Tapu Tahsis Belgesi ile Tapu Nasıl Alınır?

Tapu Tahsis Belgesi ile Tapu Nasıl Alınır?

İlgili hizmet sayfası → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Tapu, imar ve mülkiyet uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Tapu tahsis belgesi ile tapu almanın iki yolu vardır. Birincisi idari yoldur: 2981 sayılı Kanun md. 10 kapsamında ıslah imar planının yapılması ve idarenin mülkiyeti hak sahibi adına tapuya tescil etmesi. İkincisi yargısal yoldur: idare tescili gerçekleştirmediğinde açılan tapu iptali ve tescil davası. Gecekondu tapusu niteliğindeki belgeyi tapuya çevirme, hangi aşamada takılındığına göre bu iki eksenden birinde ilerler. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında tescil, koşulların tamamının varlığına bağlıdır.

---

İdari Başvuru Yolu

İlk aşama idaredir. Islah imar planı yapıldıktan ve tahsis işlemleri tamamlandıktan sonra ilgili belediye ya da tapu idaresi, hak sahibi adına mülkiyeti resen tescil eder. Bu yol, süreç sorunsuz işlediğinde dava gerektirmeden mülkiyeti sağlar.

İdari yolda hak sahibinin görevi, başvuru dosyasını eksiksiz tutmak, arsa bedeline ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmek ve ıslah imar planının kendi taşınmazını kapsadığını takip etmektir. Planlama tamamlanmadan tescil beklentisi karşılık bulmaz.

---

Dava Yolu: Tapu İptali ve Tescil

İdare tescili yapmaz, belgenin geçerliliğini tartışmaya açar ya da taşınmazı üçüncü kişi adına tescil ederse, hak sahibinin yolu tapu iptali ve tescil davasıdır. Dava, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır; 6100 sayılı Kanun md. 12 uyarınca taşınmazın aynına ilişkin bu davada yetki kesindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.12.1996 tarihli, 1996/14-763 esas ve 1996/864 karar sayılı kararında, belgeye dayalı tescilin ancak kanuni koşulların birlikte gerçekleşmesiyle mümkün olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle dava, yalnızca belgenin ibrazıyla değil, tescil ölçütlerinin ispatıyla sonuç doğurur.

Önemli: İdari yol ile dava yolu birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman ardışık aşamalardır. Önce idari başvuru sonuçsuz kalır, ardından dava açılır. İdareye hiç başvurmadan doğrudan dava açmak, bazı hallerde hukuki yarar tartışmasına yol açabilir.

---

Hangi Durumda Hangi Yol

Islah imar planı yapılmış ve idare tescile hazırsa, idari yol yeterlidir. Plan tamamlandığı halde idare tescilden kaçınıyor, belgeyi geçersiz sayıyor veya taşınmaz başkası adına görünüyorsa, dava kaçınılmaz olur. Planın hiç yapılmadığı durumda ise henüz tescil koşulu oluşmadığından, öncelik idari sürecin ilerletilmesidir.

Somut olayda hangi yolun uygun olduğu, belgenin durumuna ve idari aşamaya göre belirlenir. Dava yolunun ayrıntılı usulü tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil davası nasıl açılır sorusunda açıklanır.

Uygulamada

Hak sahipleri çoğu kez yılları idari yazışmalarla geçirip dava süresini geç değerlendirir. Belgenin geçerliliği, ödeme durumu ve ıslah imar planının kapsamı en baştan incelenmelidir; eksik varsa dava açılmadan tamamlanmalıdır. Sürecin bütününü tapu tahsis belgesi ile tapu alma rehberi toparlar; tescil ölçütlerinin yargısal denetimi ise tescil şartları HGK kararı analizinde ele alınır.

---

İlgili içerikler için bkz. İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku, Tapu Tahsis Belgesi ile Tapu Alma Rehberi, Tescil Şartları HGK Kararı, Tapu Tahsis Belgesine Dayalı Tapu İptali ve Tescil Davası Nasıl Açılır.