SORU
Sahte Ürün Şikayeti Nereye Yapılır?
Sahte ve taklit ürün şikayetini nereye yapacağınızı öğrenin: cumhuriyet savcılığı, gümrük, platform şikayetleri ve tüketici hakları.
Sahte Ürün Şikayeti Nereye Yapılır?
Sahte veya taklit ürünle karşılaşıldığında birden fazla şikayet kanalı mevcuttur. Şikayetinizin etkili olması için doğru makama başvurmanız gerekir. Marka sahibi olarak veya tüketici olarak farklı yollar izleyebilirsiniz.
1. Cumhuriyet Başsavcılığı (Cezai Şikayet)
Marka sahibi olarak en etkili yol cumhuriyet başsavcılığına cezai şikayette bulunmaktır.
Kim başvurabilir: Tescilli marka sahibi veya vekili.
Dayanak: SMK madde 30 kapsamında marka tecavüzü suç oluşturur. Taklit ürün üreten, satan, dağıtan veya ticari amaçla bulunduran kişiler 1-3 yıl hapis ve adli para cezası ile karşılaşır.
Süre: Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde şikayette bulunulmalıdır.
Nasıl yapılır: Bulunduğunuz yerin cumhuriyet başsavcılığına dilekçe ile başvurun. Dilekçeye marka tescil belgesi, ihlali gösteren deliller (fotoğraf, noter tespiti, satın alınan ürün) ve varsa ihlalcinin kimlik bilgilerini ekleyin.
Önemli: Şikayet başvurusundan önce delillerinizi koruma altına alın. Online satılan taklit ürünlerde satıcı ilanı her an kaldırabilir, hesabını silebilir veya ürün fotoğraflarını değiştirebilir. Şikayet yapmayı planladığınız anda noter kanalıyla dijital tespit tutanağı aldırın veya en azından tarihli ekran görüntüleri kaydedin. Delilsiz şikayet etkisiz kalır.
2. Gümrük İdaresi
İthal edilen sahte ürünlerin ülkeye girişini engellemek için gümrük idaresine başvurulur.
Kim başvurabilir: Tescilli marka sahibi veya vekili.
Nasıl yapılır: Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne marka tescil belgesi, orijinal ürün bilgileri ve taklit ürünlere ilişkin verilerle başvuru yapılır. Gümrük başvuru sürecini ayrı yazımızda detaylı ele aldık.
Sonuç: Gümrük idaresi şüpheli ürünleri durdurur ve marka sahibine bildirir. Hak sahibi 10 iş günü içinde dava açmalıdır, aksi halde ürünler serbest bırakılır.
3. E-Ticaret Platformlarına Şikayet
Online satılan taklit ürünler için ilgili platformun fikri mülkiyet şikayet mekanizmasını kullanın.
Trendyol: Fikri mülkiyet ihlali bildirimi formu üzerinden başvuru yapılır. Marka tescil belgesi yüklenir.
Hepsiburada: Marka ihlali bildirim formu mevcuttur. Tescil belgesi ve ihlali gösteren ürün linkleri eklenir.
Amazon Türkiye: Brand Registry programı üzerinden marka kaydı yapılır ve ihlaller raporlanır.
n11: Fikri mülkiyet şikayet formu ile başvuru yapılır.
Platformlar genellikle 3-7 iş günü içinde değerlendirme yapar. İhlal tespit edilirse ürün kaldırılır ve satıcıya yaptırım uygulanır. Tekrarlayan ihlallerde mağaza kapatılabilir.
4. Sosyal Medya Platformlarına Şikayet
Sosyal medyadaki taklit ürün satışları için her platformun kendi şikayet mekanizması vardır. Instagram, Facebook, TikTok ve diğer platformlar marka ihlali raporlama formları sunar. Tescil belgesi ve ihlal delilleri ile başvuru yapılır.
5. Ticaret Bakanlığı ve Ticaret İl Müdürlükleri
Piyasadaki sahte ürünler için Ticaret Bakanlığı'na başvurulabilir.
ALO 175 Hattı: Tüketiciler sahte ürün şikayetlerini ALO 175 hattını arayarak bildirebilir.
Ticaret İl Müdürlükleri: Yerel düzeyde denetim ve işlem başlatılmasını talep edebilirsiniz.
E-Devlet üzerinden: Ticaret Bakanlığı tüketici şikayet portalı üzerinden online başvuru yapılabilir.
6. Tüketici Olarak Şikayet
Tüketici olarak sahte ürün satın aldıysanız:
- Satıcıya başvurun: Ayıplı mal kapsamında değişim veya iade talep edin.
- Tüketici hakem heyetine başvurun: Belirli parasal sınırların altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine başvurabilirsiniz.
- Tüketici mahkemesine dava açın: Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesine başvurulur.
- Cumhuriyet savcılığına şikayette bulunun: Sahte ürün satışı dolandırıcılık suçu oluşturabilir.
Şikayet Yaparken Gerekli Belgeler
Hangi kanala başvurursanız başvurun, şu belgeleri hazırlayın:
- Marka tescil belgesi (marka sahibi iseniz)
- Taklit ürünün fotoğrafları
- Satın alma belgesi (fatura, kargo fişi, dekont)
- Satıcının bilgileri (isim, adres, web sitesi, hesap bilgileri)
- İhlali gösteren ekran görüntüleri (online satışlarda)
- Noter tespit tutanağı (varsa)
Pratik Not
Birden fazla kanalı aynı anda kullanın. Cumhuriyet savcılığına cezai şikayet + platform şikayeti + hukuk davası paralel yürütülebilir. Cezai şikayet caydırıcılık sağlar, platform şikayeti hızlı sonuç verir, hukuk davası tazminat hakkınızı güvence altına alır. Tek kanala bağlı kalmayın.
→ Marka İhlali ve Tecavüz Davaları Rehberi · Marka Hukuku Rehberi · Marka Hukuku