Marka Tecavüzünün Cezası Nedir?

Marka Tecavüzünün Cezası Nedir?

İlgili hizmet sayfası → Marka Avukatı — Marka tescili, ihlal davaları ve uyuşmazlıklar için hizmet sayfası.

Marka tecavüzü yalnızca hukuki değil, aynı zamanda cezai sonuçlar doğuran bir fiildir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu madde 30, marka hakkına tecavüz eden kişilere hapis cezası ve adli para cezası öngörür. Cezai takip şikayete bağlıdır.

---

SMK Madde 30 Kapsamındaki Suçlar ve Cezalar

SMK madde 30 marka suçlarını üç ana başlıkta düzenler:

Başkasına Ait Markayı Taklit Etmek (SMK md. 30/1)

Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Aynı fıkra, taklit markalı ürünü satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişiyi de aynı ceza ile karşılar. Satış ve bulundurma fiilleri ayrı bir fıkrada değil, birinci fıkranın seçimlik hareketleri arasında düzenlenmiştir.

Marka Koruması İşaretini Kaldırmak (SMK md. 30/2)

Marka koruması olduğunu belirten işareti mal veya ambalaj üzerinden yetkisi olmadan kaldıran kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Marka Hakkı Üzerinde Yetkisiz Tasarrufta Bulunmak (SMK md. 30/3)

Yetkisi olmadığı hâlde başkasına ait marka hakkı üzerinde devretmek, lisans veya rehin vermek suretiyle tasarrufta bulunan kişi 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

---

Ceza Hükümlerinin Karşılaştırması (SMK md. 30)

Fiil Türü	Madde	Ceza Aralığı	Özellik
Üretim, hizmet sunma, satış, ithalat, bulundurma	SMK md. 30/1	1–3 yıl hapis + 20.000 güne kadar adli para	Temel suç tipi, seçimlik hareketli
Marka koruması işaretinin kaldırılması	SMK md. 30/2	1–3 yıl hapis + 5000 güne kadar adli para	Hologram, etiket vb.
Marka hakkı üzerinde yetkisiz tasarruf	SMK md. 30/3	2–4 yıl hapis + 5000 güne kadar adli para	Devir, lisans, rehin
Tüzel kişi faaliyeti kapsamında	SMK md. 30/4	Güvenlik tedbiri	Tüzel kişiye özgü tedbir

Uygulamada

Ceza mahkemeleri, ticari ölçeğe ve kastın ağırlığına göre ceza aralığının alt veya üst sınırına yaklaşır. Büyük çaplı taklit üretimi ve organize satış halinde mahkemeler cezayı üst sınıra yakın belirler. Küçük ölçekli ilk kez ihlallerde alt sınır ve erteleme gündeme gelebilir.

---

Şikayet Şartı ve Süresi

Marka suçları şikayete bağlıdır. Hak sahibi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde şikayette bulunmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir; geçirilmesi halinde cezai takip başlatılamaz. Şikayet cumhuriyet başsavcılığına yapılır.

Soruşturma aşamasında savcılık, taklit ürünlere el konulmasını ve ihlale konu materyallerin muhafazasını talep edebilir. Şikayetten vazgeçme halinde ceza davası düşer.

Dikkat: 6 aylık şikayet süresi, fiilin ve failin her ikisinin birlikte öğrenildiği tarihten başlar. Fiili biliyorsunuz ancak faili henüz tespit edemediyseniz süre başlamaz. Bununla birlikte, fiili öğrendiğiniz tarihi ispat yükü size aittir — bu nedenle ihlali tespit ettiğiniz anda delillerinizi tarihlendirerek kayıt altına alın.

---

Hukuki Yaptırımlar ve Cezai Yaptırımlar Birlikte İşler

Cezai şikayet ve hukuk davası birbirinden bağımsızdır. Marka sahibi her ikisini de aynı anda yürütebilir:

• Ceza davası: Savcılık soruşturması başlatır, mahkumiyet halinde hapis/adli para cezası uygulanır.
• Hukuk davası: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde tecavüzün tespiti, durdurulması ve tazminat davası açılır.

Ceza davasındaki mahkumiyet veya beraat kararı hukuk davasını doğrudan bağlamaz, ancak mahkemenin değerlendirmesini etkiler. Yargıtay uygulamasında, ceza davasındaki delillerin hukuk davasında dikkate alınması gerektiği kabul edilmektedir.

---

Tüzel Kişilerin Durumu

SMK madde 30/7 uyarınca, marka suçunun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ilgili tüzel kişi hakkında güvenlik tedbiri uygulanır. Tüzel kişiler doğrudan hapis cezası alamaz, ancak müsadere ve işyerinin kapatılması gibi tedbirlerle karşılaşabilir.

---

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

Adli Para Cezası Hesabı

Adli para cezası gün sayısı üzerinden hesaplanır. Bir günün karşılığı 20 TL ile 100 TL arasında belirlenir. Yirmi bin güne kadar adli para cezası, somut olayda ciddi miktarlara ulaşabilir.

Uzlaşma İmkanı

Marka tecavüzü suçları şikayete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır. Savcılık aşamasında veya kovuşturma aşamasında uzlaştırma prosedürü uygulanır. Uzlaşma sürecini ayrı yazımızda detaylandırdık.

Etkin Pişmanlık

SMK'da marka suçlarına özgü bir etkin pişmanlık düzenlemesi yoktur. Genel ceza hukuku hükümleri uygulanabilir.

---

Pratik Not

Cezai şikayette 6 aylık süreyi kaçırmayın. İhlali tespit ettiğiniz anda delillerinizi toplayın ve cumhuriyet başsavcılığına başvurun. Aynı anda hukuk davası da açarak hem caydırıcılık sağlayın hem tazminat hakkınızı güvence altına alın.

→ Marka İhlali ve Tecavüz Davaları Rehberi · Marka Hukuku Rehberi · Marka Hukuku