Merdiven ve Ortak Alana Eşya Konabilir mi?

Merdiven ve Ortak Alana Eşya Konabilir mi?

İlgili hizmet sayfası → Kat Mülkiyeti: Aidat, yönetim ve ortak alan uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Kural olarak hayır. Merdiven, sahanlık ve koridor gibi ortak yerler bütün kat maliklerinin geçiş ve kullanımına özgülenmiştir; buralara ayakkabılık, dolap, saksı veya benzeri eşya konması ortak yerin işgali sayılır. 634 sayılı Kanun md. 18 her kat malikini ortak yerleri amacına uygun kullanmakla ve diğerlerini rahatsız etmemekle yükümlü kılar. Bir malikin ortak alanı kişisel deposu gibi kullanması, kat mülkiyeti hukuku düzeninde diğer maliklerin geçiş ve yararlanma hakkını daraltır.

---

Ortak Yerin Amacına Uygun Kullanımı: KMK md. 18

Merdiven, merdiven sahanlığı, koridor ve giriş holü kanunen ortak yer sayılır. Bu alanların işlevi geçiş ve tahliyedir; depolama veya kişisel eşya bırakma değildir. Bir malikin kendi kat kapısı önündeki sahanlığı fiilen özel alanına katması, hukuken tek başına tahsis anlamına gelmez.

Ayakkabılık, dolap, bisiklet, saksı veya inşaat malzemesi gibi eşyaların koridora konması, alan küçük görünse dahi ortak yerin niteliğine aykırıdır. Ölçüt, eşyanın kapladığı yüzölçümü değil, ortak yerin amaç dışı ve tek taraflı kullanılmasıdır.

---

Yangın Güvenliği ve Tahliye Boyutu

Merdiven ve koridora eşya konmasının yalnızca kullanım değil, güvenlik boyutu da vardır. Bu alanlar acil durumda tahliye güzergâhıdır; daraltılması yangın ve deprem gibi hallerde çıkışı engeller.

Önemli: Ortak yere eşya konmasının önlenmesi talebi, yalnızca estetik veya rahatsızlık gerekçesine değil, tahliye güzergâhının açık tutulması yükümüne de dayanır. Yangın güvenliği argümanı, müdahalenin önlenmesi davasında talebin haklılığını güçlendirir ve karşı tarafın "küçük bir eşya, kimseye zararı yok" savunmasını zayıflatır.

---

Müdahalenin Önlenmesi ve Eski Hale Getirme

Ortak yere konan eşyaya karşı hukuki yol müdahalenin önlenmesidir. Önce yönetici, ilgili maliki veya kiracıyı eşyayı kaldırması için yazılı olarak uyarır; kat malikleri kurulu da ortak yer kullanımına ilişkin karar alabilir.

Uyarı sonuç vermezse, her kat maliki sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin önlenmesini ve ortak yerin eski hale getirilmesini isteyebilir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, ortak yerin amacı dışında ve tek taraflı biçimde kullanılması, kapladığı alan küçük olsa dahi müdahalenin önlenmesini gerektiren bir işgal olarak kabul edilir. Talep, ortak yerde payı bulunan her malike tanınmıştır.

---

Uygulamada

En sık yapılan hata, uzun süre sesini çıkarmayıp fiili durumu kabullenmektir. Ortak yere konan eşyaya yıllarca itiraz edilmemesi, o alanın malike tahsis edildiği anlamına gelmez; tahsis ancak kurul kararıyla mümkündür. Yine de dava öncesi tarihli fotoğraf, tespit tutanağı ve yönetim uyarı yazısı dosyayı güçlendirir.

Karşı tarafın en sık savunması, eşyanın geçiş engellemediği ve komşuların rıza gösterdiğidir. Bu savunma, ortak yerin amacına uygun kullanım yükümü ve yazılı rıza bulunmadığı ortaya konarak karşılanır. Ortak alan kullanımının çerçevesi ortak alan uyuşmazlıkları rehberinde, rejimin bütünü ise kat mülkiyeti rehberi içinde yer alır.

---

İlgili içerikler için bkz. Kat Mülkiyeti, Kat Mülkiyeti Hukuku Rehberi, Ortak Alan Uyuşmazlıkları.