Kapanan Şirketin Markası Kullanılabilir Mi?

Kapanan Şirketin Markası Kullanılabilir Mi?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı: Marka tescili, ihlal davaları ve uyuşmazlıklar için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Duruma göre değişir. Şirketin kapanması markayı kendiliğinden serbest bırakmaz. Tescil süresi devam eden marka, tasfiyede devredilmemiş olsa bile sicilde kayıtlı durur ve üçüncü kişinin kullanımı ihlal riski taşır. Marka ancak koruma süresi dolup yenilenmediğinde boşa düşer; o halde bile kötüniyetli tescil riski ayrıca değerlendirilmelidir.

"Şirket kapandı, marka sahipsiz kaldı" varsayımıyla kullanıma başlamak; uygulamada en pahalı hatalardan biridir.

---

1. Tasfiyede Devredilmemiş Marka Ne Olur?

Marka, şirketin malvarlığı unsurudur ve tasfiyede paraya çevrilmesi veya ortaklara özgülenmesi gerekir. Tasfiye memuru markayı gözden kaçırmışsa; şirket sicilden terkin edilse dahi marka sicilde şirket adına kayıtlı kalır.

Bu durumda TTK md. 547 devreye girer: terkinden sonra ek tasfiye yapılması gerektiği anlaşılırsa, şirket ek tasfiye amacıyla yeniden sicile kaydedilir ve marka bu kapsamda devredilir¹. Kapanmış şirketin markasını devralmak isteyen kişi; ek tasfiye yoluyla eski ortaklardan geçerli bir devir almak zorundadır.

---

2. Yenilenmeyen Marka Boşa Düşer

Marka koruması on yıllık dönemler halinde sürer; SMK md. 23 uyarınca süresinde yenilenmeyen marka sona erer. Kapanan şirketin markası kimse tarafından yenilenmezse; koruma süresi ve altı aylık ek süre dolduğunda tescil boşa düşer.

Boşa düşen ibare için herkes yeni başvuru yapabilir. Yenileme takvimi ve ek süre işleyişi için marka tescil yenileme sürecine bakılabilir.

Önemli: Sicil kaydının düşmesi ile ibarenin piyasada unutulması aynı şey değildir. Marka sicilden düşse bile piyasada tanınırlığı sürüyorsa; eski hak sahipleri, gerçek hak sahipliği ve haksız rekabet hükümlerine dayanabilir. Sicil taraması tek başına yeterli güvence değildir.

---

3. Boşa Düşen Markayı Tescil Ettirmenin Riski: Kötüniyet

Kapanan şirketin bilinen markasını, o markanın itibarından yararlanmak amacıyla tescil ettirmek kötüniyetli başvuru olarak değerlendirilebilir. SMK md. 6/9 kötüniyetli başvuruyu nispi ret nedeni sayar; tescil gerçekleşmişse hükümsüzlük davasına konu olur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasında; başvuru sahibinin markayı bilmesi, aynı sektörde faaliyet göstermesi ve ibareyi seçmekte haklı bir gerekçesinin bulunmaması kötüniyet değerlendirmesinde birlikte dikkate alınır. Eski markanın müşteri çevresini devralma amacı taşıyan tescil, korunmaz.

---

4. Kullanmadan Önce Yapılacak Kontroller

Sırasıyla şu kontroller yapılmalıdır: TÜRKPATENT sicilinde markanın durumu sorgulanır; tescil yaşıyor mu, yenileme süresi geçmiş mi, devir veya rehin kaydı var mı bakılır. Ticaret sicilinde şirketin terkin durumu ve tasfiye kayıtları kontrol edilir. İbarenin başka kişilerce kullanılıp kullanılmadığı piyasa taramasıyla doğrulanır.

Marka halen tescilliyse kullanım ihlal doğurur; bu tabloda tek güvenli yol ek tasfiye üzerinden devir almaktır. Marka boşa düşmüşse yeni başvuru yapılabilir; ancak başvuru stratejisi kötüniyet itirazı ihtimaline göre kurulmalı, ibarenin seçiminde haklı gerekçe belgelenmelidir.

---

5. Uygulamada Strateji

Eski markayı canlandırmak ticari olarak cazipse; en temiz yöntem, ek tasfiye yoluyla devir ve devrin sicile kaydıdır. Bu yol hem tescil tarihini korur hem kötüniyet tartışmasını kapatır. Yeni başvuru yolunu seçen girişimci ise; eski marka sahipleriyle yazılı muvafakat almayı ve kullanıma başlamadan tescilin kesinleşmesini beklemeyi değerlendirmelidir.

---

İlgili içerikler için bkz. Kullanmama Nedeniyle Marka İptali, Marka Tescil Yenileme Nasıl Yapılır, Aynı İsimde Marka Alınır Mı, Marka Hukuku.

Dipnotlar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 547, RG 14.02.2011/27846; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 23, md. 6/9, RG 10.01.2017/29944. ↩