Korsan Maç veya Dizi Linki Paylaşmak Suç mu?
Korsan maç veya dizi linki paylaşmak suç mu: Telegram ve X'te link paylaşımı, IPTV satışı, kafede maç yayını, FSEK m. 71 ve m. 80 ile Yargıtay kararı.
Korsan Maç veya Dizi Linki Paylaşmak Suç mu?
İlgili hizmet sayfası → Telif Avukatı: Telif hakkı ihlalleri, lisans ve eser sözleşmeleri için hizmet sayfası.
Kısa cevap: Korsan maç veya dizi yayınını bir siteye gömmek, yeniden yayınlamak ya da ücretli IPTV aboneliğiyle satmak, FSEK m. 71/1 kapsamında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektiren bir fiildir.1 Başkasının açtığı korsan yayına yalnızca link vermek ise kanunda ayrıca düzenlenmemiştir; sorumluluk, linkin yayını fiilen umuma ulaştırıp ulaştırmadığına ve paylaşanın bunu bilerek yapıp yapmadığına göre belirlenir. Telegram kanalları, X hesapları ve "canlı maç izle" sayfaları bu ayrımın en çok tartışıldığı alandır.
Maç Yayınında Hak Kimin?
Futbol maçının kendisi FSEK anlamında eser değildir; korunan, maçın yayınıdır. FSEK m. 80 uyarınca radyo-televizyon kuruluşları, yayınlarının tespit edilmesine, diğer yayın kuruluşlarınca eş zamanlı veya gecikmeli iletimine, umuma açık mahallerde iletimine ve şifreli yayınlarının çözülmesine izin verme veya yasaklama hakkına münhasıran sahiptir. Yayın haklarını satın alan kuruluş bu nedenle bağlantılı hak sahibi sıfatıyla şikâyet ve dava açar.
Dizi ve film ise sinema eseridir. Eser sahibinin, eserine gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda erişmesini sağlayacak şekilde umuma iletim hakkı vardır (FSEK m. 25/2). Film yapımcısı da aynı hakkı tespitleri üzerinde kullanır (FSEK m. 80).
Link Paylaşmak ile Yayın Yapmak Arasındaki Fark
FSEK m. 71/1, eseri veya yapımı hak sahibinin yazılı izni olmaksızın "her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten" kişiyi cezalandırır. Kanun "link" kavramını ayrıca düzenlemez. Uygulamada sorumluluk derecesi şöyle ayrışır:
| Fiil | Hukuki nitelik | Risk |
|---|---|---|
| Yayını kendi sunucusunda veya sayfasında yeniden yayınlamak | Umuma iletim (m. 71/1, m. 80) | Çok yüksek |
| Korsan yayını sayfasına gömmek (embed) | Yayının kendi sayfasından izletilmesi | Yüksek |
| Ücretli IPTV aboneliği veya kanal listesi satmak | Umuma iletim ve satışa arz | Çok yüksek |
| Telegram kanalında düzenli link listesi yayımlamak | Erişimi organize etme, ticari amaç varsa daha ağır | Yüksek |
| Tek bir linki arkadaşla paylaşmak | Kanunda açık düzenleme yok, tartışmalı | Düşük ama sıfır değil |
| Korsan yayını yalnız izlemek | m. 71/1'de sayılan fiillerden biri değil | Ceza bakımından düşük |
Karşılaştırmalı hukukta AB Adalet Divanı, kâr amacıyla korsan içeriğe link veren kişinin içeriğin hukuka aykırılığını bildiğinin kabul edilebileceğini belirtmiştir (GS Media, C-160/15, 08.09.2016). Bu içtihat Türk mahkemelerini bağlamaz, ancak link paylaşımında bilme ve ticari amaç ölçütünün neden belirleyici olduğunu gösterir.
Yargıtay'ın Yaklaşımı: Linkin Fiilen Çalışması
Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 13.04.2023 tarihli, E. 2021/19214, K. 2023/4788 sayılı kararı, link iddiasında ispatın önemini gösterir. Süper Kupa maçının internet ve tüm mecralardaki yayın haklarını münhasıran elinde bulunduran katılan şirket, sanığın bir internet sitesindeki birkaç link üzerinden maçı izinsiz yayınlattığını ileri sürmüştü. Sanık, linkin çalışmadığını bildiklerini ve yalnız reklam almak amacıyla verdiklerini savundu. Bilirkişi heyeti eylemin FSEK m. 80'e muhalefet niteliğinde olduğunu, ancak m. 71 kapsamında suç oluşturmadığını bildirdi. İlk derece mahkemesi beraat kararı verdi; Yargıtay sanık savunması, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre hukuka aykırılık görmeyerek kararı oy birliğiyle onadı.
