Geçit Hakkı Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Geçit Hakkı Bedeli Nasıl Hesaplanır?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Geçit hakkı, kamulaştırma, ecrimisil ve el atma uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: 4721 sayılı Kanun md. 747 hükmü zorunlu geçidin tam bedel karşılığında tanınmasını öngörür. Bedel, taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığıyla objektif kıstaslara göre belirlenir ve hükümden önce mahkemenin göstereceği yere depo edilir. Depo emri yerine getirilmezse dava reddedilir.

---

Bedel Hangi Tarihe Göre Belirlenir

Bedel dava tarihine sabitlenmez. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 18.05.2026 tarihli, E. 2026/2329 ve K. 2026/2795 sayılı kararı, bedelin belirlenmesinden hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmişse ya da yörede değeri artıracak değişiklikler meydana gelmişse hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılması gerektiğini ortaya koyar.

Kararın gerekçesi bu kuralı iki amaca bağlar: mülkiyet hakkı kısıtlanan malikin mağduriyetini önlemek ve karşı tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışlarının önüne geçmek. Somut dosyada aynı geçit alanının bedeli dava tarihi itibarıyla 4.420,74 TL, keşif tarihi itibarıyla 77.600,00 TL olarak saptanmış; dava tarihi değerinin hükme esas alınması bozma nedeni sayılmıştır.

---

Bedele Değer Azalması Eklenir mi

Eklenir. Aynı kararda, geçit kurulması nedeniyle yükümlü taşınmazın ikiye bölünmesi hâlinde taşınmazda değer azalması olup olmadığının bilirkişi raporunda değerlendirilmesi, azalma meydana gelecekse bu miktarın da geçit bedeline eklenerek depo edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bunun nedeni, geçidin yalnızca üzerinde kurulduğu şerit kadar kayıp doğurmamasıdır. Parselin ortasından geçen bir güzergâh, kalan kısımların kullanım bütünlüğünü, yapılaşma imkânını ve pazarlanabilirliğini de etkiler. Bu etki hesaba katılmadığında ödenen tutar tam bedel sayılmaz.

Önemli: Değer azalması kalemi kendiliğinden gündeme gelmez. Yükümlü taşınmaz maliki bu hesabın yapılmasını açıkça talep etmez ve bilirkişi raporuna itiraz etmezse, hüküm bu yönden denetlenmeden kesinleşebilir.

---

Bedel Ödenmezse Ne Olur

Mahkeme, belirlenen bedelin kesin süre içinde yatırılması için depo emri verir. Bu emrin yerine getirilmemesi davanın reddiyle sonuçlanır. Davacı esasta haklı olsa ve yıllarca yargılama yürütmüş olsa bile geçit hakkını elde edemez.

Yargılama uzadıkça bedel hüküm tarihine yakın değerle yeniden belirleneceğinden, dava açılırken yapılan hesabın karar aşamasında geçerliliğini koruması beklenmemelidir. Dava açılmadan önce güncel rayiç üzerinden bir ön hesap yapılması, depo gücünün baştan planlanmasını sağlar.

---

Uygulamada

Bedel hesabında dikkate alınan başlıklar şunlardır: geçit alanının yüzölçümü ve taşınmazın niteliğine göre birim değeri, geçidin parseli bölüp bölmediği, bölünme hâlinde kalan kısımlarda doğan değer azalması, keşif tarihi ile hüküm tarihi arasındaki süre ve yörede bu sürede meydana gelen değer değişiklikleri.

Yükümlü taşınmaz maliki bakımından savunmanın en etkili kalemi, bu son iki başlıktır. Davacı bakımından ise her gecikme doğrudan maliyete dönüşür; husumetin eksik yöneltilmesi ya da alternatiflerin geç gündeme getirilmesi nedeniyle uzayan yargılama, depo edilecek tutarı artırır. Kararın çözümlemesi geçit bedelinin karar tarihine yakın belirlenmesi analizindedir.

---

İlgili içerikler için bkz. Geçit Hakkı Davası Rehberi, Zorunlu Geçit Hakkında Güzergâh Seçimi ve Bedelin Belirlenmesi, Geçit Hakkı Davası Kime Karşı Açılır.