Madrid Başvurum Türkiye'de Reddedildi Ne Yapabilirim

Ret kararı, uluslararası tescilin Türkiye bakımından sona erdiği anlamına gelmez. Madrid Protokolü kapsamında Türkiye'yi belirleyen başvuru, SMK m. 14/1 uyarınca Kuruma doğrudan yapılan başvuruyla aynı sonuçları doğurduğundan, marka sahibi ulusal başvuru sahibinin sahip olduğu tüm yollardan yararlanır. Uygulamada üç yol vardır ve bunlar birbirini dışlamaz.

Birinci Yol: Kurum Nezdinde İtiraz ve YİDK Kararının İptali Davası

Ret kararına karşı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde itiraz edilir. İtirazın reddi hâlinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının iptali için dava açılır. Bu yol, ret kararının hukuka aykırılığını hedefler.

Yabancı kaynaklı başvurularda en sık karşılaşılan engel, işaretin Türkçe konuşan ortalama tüketici nezdinde tanımlayıcı sayılmasıdır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11.02.2025 tarihli ve E. 2024/2148, K. 2025/779 sayılı kararında, mineralden üretilen kâğıtlar için yapılan uluslararası başvurunun SMK m. 5/1-b ve m. 5/1-c gerekçesiyle reddi hukuka aykırı bulunmuştur. Kararda, başvurunun yalnızca sözcüklerden ibaret olmayıp karakteristik şekil ve kelime unsurlarını birlikte taşıyan karma nitelikte bir marka olduğu ve bu bileşimin tescil engelini ortadan kaldırdığı kabul edilmiştir.

Bu içtihat şunu gösterir: kelime unsurunun ayırt edicilik gücünün düşük olması tek başına reddi gerektirmez. İnceleme, işaretin bütünü üzerinden yapılmalıdır.

İkinci Yol: Mal ve Hizmet Listesini Sınırlandırmak

Ret çoğu zaman kısmi olur. Reddedilen sınıflar çıkarıldığında kalan sınıflarda koruma doğar ve çekişme sona erer.

Burada kritik olan, ret gerekçesi markanın kapsamıyla kendi başvurunuzun kapsamı arasındaki gerçek örtüşmeyi doğru saptamaktır. SMK m. 5/1-ç kapsamındaki resen ret için işaretlerin benzerliği yetmez; mal ve hizmetlerin aynı veya aynı tür olması da gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24.06.2024 tarihli ve E. 2023/3154, K. 2024/5135 sayılı kararında, işaretler arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmasına rağmen koruyucu amaçlı giysi niteliğindeki motosiklet eldivenleri ile klasik giyim emtiasının aynı tür olmadığı saptanmış ve kısmi ret kararı iptal edilmiştir.

Üçüncü Yol: Engel Markaya Karşı Kullanmama İptali Davası

Uygulamada en az başvurulan ama çoğu zaman en kesin sonuç veren yoldur. Ret gerekçesi yapılan marka beş yıldan uzun süredir tescilliyse ve Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmıyorsa, SMK m. 9 ile m. 26 uyarınca kullanmama nedeniyle iptali talep edilebilir. Engel ortadan kalktığında ret kararının dayanağı da çöker.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 10.12.2025 tarihli ve E. 2025/2721, K. 2025/7402 sayılı kararı bu stratejinin işlediği bir örnektir. Madrid Protokolü çerçevesinde 26.08.2019 tarihinde yapılan başvuru SMK m. 5/1-ç uyarınca reddedilmiş; başvuru sahibi engel markaya karşı iptal davası açmış ve marka, ciddi kullanımın ispatlandığı dar bir emtia grubu dışında iptal edilmiştir.

Kararda davacının hukuki yararı tartışmasız kabul edilmiştir. Başvurusu reddedilen kişi, ret gerekçesi yapılan markaya karşı iptal davası açmakta somut ve güncel bir yarara sahiptir.

Hangi Yol Seçilmeli

Yollar paralel yürütülebilir. Pratikte doğru sıralama şudur: ret kararı geldiğinde önce engel markanın tescil tarihi kontrol edilir. Tescil beş yılı aşmışsa piyasa araştırması yapılır ve kullanım durumu tespit edilir. Kullanım yoksa iptal davası, itiraz yolundan bağımsız olarak açılır.

Türkiye'de yerleşik vekil ataması zorunludur ve ret bildirimi sonrası süreler hak düşürücü niteliktedir.

Ayrıntı için Madrid Protokolü ile uluslararası marka tescili incelemesine, marka itiraz süreci rehberine ve marka hukuku rehberine bakılabilir.