Hazine Arazisinden Geçit Hakkı Alınabilir mi?

Hazine Arazisinden Geçit Hakkı Alınabilir mi?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Geçit hakkı, kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma, tapu iptali ve tescil uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Alınabilir. Hazine adına kayıtlı olmak, tek başına geçit kurulmasına engel değildir. Belirleyici ölçüt, taşınmazın özel bir kamu hizmetine ya da kamusal amaca tahsis edilip edilmediğidir. Tahsis yoksa parsel, 4721 sayılı Kanun md. 747 denetimi bakımından özel mülkiyete konu komşu parsellerle aynı ölçütlere tabidir.

---

İdarenin Kamu Malı Savunması Nasıl Karşılanır

İdare, geçit davalarında düzenli olarak kamu mallarından geçit verilemeyeceğini ileri sürer. Bu savunma, kamu malı kavramının mülkiyetin kamu tüzel kişisinde bulunmasıyla değil, taşınmazın kamu hizmetine özgülenmiş olmasıyla anlam kazandığı gerekçesiyle karşılanır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 13.05.2026 tarihli, E. 2025/4347 ve K. 2026/2656 sayılı kararında onanan ilk derece gerekçesi bu ölçütü somutlaştırır. Karara göre Hazine adına kayıtlı parselin ham toprak vasfında olması nedeniyle komşu parsellerle benzer vasıfta bulunduğu, özel bir kamu hizmetine ya da kamusal amaca tahsis edilmiş olmadığı dikkate alındığında, ilgili güzergâhın fiziki koşulları itibarıyla da en uygun güzergâh olduğu sonucuna varılmıştır.

---

Tahsisli Taşınmazlarda Durum Nedir

Bir okul bahçesi, mezarlık, mera ya da kamu hizmet binasının bulunduğu alan gibi özgülenmiş taşınmazlar bakımından durum farklıdır. Tahsis amacı fiilen sürüyorsa, geçit kurulması bu amacı zedeleyeceğinden istem reddedilir. Burada tartışılması gereken, kayıt malikinin kimliği değil özgülemenin varlığı ve kapsamıdır.

Önemli: Tahsis iddiası soyut biçimde ileri sürülemez. İdarenin, taşınmazın hangi hizmete, hangi işlemle ve hangi tarihte özgülendiğini belgeyle ortaya koyması beklenir. Kayıtta özel bir şerh ya da beyan bulunmayan ve fiilen ham toprak niteliğini koruyan parsellerde savunma sonuç doğurmaz.

---

Hazine Aleyhine Vekâlet Ücretine Hükmedilir mi

Aynı kararda, adına kayıtlı taşınmaz üzerinde geçit hakkı kurulmak suretiyle aleyhine hüküm kurulan Hazine lehine vekâlet ücreti takdir edilmesinin doğru olmadığı belirtilmiştir. Geçit davalarının niteliği gereği yargılama giderleri kural olarak davacı üzerinde bırakılır; ancak aleyhine geçit kurulan taraf bu kuraldan yararlanarak lehine ücret talep edemez.

---

Uygulamada

Hazine parselinin de bulunduğu dosyalarda davacı, tahsis durumunu baştan araştırmalıdır. İlgili tapu kaydı, kadastro tutanağı ve taşınmazın vasfına ilişkin idari kayıtlar bu araştırmanın temelidir. Parsel ham toprak niteliğindeyse ve tahsis kaydı yoksa, bu güzergâh çoğu zaman komşu özel parsellere göre daha az uyuşmazlık üretir; zira bölünme ve değer azalması itirazları bu tür arazilerde daha sınırlı sonuç doğurur.

Davanın bütünü ve husumet planı için geçit hakkı davası rehberi ile geçit hakkı davası kime karşı açılır sayfalarına bakılabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Geçit Hakkı Davası Rehberi, Zorunlu Geçit Hakkında Güzergâh Seçimi ve Bedelin Belirlenmesi, Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Rehberi.