Patent Başvurum Reddedilirse Ne Yapabilirim?

Patent Başvurum Reddedilirse Ne Yapabilirim?

İlgili hizmet sayfası → Patent Avukatı: Patent ve faydalı model başvuru, tecavüz ve uyuşmazlıkları için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Patent başvurusu reddedilirse süreç bitmez. Ret kararına karşı TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na (YİDK) itiraz edilebilir; itiraz sonuç vermezse başvuru faydalı modele dönüştürülebilir veya istemler daraltılarak yeniden değerlendirme istenebilir. Doğru yolun seçimi, ret gerekçesinin niteliğine bağlıdır.

Ret çoğu zaman başvurunun tümünü değil, belirli istemleri hedefler. Bu durumda korunabilir istemleri ayıran bir strateji, başvuruyu tamamen kaybetmeden kurtarabilir.

---

Ret Gerekçesini Anlamak

İlk adım, ret kararının hangi gerekçeye dayandığını tespit etmektir. En sık gerekçeler; buluşun yeni olmaması, buluş basamağı içermemesi veya araştırma-inceleme raporunun olumsuz sonuçlanmasıdır. SMK md. 83 uyarınca yenilik ve buluş basamağı, patentlenebilirliğin çekirdek şartlarıdır¹.

Gerekçe teknik bir karşılaştırmaya dayanır. İnceleme uzmanı, başvuruyu tekniğin bilinen durumundaki belgelerle (öncül doküman) karşılaştırır. Ret kararı, hangi öncül belgenin hangi istemi karşıladığını gösterir; itirazın odağı da bu karşılaştırmanın hatalı olduğunu ortaya koymaktır.

Önemli: Ret kararına itiraz süresi hak düşürücüdür. Süre kaçırıldığında başvuru kesinleşerek işlemden kaldırılır ve aynı buluş için yeniden başvuru, kendi önceki yayınınız nedeniyle yenilik engeline takılabilir.

---

YİDK İtirazı

Ret kararına karşı ilk hukuki yol, YİDK nezdinde itirazdır. İtiraz dilekçesinde ret gerekçesi somut biçimde çürütülür; öncül belgenin istemi karşılamadığı veya buluş basamağının bulunduğu teknik argümanlarla ortaya konur. İtirazla birlikte istemlerde değişiklik sunulabilir.

YİDK kararı idari sürecin son aşamasıdır. Bu karara karşı da yargı yolu açıktır; kurul kararının iptali için Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava açılabilir. Dava süresi de hak düşürücüdür.

---

İstem Daraltma ve Bölünmüş Başvuru

Ret, geniş yazılmış istemlerden kaynaklanıyorsa istem daraltma etkili bir çözümdür. İstemin kapsamı, öncül belgeden ayrışan teknik özelliğe indirgenir. Böylece yenilik ve buluş basamağı itirazı aşılabilir; koruma kapsamı daralsa da patent alınır.

Başvuru birden fazla buluş içeriyorsa bölünmüş başvuru yoluna gidilebilir. Reddedilen kısım ayrılır, patentlenebilir kısım bağımsız bir başvuru olarak sürdürülür. Bölünmüş başvuru, ilk başvurunun tarihinden yararlanır; bu da yenilik değerlendirmesinde belirleyicidir.

---

Faydalı Modele Dönüştürme

Buluş yenilik taşıyor ancak buluş basamağı eksikse, faydalı model bir çıkış yoludur. Faydalı modelde buluş basamağı şartı aranmaz; yalnızca yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik yeterlidir. Patent başvurusu, kanunda öngörülen süre içinde faydalı model başvurusuna dönüştürülebilir.

Sık Karşılaşılan Yanılgı

"Faydalı model, patentin zayıf hâlidir, değersizdir" düşüncesi hatalıdır. Faydalı model de tekel hakkı sağlar; tecavüz hâlinde patentle aynı hukuki taleplerin çoğu ileri sürülür. Koruma süresi daha kısadır, ancak hızlı ve güvenli koruma isteyen buluşlar için elverişlidir.

---

Uygulamada Ne Yapmalı

Ret kararı elinize geçtiğinde önce gerekçe ve öncül belgeler teknik yönden analiz edilir. Buluş basamağı tartışmalıysa itiraz; yenilik tümüyle yoksa faydalı model gündeme gelmez, ancak istem daraltma ile ayrışan bir çekirdek varsa korunabilir. Her seçeneğin süresi ayrı işler; birini beklerken diğerinin süresi kaçırılmamalıdır.

İnceleme raporu olumsuz gelen başvurularda erken müdahale belirleyicidir. Uzmanın karşılaştırmasına verilen teknik yanıt, çoğu zaman ret kararından önce süreci lehe çevirir.

---

İlgili içerikler için bkz. Patent Hukuku, Patent Başvurusu Nasıl Yapılır, Patent Almak Ne Kadar Tutar?, Patent Almadan Buluşumu Nasıl Korurum?.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 83, md. 96, RG 10.01.2017/29944. ↩