Geçit Hakkı Davası Kime Karşı Açılır?

Geçit Hakkı Davası Kime Karşı Açılır?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Geçit hakkı, tapu iptali ve tescil, ecrimisil ve el atma uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Dava, geçit kurulması istenen komşu taşınmazın malikine karşı açılır. 4721 sayılı Kanun md. 747 hükmünün ikinci fıkrası bir sıra öngörür: istem önce, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya yöneltilir; ihtiyaç bu yolla karşılanamıyorsa geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilir. Sıra davacının tercihine bırakılmış değildir, hâkim tarafından denetlenir.

---

Tüm Alternatiflerdeki Malikler Davalı Gösterilmeli mi

Hangi güzergâhın uygun olduğu keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Bu nedenle davacının, makul görünen tüm alternatiflerdeki malikleri davalı göstermesi yerinde bir tercihtir. Aksi hâlde dilekçede gösterilen tek alternatif teknik nedenlerle elendiğinde dava esasa girilmeden sonuçsuz kalır.

Yargılama sonunda geçit tek bir parselden kurulduğunda, diğer davalılar yönünden dava pasif husumet yokluğundan reddedilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 18.05.2026 tarihli, E. 2026/3060 ve K. 2026/2761 sayılı kararına konu dosyada bölge adliye mahkemesi, geçit kurulan parselin maliki dışındaki davalılar yönünden davayı pasif husumet yokluğuyla reddetmiş ve bu çözüm onanmıştır.

---

Birden Çok Malik Yükümlü Kılınırsa Ne Olur

Geçit güzergâhı birden fazla parselden geçiyorsa, yükümlü kılınan maliklerin hak ve yükümlülükleri birbirinden bağımsızdır; aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaz. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 05.02.2026 tarihli, E. 2026/78 ve K. 2026/604 sayılı kararına yazılan karşı oy bu noktayı açıkça belirtir ve her malikin itiraz ile def'ilerini ayrı ayrı ileri sürebileceği gibi kanun yoluna da ayrı ayrı başvurabileceğini ortaya koyar.

Bunun pratik sonucu, yalnızca bir davalının başvurusu üzerine verilen bozma kararının, başvurmayan davalılar yönünden gerçekleşmiş usuli kazanılmış hakkı ortadan kaldırmamasıdır.

Önemli: Davalı sıfatı tapu kaydına göre belirlenir. Malikin ölmüş olması hâlinde mirasçılara husumet yöneltilir. Yargılama sırasında taşınmaz el değiştirirse yeni malikin davaya dâhil edilmesi gerekir; aksi hâlde kurulacak irtifak tescil aşamasında sorun doğurur.

---

Hazine ve Diğer Kamu Tüzel Kişileri Davalı Olabilir mi

Hazine adına kayıtlı taşınmazlar da geçit davasında davalı gösterilebilir. Belirleyici ölçüt mülkiyetin kime ait olduğu değil, taşınmazın kamu hizmetine tahsis edilip edilmediğidir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 13.05.2026 tarihli, E. 2025/4347 ve K. 2026/2656 sayılı kararında onanan çözüm, ham toprak vasfında olan ve özel bir kamu hizmetine ya da kamusal amaca tahsis edilmemiş Hazine parselinden geçit kurulmasına engel bulunmadığını gösterir. Ayrıntı Hazine arazisinden geçit hakkı alınabilir mi içeriğindedir.

---

Uygulamada

Husumet planı, dava dilekçesinden önce kadastral pafta üzerinde kurulur. Taşınmazın genel yola en yakın bağlantı noktaları belirlenir, bu noktalara ulaşan tüm makul güzergâhlar çıkarılır ve her güzergâhtaki parsellerin güncel tapu kayıtları alınır. Bu hazırlık yapılmadan açılan davalarda taraf teşkili sonradan tamamlanmaya çalışılır, bu da yargılamayı uzatır ve depo edilecek geçit bedelini artırır.

Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetki bakımından 6100 sayılı Kanun md. 12 uygulanır ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Davanın bütünü için geçit hakkı davası rehberi sayfasına bakılabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Geçit Hakkı Davası Rehberi, Zorunlu Geçit Hakkında Güzergâh Seçimi ve Bedelin Belirlenmesi, Geçit Bedelinin Karar Tarihine Yakın Belirlenmesi.