Bilgisayar Oyunu Yayını Açmak Telif İhlali mi?

Bilgisayar Oyunu Yayını Açmak Telif İhlali mi?

İlgili hizmet sayfası → Telif Avukatı: Telif hakkı ihlalleri, lisans ve eser sözleşmeleri için hizmet sayfası.

Kısa cevap: Bilgisayar oyunu, görsel ve işitsel unsurları ile yazılımıyla FSEK korumasındadır; oyunu yayında göstermek kural olarak hak sahibinin iznine bağlıdır. Çoğu yapımcı, içerik üretici politikalarıyla bu izni önceden ve koşullu biçimde verir. Politika koşulları aşıldığında veya müzik gibi ayrı lisanslı katmanlar devreye girdiğinde ihlal riski doğar. Gelir getiren yayınlarda bu risk belirgin biçimde artar.

---

1. Oyun FSEK Kapsamında Nasıl Korunur

Oyun tek bir eser değil, eserler bütünüdür. Oyunun yazılımı FSEK md. 2 kapsamında bilgisayar programı olarak; görsel tasarımlar, karakterler, senaryo ve müzikler ise ait oldukları eser türlerinin rejimiyle korunur¹. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasında bilgisayar programları FSEK kapsamında eser olarak korunur ve izinsiz umuma iletim mali hak ihlali sayılır.

Yayın açmak; oyunun görsel ve işitsel içeriğini FSEK md. 25 anlamında umuma iletmektir. Bu nedenle sorunun başlangıç noktası "yayın serbest mi" değil, "iznim var mı ve kapsamı ne" sorusudur.

---

2. Platform Politikası ile Hukuki İzin Aynı Şey Değildir

Yayın platformunun bir içeriği kaldırmaması, hak sahibinin izin verdiği anlamına gelmez. İzin, oyun yapımcısının yayınladığı içerik üretici (content creator) politikasından doğar. Bu politikalar tipik olarak; oyunun yayınlanmasına izin verir, ancak müzik katmanını, hikaye kesitlerinin bütün halinde yayınını veya çıkış öncesi sürümleri kapsam dışında bırakabilir.

Önemli: İçerik üretici politikası tek taraflı bir izindir; yapımcı kapsamını daraltabilir veya geri alabilir. Kanala gelen telif şikayetinde "herkes yayınlıyor" savunması dinlenmez; ölçü, yayın tarihinde yürürlükte olan politika metnidir. Yayınladığınız her oyun için politika sayfasının tarihli kaydını saklamak ispat kolaylığı sağlar.

---

3. Müzik Katmanı Ayrı Lisans İster

Oyun içi lisanslı müzikler, yayıncı için en sık tetiklenen risk kalemidir. Yapımcının oyunda kullanmak için aldığı müzik lisansı, çoğu zaman yayıncının o müziği kendi kanalında iletmesini kapsamaz. Bu nedenle bazı oyunlar yayıncılar için müzik kapatma modu sunar.

Otomatik eşleştirme sistemleri bu katmanı ayrıca tarar. Oyun yayınına gelen telif talebinin çoğu, oyunun kendisinden değil, fondaki lisanslı müzikten kaynaklanır. Müzik moduyla yayın almak veya telifsiz lisanslı müzik kullanmak bu riski yönetir.

---

4. Gelirli Yayında Risk Artar

Reklam geliri, abonelik ve bağış alan yayın, ticari kullanım niteliği kazanır. Ticari kullanımda hem yapımcı politikalarındaki sınırlar sıkılaşır hem de olası bir uyuşmazlıkta FSEK md. 68 kapsamındaki bedel hesabı yayının kazancıyla birlikte okunur. Sponsorlu yayınlarda sponsorun markası ile oyunun markasının yan yana gelmesi, ayrıca yapımcının ticari izin şartlarını tetikleyebilir.

Küçük ve gelirsiz kanallarda yapımcılar genellikle şikayet yoluna gitmez; ancak hukuki durum kanal büyüklüğüne göre değişmez, yalnızca takip olasılığı değişir.

---

5. Platform İçi Telif Şikayeti Süreci

Kanala telif şikayeti geldiğinde süreç platform içinde başlar. Şikayetin hangi içeriğe ve hangi katmana (oyun görüntüsü, müzik, ara sahne) yöneldiği tespit edilir; itiraz mekanizması işletilir veya içerik kaldırılır. Tekrarlayan şikayetler kanal kapatmaya kadar gider.

Stratejik Not: Uygulamada en sık hata, şikayete duygusal itiraz yazmaktır. İtiraz; yayın tarihindeki içerik üretici politikasına, varsa yapımcıyla yazışmaya ve müzik katmanının kapatıldığı kaydına dayandırılmalıdır. Yayıncılığı gelir kaynağı haline getiren üreticiler için doğru kurgu; yayınlanan oyunların politika arşivini tutmak, müzik katmanını ayrı yönetmek ve sponsorlu içerikte yapımcıdan yazılı izin almaktır. Platform süreci sonuç vermezse, hak sahibinin veya yayıncının FSEK hükümlerine dayalı yargı yolu açıktır.

---

İlgili içerikler için bkz. YouTube Telif Uyarısı Strike Aldım Ne Yapabilirim, YouTube İçerik Üreticisi ve Telif, YouTube Content ID Türkiye, Telif Hukuku.

Dipnotlar

1. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 2, md. 25, md. 68, RG 13.12.1951/7981. ↩