Tapu Davasında Belirsiz Alacak Davası Açılabilir mi?

Tapu Davasında Belirsiz Alacak Davası Açılabilir mi?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Tapu, imar ve mülkiyet uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Kural olarak açılamaz. Tapu iptali ve tescilin mümkün olmadığı hallerde istenen rayiç bedel tazminatı, dava tarihinde bilirkişi marifetiyle belirlenebildiğinden değeri bellidir. 6100 sayılı Kanun md. 107, belirsiz alacak davasını yalnızca miktarın davanın açıldığı anda objektif olarak belirlenemediği hallere tanır. Değeri belirlenebilen tazminat talebi, fazlaya ilişkin hak saklı tutularak açıldığında 6100 sayılı Kanun md. 109 anlamında kısmi davadır.

---

Belirsiz Alacak Davasının Koşulu

6100 sayılı Kanun md. 107, belirsiz alacak davasını istisnai bir yol olarak düzenler. Davacının, alacağının miktarını ya da değerini davanın açıldığı sırada tam olarak belirlemesinin objektif biçimde imkânsız olması gerekir. Belirleme sonradan mümkün hale geldikçe davacı talebini tamamlar.

Bu koşul dar yorumlanır. Alacağın miktarı davacının bilgi eksikliğinden değil, işin niteliği gereği belirsizse yol açıktır. Davacı isterse kolayca belirleyebiliyorsa, belirsizlikten söz edilemez.

Tapu Karşılığı Tazminatta Değer Bellidir

Kat karşılığı inşaatta bağımsız bölümün aynen devri sağlanamıyorsa istenen tazminat, taşınmazın rayiç bedelidir. Bu bedel, dava tarihinde bilirkişi incelemesiyle belirlenebilir; davacı için objektif bir belirsizlik yoktur. Dolayısıyla talep, belirsiz alacak davası kalıbına oturmaz.

Değerin dava tarihinde saptanabilmesi, belirsiz alacak yolunu kapatan asıl ölçüttür. Bu yüzden bedel talebi, en baştan belirlenebilir bir alacak olarak kurulmalıdır.

Kısmi Dava Doğru Yoldur

Değeri belirlenebilen tazminatta davacı, alacağının bir bölümünü dava eder ve fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarsa, bu 6100 sayılı Kanun md. 109 anlamında kısmi davadır. Bilirkişi raporundan sonra davacı, saklı tuttuğu bölümü ıslahla talebe ekleyebilir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 14.03.2019, E. 2018/5100, K. 2019/1137 kararında, kat karşılığı inşaatta verilmeyen bağımsız bölümlerin bedeli dava tarihinde belirlenebildiğinden belirsiz alacak davasının açılamayacağını, talebin kısmi dava sayılacağını benimsemiştir. Karar, usul tercihini doğrudan davanın kabul edilebilirliğine bağlaması bakımından yol göstericidir. Ayrıntılı çözümleme tapu iptali ve tescilde belirsiz alacak değil kısmi dava analizinde yer alır.

Yanlış Tercih Ne Sonuç Doğurur

Belirsiz alacak davası açılamayacak bir talepte bu yola başvurmak, dava şartı yokluğu ya da hukuki yarar eksikliği nedeniyle ret riskini doğurur. Faiz başlangıcı ve zamanaşımı bakımından da davacı beklediği korumayı bulamaz.

Önemli: Usul tercihi faizi doğrudan etkiler. Kesin vade ya da ihtar yoksa faiz dava ve ıslah tarihlerinden işler; talebin kısmi dava olarak doğru kurulması, ıslahla eklenen bölümün faizini de güvenceye alır. Yanlış kalıp seçilirse hak sahibi hem esastan hem faizden kayba uğrayabilir.

Harç ve dava değeri boyutu için tapu iptali davasında dava değeri ve harç nasıl belirlenir sorusuna bakılabilir.

---

İlgili içerikler için bkz. İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku, Tapu İptali ve Tescilde Belirsiz Alacak Değil Kısmi Dava, Kat Karşılığı İnşaatta Hak Sahibinin Tapu ve Tazminat Yolları.