Müdahalenin Önlenmesi Davası Nasıl Açılır?

Müdahalenin Önlenmesi Davası Nasıl Açılır?

İlgili hizmet sayfası → Kat Mülkiyeti: Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Ortak yere el atma veya projeye aykırı imalatta açılacak dava, müdahalenin men'i ve eski hale getirme davasıdır. 634 sayılı Kanun md. 19 ortak yerde rıza olmadan değişikliği yasaklar; md. 33 ise her kat maliki için sulh hukuk mahkemesinde hâkimin müdahalesini isteme yolunu açar. Davayı her kat maliki tek başına açabilir; görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Bu dava türü kat mülkiyeti hukuku uyuşmazlıklarının en yaygın grubudur.

---

Davanın Hukuki Temeli

Dava iki hükme dayanır. KMK md. 19, kat malikinin diğer maliklerin rızası olmadan ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis niteliğini değiştiren iş yaptıramayacağını düzenler. KMK md. 33 ise kanuna veya kurul kararına aykırı davranış halinde her kat malikine hâkimin müdahalesini isteme yetkisi tanır; mahkeme aykırılığın giderilmesine ve gerekirse eski hale getirmeye karar verir.

Talep iki yönlüdür: müdahalenin önlenmesi, yani el atmanın durdurulması; eski hale getirme, yani aykırı imalatın kaldırılıp alanın projedeki haline döndürülmesi.

---

Kim Açar, Kime Karşı Açılır

Davayı her kat maliki tek başına açabilir. Ortak yere müdahale her malikin hakkını etkilediğinden, dava için kurul kararı veya diğer maliklerin katılımı zorunlu değildir. Yönetici de kural olarak kurul kararına veya yönetim planındaki yetkiye dayanarak dava açabilir.

Davalı cephesi doğru kurulmalıdır. Müdahaleyi yapan bağımsız bölüm maliki hasım gösterilir. Müdahaleyi yapan kiracıysa, uygulamada malik ile kiracının birlikte hasım gösterilmesi infaz sorunlarını önler.

Önemli: Yanlış hasım seçimi davayı zayıflatır. Ortak yere el atan kiracı tek başına dava edildiğinde, eski hale getirme hükmünün malik yönünden infazı tartışmalı hale gelebilir. Husumet baştan malik ve fiili kullanan birlikte kurulmalıdır.

---

Görevli Mahkeme ve İspat

Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir; yetki, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir ve bu yetki kesindir. Kat mülkiyetinden doğan bu uyuşmazlıklarda görev, dava değerine göre değişmez.

İspat aracı bellidir. Mahkeme onaylı mimari projeyi getirtir, mahallinde keşif yapar ve bilirkişi aracılığıyla fiili durumu projeyle karşılaştırır. Aykırılık saptanırsa müdahalenin önlenmesine ve eski hale getirmeye hükmedilir; eski hale getirme masrafı aykırılığı yapana yüklenir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 03.11.2025 tarihli, E. 2025/6360, K. 2025/13985 sayılı kararında; projeye ve mimari duruma aykırı yapı nedeniyle açılan müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasında davanın kabulüne karar verilmesini uygun bulmuştur. Karar, projeye aykırılığın keşif ve bilirkişi incelemesiyle saptandığı dosyalarda eski hale getirmenin uygulanacağını gösterir; uygulamada bu, davanın kaderinin proje ile fiili durumun karşılaştırılmasına bağlı olduğu anlamına gelir.

---

İhtiyati Tedbir

Müdahalenin sürmesi veya imalatın büyümesi riski varsa, dava ile birlikte ihtiyati tedbir talep edilebilir. Tedbir, imalatın durdurulması veya mevcut durumun muhafazası biçiminde istenir. Böylece yargılama sürerken müdahalenin genişlemesi ve eski hale getirmenin zorlaşması önlenir.

Tedbir talebi, yaklaşık ispat kuralına göre değerlendirilir; onaylı proje, fotoğraflı tespit ve yönetim yazışmaları talebi güçlendirir.

---

Uygulamada

Dava öncesinde onaylı mimari projenin ilgili idareden temini, davanın en güçlü hamlesidir; proje olmadan açılan dava keşif aşamasında yön kaybeder. İkinci hamle fotoğraflı ve tarihli tespittir; müdahalenin başlangıcı ve kapsamı belgelenirse tanık ihtiyacı azalır.

Karşı tarafın en sık savunmaları, imalatın yıllardır mevcut olduğu ve kimseye zarar vermediğidir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında projeye aykırı imalata sessiz kalınması kazanılmış hak yaratmaz; KMK md. 19 ise zarar değil rıza şartı arar. Davanın delil şablonu ve husumet ayrıntıları ortak alan uyuşmazlıkları rehberinde, rejimin bütünü ise kat mülkiyeti rehberi içinde yer alır.

---

İlgili içerikler için bkz. Kat Mülkiyeti, Kat Mülkiyeti Hukuku Rehberi, Ortak Alan Uyuşmazlıkları.