Yurt Dışından Ürün Getirip Kendi Markamla Satabilir miyim?

Yurt Dışından Ürün Getirip Kendi Markamla Satabilir miyim?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, ihlal davaları ve uyuşmazlıklar için hizmet sayfası.

Kısa cevap: İthal ürünü kendi markasıyla satma, iki ayrı senaryoda farklı sonuç doğurur. Ürünün üzerinde başka bir üreticinin tescilli markası varsa, o markayı sökmeden ürünü olduğu gibi satmak tükenme ilkesi kapsamında serbesttir; ürünün markasını kaldırıp yerine kendi markanızı basmak ise ayrı bir hukuki zemine oturur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 152 tükenme ilkesini düzenler; kendi markanızı kullanabilmeniz için ise o markanın SMK md. 7 kapsamında size ait ve tescilli olması gerekir.

Bu ayrım pratikte private label ve rebranding modellerinin sınırını çizer.

---

1. Orijinal Markayı Sökmeden Satmak: Tükenme İlkesi

Bir ürün, marka sahibi tarafından veya onun izniyle piyasaya sunulduğunda, o ürün üzerindeki marka hakkı tükenir. SMK md. 152 uyarınca marka sahibi, hukuka uygun biçimde piyasaya sürülmüş ürünün sonraki satışını engelleyemez.

Yurt dışından yasal yolla getirdiğiniz orijinal ürünü, üzerindeki markayı koruyarak Türkiye'de satmanız bu ilke kapsamındadır. Ürünü değiştirmediğiniz ve orijinal ambalajıyla sunduğunuz sürece marka sahibinin iznine ihtiyaç duymazsınız.

Önemli: Tükenme, ürün orijinal ve değiştirilmemiş kaldığı sürece geçerlidir. Ürünün ambalajını bozmak, içeriğini değiştirmek veya markayı yanıltıcı biçimde kullanmak tükenme korumasını ortadan kaldırır ve marka ihlali doğurur.

---

2. Markayı Söküp Kendi Markanızı Basmak: Rebranding

Ürünün üzerindeki orijinal markayı kaldırıp kendi markanızı koymak, hukuken ayrı bir işlemdir. Bu model private label olarak adlandırılır ve iki koşula bağlıdır.

Birincisi, kullandığınız markanın size ait olması gerekir. Kendi markanızı ürüne basabilmeniz için o markanın ilgili sınıflarda tescilli olması, ihtilaf halinde hakkınızı ispatlar. İkincisi, üreticinin orijinal markasını sökmek her zaman serbest değildir; marka sahibi, ürününün kendi markası kaldırılarak üçüncü bir marka altında satılmasına itiraz edebilir.

En güvenli yol, ürünün üreticiden markasız (beyaz etiket) tedarik edilmesidir. Bu durumda sökme sorunu doğmaz; ürün baştan sizin markanızla piyasaya çıkar.

---

3. Tedarikçiyle Sözleşme Şart

Private label modelinde tedarikçiyle yazılı sözleşme, sonraki uyuşmazlıkların çoğunu baştan önler. Sözleşmede şu noktalar açıkça yer almalıdır: ürünün markasız tedarik edileceği, kendi markanızı kullanma yetkiniz, üreticinin marka hakkından feragati ve ürün sorumluluğunun dağılımı.

Sözlü anlaşmayla ilerleyen tedarik ilişkilerinde, üretici sonradan kendi markasının kaldırılmasına dayanarak talep ileri sürebilir. Yazılı belge bu riski kapatır.

---

4. Gümrük ve Tescil Boyutu

Kendi markanızla satış yapmadan önce markanın Türkiye'de tescilli olması, hem hakkınızı korur hem de gümrük süreçlerinde avantaj sağlar. Tescilli marka sahibi, taklit veya paralel ürünlere karşı gümrükte el koyma tedbirini işletebilir.

İthalatta ürünün orijinal olduğunu gösteren belgeleri saklayın. Marka sahibi ileride paralel ithalat iddiası ileri sürerse, ürünün hukuka uygun biçimde piyasaya sunulduğunu bu belgelerle ispatlarsınız.

---

Uygulamada En Sık Yapılan Hata

Uygulamada en sık görülen hata, marka tescili yapılmadan private label satışa başlanmasıdır. Girişimci ürünü markasız tedarik eder, kendi logosunu basar ve satışa çıkar; ancak markayı tescil ettirmemiştir. Bir başkası aynı markayı önce tescil ettirdiğinde, girişimci kendi kurduğu marka altında satış yapamaz duruma düşer.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, tescilsiz kullanımın önceki tarihe dayandığını ispatlamak güçtür; bu nedenle satıştan önce başvuru yapılması, sonraki ihtilaflarda belirleyici olur. İkinci sık hata, orijinal markayı söktükten sonra ürünü hâlâ üreticinin kalitesiyle özdeşleştiren tanıtımdır; bu, marka sahibinin itiraz hakkını canlı tutar¹.

---

İlgili içerikler için bkz. Marka Başvurusu Nasıl Yapılır?, Yabancı Marka Türkiye'de Tescilli Değilse, Orijinal Ürünü İzinsiz Satmak Marka İhlali mi?, Marka Hukuku.

Dipnotlar

1. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 7, md. 152, RG 10.01.2017/29944. ↩