Yıkılacak Derecede Riskli Yapıda İtiraz Süresi Nedir?

Yıkılacak Derecede Riskli Yapıda İtiraz Süresi Nedir?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Riskli yapı tespiti, kentsel dönüşüm ve idari dava uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: İki gün. 6306 sayılı Kanun md. 6/A, yıkılacak derecede riskli olan yapılar ile kendiliğinden çöken ya da zeminin kayması, heyelan, su baskını, kaya düşmesi, yangın, patlama gibi sebeplerle ağır hasar gören yapılarda ayrı bir usul öngörür. Bu yapılarda tespit Başkanlıkça resen yapılır; riskli olarak kabul edilen yapıların listesi tebliğ yerine geçmek üzere yapıların kapısına asılır ve ilgili muhtarlıkta iki gün süreyle ilan edilir. Tespitlere karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince iki gün içinde itiraz edilebilir; itirazlar üç gün içinde teknik heyetlerce karara bağlanır.

---

Bu Usul Neden Ayrı

Kanun iki farklı tespit rejimi kurar. 6306 sayılı Kanun md. 3 kapsamındaki olağan riskli yapı tespitinde itiraz süresi on beş gün, tebliğ ise muhtarlıktaki on beş günlük ilanın son günüdür. md. 6/A kapsamındaki yapılarda ise takvim günlere iner.

Ayrımın gerekçesi acil tehlikedir. Yıkılma riski bakımından somut ve yakın bir tehdit bulunan yapılarda sürecin uzaması, can güvenliğini doğrudan etkiler. Kanun koyucu bu nedenle hem tespit yetkisini merkezileştirmiş hem de süreleri kısaltmıştır.

Önemli: İki günlük süre, ilanın yapıldığı tarihten itibaren işler ve pratikte hazırlık için zaman bırakmaz. Yapısı hakkında acil tespit yapıldığını öğrenen malikin aynı gün itiraz dilekçesini vermesi, teknik gerekçeleri ise ek beyanla sunması gerekir.

---

Tespit ve Uygulamanın Kapsamı

md. 6/A kapsamındaki alanlarda dönüşüm uygulamaları, maliklerin ve ilgililerin muvafakati aranmaksızın Başkanlıkça resen yapılabilir veya yaptırılabilir. Uygulama yapılacak alanın sınırları, uygulama bütünlüğü gözetilerek belirlenir.

Tespit sırasında engelleme ile karşılaşılırsa, Başkanlıkça talep edilmesi hâlinde mülki idare amirinin yazılı iznine dayanılarak yeterli kolluk kuvvetiyle kapalı kapılar açılmak suretiyle resen tespit yapılır. Doktrinde bu yetkinin, hâkim kararı aranmaksızın kullanılması nedeniyle konut dokunulmazlığı bakımından tartışmalı olduğu belirtilir.

Ayrıca Başkanlık veya idare tarafından, binanın bulunduğu arsanın tehlikeli durumu ya da binadaki hasar ve tahribat bakımından acilen boşaltılması ve yıktırılması gerektiği belirlenen binalar riskli yapı olarak kabul edilir.

---

Tahliye ve Sözleşmelerin Durumu

Yapıların tahliyesi, Başkanlıkça verilen süre içinde yapılmak zorundadır. Verilen sürede tahliye edilmezse, mülki idare amirinin yazılı izniyle kolluk kuvveti marifetiyle tahliye ve yıktırma işlemleri yürütülür. Maliklere, kiracılara ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine taşınma yardımı yapılabilir.

Bu alanlarda daha önce imzalanmış inşaat yapımına ilişkin sözleşmeler, tarafların muvafakati aranmaksızın uygulamaların Başkanlıkça yürütülmesinin uygun görüldüğü tarih itibarıyla feshedilmiş sayılır. Taşınmazlar müteahhide devredilmişse, uygulama sonucu oluşan yeni taşınmazlar devri yapan eski malikler adına resen tescil olunur.

---

Uygulamada

En sık hata, olağan rejimin sürelerine göre hareket etmektir. On beş günlük itiraz süresi beklentisiyle üçüncü gün başvuran malik, itirazının süresinde olmadığını öğrenir. Yapı hakkında acil tespit yapıldığı anlaşıldığında hangi maddeye dayanıldığı ilk olarak saptanmalıdır.

İkinci hata, idari yargı yolunun kapandığını sanmaktır. Bu kapsamdaki işlemler de idari işlem olduğundan, 6306 sayılı Kanun md. 6 uyarınca otuz gün içinde iptal davası açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir. Denetimin kapsamı riskli yapı tespitinin iptali ve idari yargı denetimi makalesinde ele alınır.

---

İlgili içerikler için bkz. İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku, Riskli Yapı Tespitinin İptali ve İdari Yargı Denetimi, Riskli Yapı İtirazında Teknik Heyet Nasıl Çalışır, Kentsel Dönüşümde Yıkım ve Tahliye Süreci Nasıl İşler.