Tapu Tahsis Belgesinde Tekrar Bedel Ödenir mi?

Tapu Tahsis Belgesinde Tekrar Bedel Ödenir mi?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Tapu tahsis belgesi, tapu iptali ve tescil, kentsel dönüşüm ve kat karşılığı inşaat için çalışma alanı.

Kısa cevap: Tapu tahsis belgesini alırken arsa bedelini ödediyseniz ve ödeme makbuzlarınız varsa, tapu iptali ve tescil davasında tekrar bedel ödemezsiniz. Ödeme belgeleri dava dosyasına sunulur ve bu koşul yerine gelmiş sayılır. Ödeme yapmadıysanız ya da makbuz elinizde yoksa, mahkeme taşınmazın güncel rayiç bedelini keşif ve bilirkişi incelemesiyle tespit eder; bu bedeli mahkeme veznesine veya belirlenen tevdi mahalline depo etmeniz gerekir. Depo yapılmadan tescile karar verilmez. Bu ayrım, tapu tahsis belgesiyle tapu almanın en kritik noktasıdır.

Bedeli Ödediyseniz: Makbuz Yeterlidir

Tapu tahsis belgesi 2981 sayılı Kanun md. 10 kapsamında düzenlenirken, hak sahibinden arsa bedeli tahsil edilir. Bu bedeli ilgili idareye ödeyip makbuzunu almışsanız, tescil koşullarından biri olan arsa bedelinin ödenmesi zaten gerçekleşmiştir.

Bu durumda tapu iptali ve tescil davasında yapmanız gereken, ödeme makbuzlarını delil olarak sunmaktır. Banka dekontu, vezne makbuzu veya idare kaydı, bedelin ödendiğini ispatlar. Bedel bir kez ödendiğinden, tapuya geçişte ikinci bir ödeme istenmez.

Makbuz Yoksa: Rayiç Bedel ve Depo

Arsa bedelini ödemediyseniz veya ödemeyi ispatlayacak makbuz elinizde yoksa, mahkeme bedeli kendisi belirler. Taşınmazın belgede yazılı eski değeri değil, yargılama sırasındaki güncel rayiç değeri esas alınır.

Mahkeme taşınmaz başında keşif yapar; bilirkişi konum, imar durumu ve emsalleri gözeterek rayiç bedeli raporlar. Belirlenen bedeli, mahkeme veznesine veya gösterilen tevdi mahalline depo etmeniz için size süre verilir. Bu süre içinde bedel yatırılırsa tescil yolu açılır.

Önemli: Belgede görünen düşük eski tutar bağlayıcı değildir. Makbuzu olmayan hak sahibi, güncel rayiç bedeli depo etmek zorunda kalır. Bu nedenle ödeme makbuzlarının saklanması, sonradan ödenecek bedeli önlediği için doğrudan maddi değer taşır.

Belediyeye mi, Mahkemeye mi Ödenir?

Bedelin muhatabı, izlenen yola göre değişir. Tapu tahsis belgesi aşamasında arsa bedeli ilgili idareye (belediye veya hazine) ödenir. Tapu iptali ve tescil davası açıldığında ise ödenmemiş bedel, idareye değil, mahkemenin göstereceği vezneye veya tevdi mahalline depo edilir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.12.1996 tarihli, E.1996/14-763 K.1996/864 sayılı kararıyla yerleşen içtihatta, arsa bedeli ödenmiş ise tescile engel bulunmadığı, ödenmemiş ise dava tarihindeki rayiç değerin depo edilmesi gerektiği kabul edilir. Ödeme yapılmadan tescil, kamu taşınmazının bedelsiz özel mülkiyete geçmesi anlamına geleceğinden kabul edilmez.

Uygulamada

Dava öncesinde ilk yapılması gereken, ödeme makbuzlarının araştırılmasıdır. Eski tarihli tapu tahsis belgelerinde ödeme genellikle bankaya yapılmıştır; ilgili banka şubesinden veya idare arşivinden ödeme kaydı celbedilebilir. Makbuz bulunursa dava, ek bir bedel yükü olmadan yürür. Makbuz bulunamazsa, rayiç bedelin depo edileceği baştan öngörülmeli ve dava buna göre planlanmalıdır. Konunun bütünü için tapu tahsis belgesi ile tapu alma rehberi ile tescil şartları HGK kararı analizine ve bedel ödenmemişse izlenecek yol için arsa bedeli ödenmemişse ne olur sayfasına bakılabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. Tapu Tahsis Belgesi ile Tapu Alma Rehberi, Arsa Bedeli Ödenmemişse Ne Olur ve İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku.