İmar Planı İptal Davası Nasıl Açılır?

İmar Planı İptal Davası Nasıl Açılır?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: İmar planı, ruhsat ve idari yaptırım uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: İmar planı iptal davası idare mahkemesinde açılır. Plan düzenleyici bir işlem olduğundan, 3194 sayılı Kanun md. 8 uyarınca bir ay askıya çıkarılır; askı süresinde plana itiraz edilebilir. Dava süresi, 2577 sayılı Kanun md. 7 uyarınca kural olarak altmış gündür. Askı süresinde 2577 sayılı Kanun md. 11 kapsamında idareye itiraz edilirse bu süre durur ve idarenin cevabına göre yeniden işler. Dava açabilmek için davacının kendi taşınmazına ilişkin kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ihlali bulunmalıdır.

---

Askı Süresi ve İtiraz

İmar planı, onaylandıktan sonra 3194 sayılı Kanun md. 8 uyarınca bir ay süreyle ilgili idarede askıya çıkarılır. Bu bir ay, planın kamuya duyurulduğu ve ilgililerin görüş ve itirazlarını sunabileceği aralıktır. Askı süresi içinde idareye yapılan itiraz, planın kaldırılmasını veya değiştirilmesini isteme fırsatı verir.

Askıda yapılan itirazın ikinci bir işlevi vardır. Bu itiraz aynı zamanda 2577 sayılı Kanun md. 11 kapsamında dava süresini durduran bir başvuru olarak değerlendirilir. Böylece malik, dava açmadan önce idareye bir kez daha başvurma imkânı bulur.

---

Dava Süresi ve İdareye Başvuru

İptal davası, 2577 sayılı Kanun md. 7 uyarınca kural olarak altmış gün içinde açılır. Düzenleyici işlem niteliğindeki imar planında bu süre askı ilanının sona ermesinden itibaren hesaplanır. Askı süresinde md. 11 itirazı yapıldığında süre durur; idare itirazı reddederse veya altmış gün içinde cevap vermezse dava süresi yeniden işlemeye başlar.

Önemli: Askıda itiraz edildikten sonra, itirazın reddine ilişkin kararın çok sonra tebliğ edilmesi dava süresini yeniden başlatmaz. Danıştay 6. Dairesi'nin 25.12.2025 tarihli, E. 2025/1141, K. 2025/7397 sayılı kararında, itiraz üzerine süre işlemeye başladıktan sonra geç tebliğe güvenip beklemenin süre aşımına yol açtığı belirtilmiştir. Süre, ilk itiraz üzerinden takip edilmelidir.

---

Menfaat İhlali Koşulu

Dava açabilmek için 2577 sayılı Kanun md. 2 kapsamında kişisel, meşru ve güncel bir menfaat gerekir. Taşınmaz maliki, kural olarak kendi taşınmazına ilişkin kullanım kararları yönünden dava açabilir. Planın kendisini etkilemeyen kısımlarının ya da tümünün iptalini istemekte menfaat bulunmadığında dava ehliyet yönünden reddedilir. Menfaat ölçütünün kapsamı imar planında menfaat ihlali nedir sorusunda açıklanır.

---

Dilekçe ve Yürütmenin Durdurulması

Dava dilekçesinde davacının taşınmazı, planın hangi kullanım kararının hangi gerekçeyle hukuka aykırı olduğu ve menfaat ihlalinin nasıl doğduğu somut biçimde gösterilir. Dava, planın davacıyı etkileyen kullanım kararlarına odaklandığında ehliyet itirazına karşı güçlenir.

Dilekçede yürütmenin durdurulmasının talep edilmesi çoğu dosyada belirleyicidir. Aksi halde dava sürerken plana dayalı ruhsatlar verilebilir ve fiili yapılaşma malik aleyhine kesinleşebilir. İtiraz aşamasının ayrıntısı imar planına nasıl itiraz edilir sorusunda yer alır.

---

İlgili içerikler için bkz. İmar Planı ve Ruhsat Davaları Rehberi, İmar Planı İptali: Menfaat İhlali ve Dava Süresi, İmar Planına Nasıl İtiraz Edilir.