Kararın uygulamadaki anlamı iki yönlüdür. Hak sahibi bakımından, linkin yayını fiilen umuma ulaştırdığının teknik tespitle (ekran kaydı, noter veya bilirkişi tespiti) ortaya konması gerekir; "link verildi" iddiası tek başına yetmeyebilir. Paylaşan bakımından ise karar bir güvence değildir: Çalışan ve yayını izleten bir link, aynı olayda farklı sonuç doğurabilir. Katılan şirketin temyizde aynı konudaki hukuk davasında hukuka aykırılığın tespit edildiğini ileri sürmesi de ceza ve hukuk yollarının ayrı işlediğini gösterir.
IPTV, Şifre Kırma ve Kafede Maç Yayını
Ücretli IPTV listeleri ve "tüm kanallar tek abonelik" paketleri, şifreli yayınların izinsiz umuma iletimidir. Bunları satan kişi m. 71/1 kapsamında sorumludur. Şifreli yayını çözmeye yarayan cihaz veya yazılımı satan, dağıtan ya da pazarlayan kişi ayrıca FSEK m. 72 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşır.
Kafe, restoran veya dernek lokalinde maç göstermek ayrı bir izin gerektirir. FSEK m. 80, yayınların umuma açık mahallerde iletimine izin verme hakkını yayın kuruluşuna tanır. Ev aboneliğiyle veya korsan yayınla işletmede maç göstermek, link paylaşımından çok daha somut bir ihlal riskidir.
Dikkat: Korsan içeriği satın alıp "kimden aldığını" bildiren kişi bakımından FSEK m. 71'in son fıkrası, kovuşturma evresinden önce kaynağın yakalanmasını sağlaması hâlinde cezada indirim veya ceza vermekten vazgeçme imkânı tanır.
Şikâyet, Erişim Engeli ve Tazminat
FSEK m. 71 ve m. 72'deki suçların kovuşturulması şikâyete bağlıdır; hak sahibi haklarını kanıtlayan belgeleri şikâyet süresi içinde Cumhuriyet başsavcılığına vermek zorundadır (FSEK m. 75/1). Yayın kuruluşları bu nedenle şikâyete lisans sözleşmesini ve yayın hakkı belgelerini ekler.
İnternetteki ihlalde hak sahibi önce içerik sağlayıcıdan üç gün içinde ihlalin durdurulmasını ister; ihlal sürerse Cumhuriyet savcısına başvurarak servis sağlayıcıdan hizmetin durdurulmasını talep eder (FSEK Ek m. 4/3). Ceza yolundan bağımsız olarak hak sahibi, sözleşme yapılsaydı isteyebileceği bedelin veya rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını talep edebilir (FSEK m. 68/1).
Ne Yapmalı
Link paylaşan kullanıcıysanız: Kanal veya hesap üzerinden düzenli maç ve dizi linki yayımlamayın. Reklam geliri, bağış veya üyelik karşılığı paylaşım, ticari amacı ve bilerek hareket etmeyi gösterir.
İşletme sahibiyseniz: Maç gösterilen her mekân için yayın kuruluşunun işletme aboneliği veya lisansı olup olmadığını kontrol edin. Ev aboneliği ve IPTV paketi umuma açık mahalde gösterime izin vermez.
Hakkınızda şikâyet varsa: Paylaşılan linkin içeriğini, çalışıp çalışmadığını ve paylaşım tarihini belgeleyin. Linkin yayını fiilen umuma ulaştırıp ulaştırmadığı, Yargıtay kararında da görüldüğü gibi savunmanın merkezindedir.
Yayın veya içerik hak sahibiyseniz: Yayını sürerken ekran kaydı ve teknik tespitle sabitleyin; Ek m. 4 bildirimini ve şikâyeti birlikte yürütün. Hak sahibi tarafındaki genel çerçeve için İnternette Telif İhlali rehberine bakılabilir.
Sonuç
Korsan yayında çizgi, yayını kendisi umuma ileten veya satan kişi ile yalnız link veren kişi arasında çekilir. Yeniden yayın, gömme ve IPTV satışı FSEK m. 71/1 ve m. 80 kapsamında açık bir ihlaldir; link paylaşımında ise linkin yayını fiilen ulaştırması, bilerek hareket ve ticari amaç belirleyicidir. Somut bir şikâyet veya ihtarname söz konusuysa durumun profesyonel hukuki destekle değerlendirilmesi yerinde olur.
İlgili içerikler için bkz. Film ve Müzik İndirmek Suç mu?, Korsan PDF Kitap Paylaşmak veya İndirmek Suç mu?, Telif Hakkı İhlali Suçu Şikâyete Bağlı mı?, Telif Hukuku Rehberi, Marka Hukuku Rehberi, Telif Hukuku Çalışma Alanı.
Dipnotlar
-
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m. 25, m. 68, m. 71, m. 72, m. 75, m. 80 ve Ek m. 4; Yargıtay 7. CD, 13.04.2023, E. 2021/19214, K. 2023/4788. ↩
Sonraki dosya · Soru
Süresi Dolan Markaya Kullanmama veya Hükümsüzlük Davası Açılabilir mi?
Dosyayı aç →