Muris Muvazaası Davasını Kimler Açabilir?

Muris Muvazaası Davasını Kimler Açabilir?

İlgili çalışma alanı → İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku: Tapu iptali ve tescil ile miras kaynaklı taşınmaz uyuşmazlıkları için çalışma alanı.

Kısa cevap: Muris muvazaası davasını, saklı paylı olsun olmasın tüm yasal ve atanmış mirasçılar açabilir. Bu dava tenkisten farklıdır; saklı pay koşulu aranmaz. Her mirasçı, muvazaalı devre konu taşınmazın tapu kaydının kendi miras payı oranında iptalini ve adına tescilini isteyebilir. Bu genişliğin dayanağı, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 01.04.1974 tarihli, E. 1974/1 ve K. 1974/2 sayılı kararıdır. Davanın hukuki temeli ise muvazaanın genel hükmü olan 6098 sayılı Kanun md. 19 ile miras hukukunun 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu düzenlemeleridir.

---

Dava Hakkı Kimlere Tanınır

Mirasçılık sıfatını taşıyan herkes muvazaa davası açabilir. Altsoy, sağ kalan eş, ana baba ve diğer yasal mirasçıların yanında vasiyetle atanmış mirasçılar da bu hakka sahiptir. Saklı payı bulunmayan bir mirasçı bile muvazaalı devrin iptalini isteyebilir; çünkü ortada geçersiz bir işlem vardır ve iptal talebi saklı payla sınırlandırılmamıştır.

Her mirasçı yalnızca kendi payı oranında iptal isteyebilir. Bir mirasçının açtığı dava diğer mirasçıların payını kendiliğinden geri getirmez; her mirasçının kendi payı için dava açması gerekir. Mirasçılar birlikte de dava açabilir.

Önemli: Dava hakkı mirasçılık sıfatına bağlıdır. Mirası reddeden ya da mirastan çıkarılan kişi muvazaa davası açamaz. Buna karşılık miras payını devralan üçüncü kişi, devraldığı pay oranında dava açma imkânına kavuşabilir. Sıfat eksikliği davanın esasa girilmeden reddine yol açacağından, dava açılmadan önce mirasçılık durumunun mirasçılık belgesiyle netleştirilmesi gerekir.

Husumet Kime Yöneltilir

Dava, muvazaalı işlemin karşı tarafı olan kişiye yöneltilir; bu çoğu zaman taşınmazı devralan mirasçı ya da üçüncü kişidir. Taşınmaz sonradan bir başkasına geçmişse, davanın son malike ya da devir zincirindeki kişilere yöneltilmesi gerekir.

Son malik iyiniyetli üçüncü kişi ise durumu farklıdır. Bu kişinin tapuya güveni 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 1023 kapsamında korunur ve ona karşı iptal istenemez. Böyle bir hâlde talep, kötüniyet ispatlanamadıkça tazminata döner; taşınmaz dava sırasında elden çıkmışsa 6100 sayılı Kanun md. 125 seçimlik hakkı davayı tazminat davasına dönüştürme imkânı verir.

Dava Sırasında Dikkat Edilecekler

Husumetin doğru kişilere yöneltilmesi davanın kaderini belirler. Yanlış kişiye açılan dava, esas haklı olsa dahi reddedilir. Bu nedenle tapu kaydındaki devir zinciri baştan çıkarılmalı ve husumet buna göre kurulmalıdır.

Taşınmazın dava sırasında devredilmesi riskine karşı, davanın açılışında tapu kaydına ihtiyati tedbir şerhi konulması korunmayı güçlendirir. Davayı kimlerin açabileceğinin yanında ispatın nasıl yapılacağı da belirleyicidir; ayrıntılar muris muvazaasında ispat nasıl yapılır sorusunda ve muris muvazaası ile tapu iptali rehberi içinde toplanmıştır.

---

İlgili içerikler için bkz. İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku, Muris Muvazaası ile Tapu İptali Rehberi, Muris Muvazaası ile Tenkis Davası Farkı, Muris Muvazaasında İspat Nasıl Yapılır.