Taşkın Yapı Nedir, Yıkılır mı Yoksa Tescil mi İstenir?
Komşu parsele taşan yapı bölümü taşkın yapıdır; iyiniyet, on beş günlük itiraz süresi ve durum ile koşullar uygunsa bedel karşılığı irtifak ya da mülkiyet devri istenebilir, aksi hâlde taşan kısım yıkılır.
Taşkın Yapı Nedir, Yıkılır mı Yoksa Tescil mi İstenir?
İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Tapu iptali ve tescil, el atmanın önlenmesi ve taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıkları için çalışma alanı.
Kısa cevap: Taşkın yapı, bir parsel üzerinde yapılan yapının sınırı aşarak komşu parsele taşan kısmıdır. 4721 sayılı Kanun md. 725 hükmüne göre yapıyı yapan malik komşu parsel üzerinde irtifak hakkına sahipse taşan kısım kendi taşınmazının bütünleyici parçası olur. İrtifak yoksa, zarar gören malik taşmayı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde itiraz etmemişse ve durum ile koşullar haklı gösteriyorsa, taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kimse uygun bir bedel karşılığında taşan kısım için irtifak hakkı kurulmasını ya da o kısmın mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir. Bu şartlar yoksa taşan kısım yıkılır.
Haksız Yapıdan Farkı Nedir
Haksız yapıda yapının tamamı başkasının arazisi üzerindedir; taşkın yapıda ise yapı, yapanın kendi parselinde başlar ve komşuya taşar. Öğretide, yapının çok küçük bir kısmı yapanın arsasında kalıp büyük kısmı komşuya uzansa dahi taşkın yapı hükümlerinin uygulanacağı kabul edilir. Fark önemlidir: Haksız yapıda tescil için yapının değerinin arazinin değerinden açıkça fazla olması aranır; taşkın yapıda böyle bir değer karşılaştırması yoktur, onun yerine on beş günlük itiraz süresi ve durum ile koşullar ölçütü uygulanır.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 08.10.2018 tarihli, E. 2018/2014 ve K. 2018/16934 sayılı kararına göre kanun koyucu, sosyal ve ekonomik bir değeri yok etmemek ve yapının bütünlüğünü korumak amacıyla taşkın yapı için ayrı hüküm getirmiş; taşmanın zeminde, zeminin altında ya da havada olması arasında fark gözetmemiştir.
Yıkım Ne Zaman Kaçınılmazdır
İyiniyet belirleyicidir. Aynı karara göre yapı yapanın iyiniyetli olmaması, aşırı zarar bulunup bulunmadığına bakılmaksızın taşan kısmın yıkılması sonucunu doğurur. Tapulu ve çapa bağlı taşınmazda iyiniyet iddiası kural olarak dinlenmez; yapı sahibi ruhsat, aplikasyon krokisi ya da harita mühendisi ölçümüyle beklenen özeni gösterdiğini kanıtlamalıdır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 17.02.2026 tarihli, E. 2025/4774 ve K. 2026/867 sayılı kararına konu dosyada, komşu parsele 2,58 metrekare taşan otel yapısı için bilirkişi, taşan kısmın yıkılmasının temel, kolon ve kirişleri etkileyeceğini saptamıştır. Buna rağmen yapı ruhsatı bulunmadığı ve taşınmazın tapuda tarla olarak kayıtlı olduğu gözetilerek iyiniyet kabul edilmemiş, kâl kararı onanmıştır.
Önemli: Taşan kısmın küçük olması ya da yıkımın ana yapıya zarar verecek olması tek başına yıkımı engellemez. Bu unsurlar ancak iyiniyet kanıtlandıktan sonra durum ve koşullar değerlendirmesinde dikkate alınır.
Kâl Davasında Savunma Nasıl Yapılır
El atmanın önlenmesi ve kâl davasında davalının yapılanmada iyiniyetli olduğunu savunması, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin aynı dosyadaki önceki bozma ilamına göre temliken tescil isteğini de içerir; mahkeme davalıya bu isteğinin bulunup bulunmadığını sormalı ve 4721 sayılı Kanun md. 725 koşullarını değerlendirmelidir. Bu içtihat davalıyı korur; ancak güvenli yol, savunmayla yetinmeyip karşı dava ya da açık talep yoluyla bedel karşılığı tescil istemektir.
Temliken tescil kabul edilirse taşan kısmın oturduğu arazi parçasının bedeli depo ettirilir ve o kısım ana parselden ifraz edilerek yapı sahibine devredilir. İfraz mümkün değilse irtifak hakkı kurulması istenebilir.
Uygulamada
Yapı sahibi bakımından en etkili tedbir inşaattan önce alınır: Resmî aplikasyon, ruhsat ve ölçüm belgeleri iyiniyetin tek güvenilir kanıtıdır. Taşma sonradan öğrenilmişse komşuyla yazılı anlaşma yapılması ve anlaşmanın tapuya irtifak olarak tescili, dava riskini ortadan kaldırır. Komşu malik bakımından ise taşmayı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde noter ihtarıyla itiraz etmesi, karşı tarafın 4721 sayılı Kanun md. 725 hükmüne dayanma imkânını daraltır. Kurumun bütünü haksız yapı ve taşkın yapıda temliken tescil makalesinde ele alınmıştır.
İlgili içerikler için bkz. Tapulu Taşınmaza Yapı Yapan Kişi İyiniyetli Sayılır mı, Temliken Tescil Davasının Şartları Nelerdir, Ecrimisil ve El Atmanın Önlenmesi Rehberi.
Sonraki dosya · Soru
Temliken Tescil Davasının Şartları Nelerdir?
Dosyayı aç →