahibine Bildirilebilir mi?, Kişisel Verilerin Korunması Rehberi ve Kişisel Verilerin Korunması.